હોટલની બિરયાની જેવી સુગંધ અને સ્વાદ ઘરે લાવવા ફોલો કરો આ ખાસ ટ્રિક
વીકેન્ડ હોય, ઘરે કોઈ મહેમાન આવવાના હોય કે હોળી જેવો ખાસ તહેવાર—વેજ બિરયાની એક એવી વાનગી છે જે સૌનું દિલ જીતી લે છે. અવારનવાર લોકો ફરિયાદ કરતા હોય છે કે ઘરે બનાવેલી બિરયાની કાં તો સૂકી રહી જાય છે અથવા તો તે ‘પુલાવ’ જેવી બની જાય છે. હોટલ જેવો સ્વાદ, સુગંધ અને ચોખાનો ખીલેલો લુક ઘરે લાવવો થોડો મુશ્કેલ લાગે છે.
પરંતુ હવે તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આ રેસીપીની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તેમાં ચોખા રૂ જેવા નરમ હશે અને શાકભાજી પણ એકદમ સ્વાદિષ્ટ રહેશે.
બિરયાની કે પુલાવ? તફાવત સમજવો જરૂરી છે
રેસીપી પર જઈએ તે પહેલાં, શેફ જણાવે છે કે ઘણા લોકો પુલાવને જ બિરયાની સમજી લે છે. પુલાવમાં ચોખા અને શાકભાજી સાથે ચઢે છે, જ્યારે બિરયાનીમાં ચોખાને અલગથી સુગંધિત મસાલામાં ઉકાળવામાં આવે છે અને પછી શાકભાજી સાથે ‘દમ’ (Dam) પર પકવવામાં આવે છે. આ ‘દમ’ આપવાની પ્રક્રિયા જ બિરયાનીને અસલી સ્વાદ આપે છે.
તૈયારી માટેનો સમય (Time Management)
-
તૈયારીનો સમય: 40 મિનિટ (શાકભાજી કાપવા અને ચોખા પલાળવામાં)
-
રાંધવાનો સમય: 40 મિનિટ
-
સર્વિંગ: 3-4 લોકો માટે પર્યાપ્ત
સામગ્રીની યાદી (તૈયાર રાખો)
ચોખા માટે:
-
3 કપ બાસમતી ચોખા (લાંબા દાણાવાળા)
-
આખા મસાલા: 2 તમાલપત્ર, 2 ઇંચ તજ, 2 મોટી એલચી, 5-6 નાની એલચી, 4-5 લવિંગ, 1 ચમચી કાળા મરી.
-
અન્ય: 4 ચમચી મીઠું, 2 લીલા મરચાં, અડધું લીંબુ અને અંદાજે 15 કપ પાણી.
શાકભાજી અને મેરિનેશન:
-
શાકભાજી: અડધું ફ્લાવર, 2 ગાજર, 12 ફણસી (Beans), 200 ગ્રામ મશરૂમ, 200 ગ્રામ બેબી પોટેટો, 1 કપ વટાણા.
-
મેરિનેશન સામગ્રી: 1 કપ મધુરું દહીં (ગળેલું દહીં), 1 મોટી ચમચી લાલ મરચું પાવડર, 1 નાની ચમચી કાળા મરીનો પાવડર, 1 નાની ચમચી જાવંત્રી-એલચી પાવડર, 2 મોટી ચમચી ગરમ મસાલો અને સ્વાદ મુજબ મીઠું.
વઘાર અને દમ માટે:
-
બિરિસ્તા (તળેલી ડુંગળી): 4 ડુંગળી ઝીણી સમારેલી.
-
મસાલા: શાહી જીરું, તમાલપત્ર, તજ, પથ્થર ફૂલ (બાદિયાં).
-
સુગંધ માટે: કેસર (દૂધમાં પલાળેલું), ફુદીનો અને કોથમીર, દેશી ઘી, ગુલાબ જળ અને કેવડા જળ.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ બનાવવાની રીત
સ્ટેપ 1: ચોખા અને શાકભાજીની તૈયારી
સૌ પ્રથમ બાસમતી ચોખાને બરાબર ધોઈને ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ માટે પલાળી રાખો. આ સ્ટેપ ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી ચોખા લાંબા અને ખીલેલા બને. આ દરમિયાન તમામ શાકભાજીને થોડા મોટા ટુકડામાં કાપો (બહુ નાના ન કાપવા નહીંતર તે દમ દરમિયાન ગળી જશે).
સ્ટેપ 2: બિરિસ્તા (તળેલી ડુંગળી) તૈયાર કરવી
એક કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરો અને ડુંગળીને સોનેરી બદામી (Golden Brown) થાય ત્યાં સુધી તળો. તેને ‘બિરિસ્તા’ કહેવાય છે. જ્યારે તે કડક થઈ જાય ત્યારે તેને કાઢીને ઠંડી થવા દો. બિરયાનીનો અસલી સ્વાદ આ ડુંગળીથી જ આવે છે.
સ્ટેપ 3: શાકભાજીનું મેરિનેશન
એક મોટા વાસણમાં સમારેલા શાકભાજી લો. તેમાં દહીં, લાલ મરચું, ગરમ મસાલો, જાવંત્રી પાવડર, મીઠું અને થોડી ક્રશ કરેલી તળેલી ડુંગળી ઉમેરો. તેને બરાબર મિક્સ કરીને 30 મિનિટ માટે રહેવા દો.
સ્ટેપ 4: ચોખા ઉકાળવા (સૌથી મહત્વનું સ્ટેપ)
એક મોટા તપેલામાં 15 કપ પાણી લો. તેમાં મીઠું, લીંબુનો રસ, લીલા મરચાં અને તમામ આખા મસાલા ઉમેરો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે ત્યારે તેમાં પલાળેલા ચોખા ઉમેરો. ધ્યાન રાખો, ચોખાને પૂરેપૂરા પકવવાના નથી. જ્યારે ચોખા 70-80% જેટલા ચઢી જાય, ત્યારે તેનું પાણી નિતારી લો.
પ્રો ટિપ: ચોખાના આ સુગંધિત પાણીનો એક કપ અલગ કાઢી લો, જે પછીથી કામ આવશે.
સ્ટેપ 5: શાકભાજી પકવવા
એક જાડા તળિયાવાળા પેનમાં તેલ ગરમ કરો, તેમાં શાહી જીરું અને આખા મસાલા ઉમેરો. હવે મેરિનેટ કરેલા શાકભાજી ઉમેરો અને તેને માત્ર 50% સુધી જ પકવો. શાકભાજીમાં થોડી કચાશ રહેવી જોઈએ કારણ કે બાકીના તે દમ પર ચઢશે.
સ્ટેપ 6: લેયરિંગ અને દમ
ભારે તપેલામાં સૌથી નીચે શાકભાજીનું એક પડ બનાવો. તેની ઉપર ચોખાનું એક પડ કરો. હવે ઉપરથી સમારેલો ફુદીનો, કોથમીર, બિરિસ્તા, કેસરવાળું દૂધ, ઘી, ગુલાબ જળ અને કેવડા જળ છાંટો. હવે જે એક કપ ચોખાનું પાણી બચાવ્યું હતું, તેને કિનારીઓથી ઉમેરો. તપેલાના ઢાંકણને લોટ બાંધીને ચારે બાજુથી સીલ કરી દો જેથી વરાળ બહાર ન નીકળે. તેને 5 મિનિટ ફુલ આંચ પર અને પછી 20 મિનિટ સુધી એકદમ ધીમી આંચ પર ચઢવા દો.
પીરસવાની રીત
20 મિનિટ પછી ગેસ બંધ કરી દો, પણ ઢાંકણ તરત ન ખોલશો. 10 મિનિટ સુધી તેને સેટ થવા દો. જ્યારે તમે લોટ હટાવીને ઢાંકણ ખોલશો ત્યારે આખા ઘરમાં હોટલ જેવી સુગંધ ફેલાઈ જશે. તેને હળવા હાથે પીરસો જેથી ચોખાના દાણા તૂટે નહીં. આ બિરયાનીને ઠંડા બુંદી રાયતા સાથે ગરમાગરમ સર્વ કરો.
