નીતિ આયોગ અને ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિજ્ઞાન યુનિવર્સિટીની સંયુક્ત પહેલ
ભુજ ખાતે નીતિ આયોગ અને ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિજ્ઞાન યુનિવર્સિટીના સંયુક્ત ઉપક્રમે “પ્રાકૃતિક ખેતી માટે પડકારો અને તકો” વિષય પર બે દિવસીય રાષ્ટ્રીય વર્કશોપનો ભવ્ય પ્રારંભ થયો છે. ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીએ આ કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન કરતાં જણાવ્યું કે પ્રાકૃતિક ખેતી એ હવે માત્ર વિકલ્પ નથી, પરંતુ માનવ જીવન અને ધરતી માતાને બચાવવા માટેની અનિવાર્યતા છે. રાસાયણિક ખેતીથી ઘટી રહેલા ઓર્ગેનિક કાર્બન અને વધતી જતી બીમારીઓ સામે આ પદ્ધતિ એક મજબૂત કવચ છે.
પ્રાકૃતિક કૃષિના પાંચ સ્તંભ અને આર્થિક સમૃદ્ધિ
રાજ્યપાલશ્રીએ ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ મુખ્ય આયામો અપનાવવા વિશેષ અનુરોધ કર્યો હતો:
-
જીવામૃત અને ઘન જીવામૃત: સૂક્ષ્મ જીવાણુઓના સંવર્ધન માટે.
-
આચ્છાદન (Mulching): જમીનમાં ભેજ જાળવી રાખવા અને નિંદામણ રોકવા.
-
વાપ્સા: જમીનમાં હવા અને ભેજનું સંતુલન જાળવવા.
-
મલ્ટીક્રોપિંગ: એકસાથે વિવિધ પાકો લઈને જોખમ ઘટાડવા અને આવક વધારવા.
તેમણે ઉમેર્યું કે એક દેશી ગાયના સહારે ૩૦ એકર સુધીની ખેતી કરી શકાય છે, જે ખેડૂતનો ખેતી ખર્ચ શૂન્ય કરે છે અને જમીનની ફળદ્રુપતામાં વધારો કરે છે. ગુજરાતમાં હાલ ૮ લાખથી વધુ ખેડૂતો આ પવિત્ર અભિયાનમાં જોડાયા છે.
રાષ્ટ્રીય મિશન અને વૈશ્વિક અસર
વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના વિઝનથી આજે પ્રાકૃતિક ખેતી ‘રાષ્ટ્રીય પ્રાકૃતિક કૃષિ મિશન’ બની ગઈ છે. રાજ્યપાલશ્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ પદ્ધતિથી વિદેશી ખાતરો પાછળ ખર્ચાતા લાખો કરોડો રૂપિયા બચશે અને દેશવાસીઓનું સ્વાસ્થ્ય સુધરશે. વર્કશોપ દરમિયાન ‘ટ્રેનિંગ મેન્યુઅલ ઓન નેચરલ ફાર્મિંગ’ પુસ્તકનું વિમોચન પણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે ખેડૂતો માટે માર્ગદર્શિકા બની રહેશે.
૭૦૦થી વધુ ખેડૂતો અને નિષ્ણાતોનો સંગમ
આ વર્કશોપમાં ગુજરાત સહિત ૯ રાજ્યોના ૭૦૦થી વધુ ખેડૂતો સહભાગી થયા છે. નીતિ આયોગના સભ્ય ડૉ. રમેશ ચંદ અને વિવિધ કૃષિ યુનિવર્સિટીના કુલપતિઓની ઉપસ્થિતિમાં ખેડૂતોને સર્ટિફિકેશન, માર્કેટિંગ અને પેકેજિંગ અંગે ઊંડાણપૂર્વક તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે. બીજા દિવસે ખેડૂતોને ‘નેચરલ ફાર્મિંગ ડેમોન્સ્ટ્રેશન સાઇટ’ની મુલાકાત કરાવી પ્રત્યક્ષ માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવશે.
