સોનાની આયાત અને વૈશ્વિક માંગ પર નિર્મલા સીતારમણનો ખુલાસો, શું હજુ ભાવ વધશે?
ભારતીય બજારમાં આજે સોના અને ચાંદીના ભાવે હાહાકાર મચાવ્યો છે. સોમવારે ૨૩ ફેબ્રુઆરીએ ટ્રેડિંગ શરૂ થતાની સાથે જ કિંમતોમાં અસાધારણ તેજી જોવા મળી હતી. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર સોના અને ચાંદીના ભાવ અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. આ અચાનક આવેલા ઉછાળાથી બજારમાં ગભરાટ ફેલાયો છે, જેના પગલે કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે મીડિયા સમક્ષ આવીને સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે.
આજના ભાવની સ્થિતિ: આંકડા શું કહે છે?
આજે બજારમાં આવેલી તેજીએ રોકાણકારોને સ્તબ્ધ કરી દીધા છે:
સોનું (Gold): MCX પર સોનું ૧.૬૭% વધીને પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧,૫૯,૪૯૩ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. ૨૪ કેરેટ સોનાનો છૂટક ભાવ ₹૧,૬૧,૩૫૦ સુધી પહોંચ્યો છે.
ચાંદી (Silver): ચાંદીમાં આજે ૫.૦૨% નો તોતિંગ ઉછાળો નોંધાયો છે. ચાંદીના ભાવમાં સીધો ₹૨૫,૦૦૦નો વધારો થતા તે પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹૩,૦૦૦,૦૦૦ (૩ લાખ) ના સ્તરને સ્પર્શી ગઈ છે.
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણનો ખુલાસો
કિંમતોમાં વધારા પાછળના કારણો અંગે પૂછવામાં આવતા નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારત સોના માટે આયાત પર નિર્ભર દેશ છે. તેમણે ઉમેર્યું, “બજારમાં આવતું લગભગ તમામ સોનું આયાત કરવામાં આવે છે. ભારતમાં સોનું માત્ર ઘરેણું નથી, પણ લોકોનું સૌથી પસંદગીનું રોકાણ છે. હાલમાં સોનાની વધતી માંગ મોસમી (Seasonal) જણાય છે અને સરકાર આ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે.”
ભાવ વધારાના ૩ મુખ્ય કારણો:
૧. વૈશ્વિક સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી: નાણામંત્રીએ સમજાવ્યું કે માત્ર ભારત જ નહીં, પણ વિશ્વની તમામ કેન્દ્રીય બેંકો (Central Banks) અત્યારે સોનાનો મોટો જથ્થો ખરીદી રહી છે. જ્યારે સેન્ટ્રલ બેંકો સોનું એકત્ર કરે છે, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની સપ્લાય ઘટે છે અને ભાવ વધે છે.
૨. આયાત પર નિર્ભરતા: ભારત તેની માંગને પહોંચી વળવા વિદેશથી સોનું ખરીદે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થતા ભાવ ફેરફાર અને ડૉલર સામે રૂપિયાના મૂલ્યની અસર સીધી સ્થાનિક બજાર પર પડે છે.
૩. સ્થાનિક માંગ: લગ્નસરાની સીઝન અને સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોનાની વધતી લોકપ્રિયતાને કારણે સ્થાનિક બજારમાં માંગ અને પુરવઠાનું સંતુલન ખોરવાયું છે.
પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક નથી?
નાણામંત્રીએ લોકોને આશ્વાસન આપતા કહ્યું કે, “હાલમાં પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક નથી. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) પણ સોના અને ચાંદીની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે. અમે જરૂરી પગલાં લઈ રહ્યા છીએ જેથી બજારમાં કૃત્રિમ અછત ન સર્જાય.”
નિષ્ણાતોનો મત
બજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય અસ્થિરતા ચાલુ રહેશે તો સોનું આગામી સમયમાં ₹૧.૭૫ લાખ સુધી પણ પહોંચી શકે છે. ચાંદીની ઔદ્યોગિક માંગ વધવાને કારણે તેમાં પણ તેજી યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.
સામાન્ય ગ્રાહક માટે હવે સોનું ખરીદવું એ આર્થિક બોજ સમાન બની રહ્યું છે. જો તમે રોકાણના હેતુથી સોનું ખરીદવા માંગતા હોવ, તો બજારના આ ઉતાર-ચઢાવને સમજીને આગળ વધવું હિતાવહ છે.
