૧૪ વર્ષની દીકરીઓ માટે ખુશખબર: સરકારી હોસ્પિટલોમાં HPV રસી હવે તદ્દન મફત, પીએમ મોદીએ કરાવી શરૂઆત
ભારત સરકાર દ્વારા મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષા માટે વધુ એક ક્રાંતિકારી કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આજે, ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ સવારે ૧૧:૩૦ વાગ્યે રાજસ્થાનના અજમેર ખાતેથી દેશવ્યાપી હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) રસીકરણ અભિયાનનો પ્રારંભ કરાવશે. આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશની દીકરીઓને સર્વાઇકલ કેન્સર (ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર) જેવા જીવલેણ રોગથી બચાવવાનો અને ‘સ્વસ્થ નારી’ના વિઝનને સાકાર કરવાનો છે. વડાપ્રધાને આ પ્રસંગે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર જણાવ્યું હતું કે, દેશની દીકરીઓ સ્વસ્થ અને સમૃદ્ધ રહે તે માટે સરકાર કોઈ કસર બાકી રાખી રહી નથી.
૧.૧૫ કરોડ દીકરીઓને સુરક્ષા કવચ: અભિયાનની રૂપરેખા
આ ભગીરથ કાર્યક્રમ હેઠળ દર વર્ષે દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની અંદાજે ૧.૧૫ કરોડ દીકરીઓને આવરી લેવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ રસીકરણ અભિયાન ખાસ કરીને ૧૪ વર્ષની વયની કિશોરીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આ પહેલ ભારતની જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલીમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે, કારણ કે તે નિવારક આરોગ્ય સંભાળ (Preventive Healthcare) પર ભાર મૂકે છે.
સરકાર દ્વારા આ HPV રસી નિર્ધારિત સરકારી આરોગ્ય સુવિધાઓ પર તદ્દન મફત પૂરી પાડવામાં આવશે. ખાનગી હોસ્પિટલોમાં આ રસીનો ખર્ચ સામાન્ય પરિવારો માટે ઘણો ઊંચો હોય છે, પરંતુ સરકારના આ નિર્ણયથી છેવાડાના માનવી સુધી આ સુરક્ષા કવચ પહોંચશે અને મહિલા સ્વાસ્થ્યમાં સમાનતા (Equity) આવશે. અજમેર ખાતેના આ કાર્યક્રમ દરમિયાન વડાપ્રધાન માત્ર રસીકરણનો પ્રારંભ જ નહીં, પરંતુ અનેક વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સનું ખાતમુહૂર્ત અને લોકાર્પણ પણ કરશે, તેમજ યુવા સાથીઓને નિમણૂક પત્રોનું વિતરણ પણ કરશે.
સર્વાઇકલ કેન્સર અને HPV રસીનું મહત્વ
સર્વાઇકલ કેન્સર એ ભારતમાં મહિલાઓમાં જોવા મળતું બીજા ક્રમનું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે. તેના નિવારણ માટે HPV રસી એ સૌથી અસરકારક હથિયાર માનવામાં આવે છે. હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ એ એક એવો વાયરસ છે જે ગર્ભાશયના મુખના કેન્સર માટે જવાબદાર હોય છે. જો યોગ્ય સમયે, એટલે કે કિશોરાવસ્થામાં જ આ રસી આપવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં આ કેન્સર થવાનું જોખમ નહિવત થઈ જાય છે.
વડાપ્રધાન મોદીનું આ અભિયાન ‘સ્વસ્થ નારી, સ્વસ્થ ભારત’ના મંત્રને મજબૂત બનાવે છે. ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર મોટેભાગે મોડા તબક્કે શોધી શકાય છે, જેના કારણે સારવાર જટિલ અને ખર્ચાળ બને છે. રસીકરણ દ્વારા તેને જડમૂળથી ઉખેડી ફેંકવાનો આ પ્રયાસ આવનારી પેઢીઓ માટે વરદાન સાબિત થશે. સરકારનું આ પગલું મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય સંભાળમાં નિવારણ, રક્ષણ અને ન્યાયીપણાની કટિબદ્ધતાને પૂર્ણ કરે છે.
જાહેર આરોગ્યમાં ભારતનું વધતું કદ અને ભવિષ્યનું વિઝન
HPV રસીકરણ અભિયાન એ માત્ર એક આરોગ્ય કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ તે દેશની દીકરીઓના સશક્તિકરણનું પ્રતીક છે. જ્યારે સ્ત્રી સ્વસ્થ હશે, ત્યારે જ તે શિક્ષણ અને રોજગારના ક્ષેત્રમાં દેશની પ્રગતિમાં સહભાગી થઈ શકશે. અજમેરથી શરૂ થઈ રહેલું આ અભિયાન સમગ્ર ભારતમાં એક નવી આશાનું કિરણ લઈને આવ્યું છે.
આ રસીકરણ કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા માટે આશા વર્કરો, આંગણવાડી કાર્યકરો અને શાળાના શિક્ષકોની ભૂમિકા પણ મહત્વની રહેશે, જેથી ૧.૧૫ કરોડ દીકરીઓ સુધી પહોંચી શકાય. આટલી વિશાળ વસ્તીને નિઃશુલ્ક રસી આપવી એ ભારતની મજબૂત આર્થિક અને તબીબી વ્યવસ્થાનો પુરાવો છે. વડાપ્રધાનના નેતૃત્વમાં ભારત હવે કેન્સર મુક્ત ભવિષ્ય તરફ મક્કમ ડગલાં ભરી રહ્યું છે.
