જાણો આમલકી એકાદશીનું મુહૂર્ત અને શા માટે આમળાના વૃક્ષની પૂજા છે અત્યંત ફળદાયી?
હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશીના વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે, પરંતુ ફાલ્ગુન મહિનાના શુક્લ પક્ષની ‘આમલકી એકાદશી’ (જેને ‘રંગભરી એકાદશી’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું મહત્વ અનેરું છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની સાથે દેવી લક્ષ્મી અને આમળાના વૃક્ષની પૂજા કરવાનું વિધાન છે. ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ને શુક્રવારના રોજ આ પવિત્ર પર્વની ઉજવણી કરવામાં આવશે.
શુભ મુહૂર્ત અને તિથિની વિગતો
વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, એકાદશી તિથિનો પ્રારંભ ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ રાત્રે ૧૨:૩૩ વાગ્યે થશે અને તે જ દિવસે રાત્રે ૧૦:૩૨ વાગ્યે તિથિ પૂર્ણ થશે. ઉદયતિથિ મુજબ, સમગ્ર દેશમાં ૨૭ ફેબ્રુઆરીના રોજ જ એકાદશીનું વ્રત રાખવામાં આવશે.
વ્રતની તારીખ: ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ (શુક્રવાર)
પારણા (વ્રત તોડવાનો સમય): ૨૮ ફેબ્રુઆરી, શનિવારના રોજ સવારે ૦૭:૦૦ થી ૦૯:૧૯ વાગ્યા સુધી.
આયુષ્માન અને સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગનો પ્રભાવ
આ વર્ષની આમલકી એકાદશી જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિએ અત્યંત ખાસ છે. જ્યોતિષીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ દિવસે ‘આયુષ્માન યોગ’ સાંજે ૦૭:૪૪ વાગ્યા સુધી રહેશે. તેની સાથે જ સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને રવિ યોગનો સમન્વય થઈ રહ્યો છે. આ શુભ યોગોમાં કરવામાં આવેલી કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ કે નવા કાર્યની શરૂઆત લાંબા ગાળા સુધી સફળતા અને આયુષ્ય પ્રદાન કરે છે.
આમલકી એકાદશીનું પૌરાણિક મહત્વ
શાસ્ત્રો અનુસાર, આમળાનું વૃક્ષ ભગવાન વિષ્ણુને અત્યંત પ્રિય છે. એવી માન્યતા છે કે સૃષ્ટિના સર્જન સમયે જ્યારે બ્રહ્માજી પ્રગટ થયા ત્યારે તેમના આંસુમાંથી આમળાના વૃક્ષનો જન્મ થયો હતો. આ વૃક્ષના દરેક ભાગમાં દેવતાઓનો વાસ હોવાનું મનાય છે.
આમલકી એકાદશીના દિવસે આમળાના વૃક્ષ નીચે બેસીને પૂજા કરવાથી અને આમળાનું દાન કરવાથી ૧૦૦૦ ગાયના દાન સમાન પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.
કાશી (વારાણસી) માં આ દિવસે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના ગૌણા (આગમન) ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, તેથી તેને ‘રંગભરી એકાદશી’ પણ કહેવામાં આવે છે.
પૂજા વિધિ અને ખાસ ઉપાયો
૧. સ્નાન અને સંકલ્પ: સવારે વહેલા ઉઠી પવિત્ર સ્નાન કરી વ્રતનો સંકલ્પ લો. ૨. વિષ્ણુ પૂજા: ભગવાન વિષ્ણુની પ્રતિમાને પીળા વસ્ત્રો અર્પણ કરો અને ‘ઓમ નમો ભગવતે વાસુદેવાય’ મંત્રનો જાપ કરો. ૩. આમળાની પૂજા: જો શક્ય હોય તો આમળાના વૃક્ષ પાસે જઈને જળ ચઢાવો, દીવો પ્રગટાવો અને તેની પ્રદક્ષિણા કરો. ૪. ભોગ: ભગવાનને તુલસીના પાન અને આમળાનો પ્રસાદ ધરાવો. ૫. દાન: આ દિવસે બ્રાહ્મણોને અથવા જરૂરિયાતમંદોને આમળા અને અનાજનું દાન કરવાથી આર્થિક તંગી દૂર થાય છે.
જ્યોતિષીય સૂચન: શુક્રવાર અને એકાદશીનો સંયોગ હોવાથી લક્ષ્મીજીની કૃપા મેળવવા માટે કનકધારા સ્તોત્રનો પાઠ કરવો આજે ઉત્તમ ફળદાયી રહેશે.
