આરોગ્ય અને શિક્ષણ પર સરકારનું ફોકસ: અધિકારીઓની ખાસ બેઠકનું પરિણામ
ભારત સરકારના ‘એસ્પિરેશનલ બ્લોક પ્રોગ્રામ’ હેઠળ છેવાડાના વિસ્તારો સુધી વિકાસના ફળ પહોંચાડવા માટે સરકાર કટિબદ્ધ છે. આ લક્ષ્યને સાકાર કરવાના ભાગરૂપે, કેન્દ્રીય પ્રભારી અધિકારી અને માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયના નિયામક શેખ અમીનખાન (IRS-C&IT) દ્વારા કચ્છ જિલ્લાના રાપર અને લખપત તાલુકાની મહત્વપૂર્ણ મુલાકાત લેવામાં આવી હતી. આ મુલાકાત માત્ર એક વહીવટી પ્રક્રિયા નહોતી, પરંતુ વિકાસના કામોને ગ્રાઉન્ડ લેવલ સુધી કેવી રીતે અસરકારક બનાવવા, તે માટેની એક મથામણ હતી.
લખપતથી શરૂ થયેલી વિકાસની યાત્રા
તા. ૨૭ જૂન, ૨૦૨૬ના રોજ અમીનખાને લખપત તાલુકાની મુલાકાત લીધી હતી. સરહદી અને ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ પડકારરૂપ ગણાતા આ તાલુકામાં તેમણે અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરી હતી અને સ્થળ મુલાકાત લઈને કામગીરીનું જાત નિરીક્ષણ કર્યું હતું. આ મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક સ્તરે આવતી મુશ્કેલીઓને સમજવી અને વહીવટી તંત્રને વધુ સક્રિય બનાવવાનો હતો.
રાપર તાલુકાની સમીક્ષા: સૂક્ષ્મ આયોજન
૨૮ જૂનના રોજ રાપર તાલુકા પંચાયત પરિસર ખાતે એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ બેઠકમાં તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO), આરોગ્ય, શિક્ષણ, ખેતીવાડી, પશુપાલન અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વિભાગોના વડાઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. અમીનખાને દરેક વિભાગની કામગીરીની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરી હતી. તેમણે માત્ર આંકડાઓ પર ધ્યાન આપવાને બદલે, આ કામગીરી લોકોના જીવનમાં કેવો બદલાવ લાવે છે, તેના પર ભાર મૂક્યો હતો.
આરોગ્ય અને શિક્ષણ: પ્રાથમિકતાના વિષયો
બેઠક દરમિયાન પ્રભારી અધિકારીએ સામાજિક-આર્થિક સૂચકાંકો પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. તેમના મંતવ્ય મુજબ, કોઈ પણ બ્લોકનો વિકાસ તેના માનવ સંસાધનોની તંદુરસ્તી અને શિક્ષણ પર નિર્ભર છે:
-
આરોગ્ય સુધારણા: સગર્ભા મહિલાઓની ૧૦૦% એએનસી (ANC) નોંધણી થાય અને સંસ્થાકીય પ્રસૂતિનું પ્રમાણ વધે તે માટે તેમણે કડક સૂચનાઓ આપી હતી.
-
શિક્ષણનો વ્યાપ: શાળાઓમાં ડ્રોપ-આઉટ રેટ શૂન્ય કરવા માટે તેમણે હાકલ કરી હતી. ખાસ કરીને કન્યા શિક્ષણ માટે તેમણે સ્થાનિક સ્તરે ‘ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ’ વિકસાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો, જેથી કોઈ પણ દીકરી અધવચ્ચેથી અભ્યાસ ન છોડે.
ડેટા-આધારિત વહીવટ અને સંકલન
અમીનખાને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હવે પછીનો વહીવટ માત્ર ફાઈલો સુધી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ તે ‘ડેટા-આધારિત’ (Data-driven) હશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે તમામ વિભાગો એકબીજા સાથે સંકલન સાધીને કામ કરશે, ત્યારે જ પરિણામો ગુણાત્મક અને ટકાઉ આવશે. કચ્છ જિલ્લા આયોજન અધિકારી જિતેન્દ્ર રાવલ અને અન્ય ઉચ્ચ અધિકારીઓની હાજરીમાં તેમણે રાપર અને લખપતને ‘આદર્શ બ્લોક’ તરીકે પ્રસ્થાપિત કરવા માટેનું સ્પષ્ટ વિઝન આપ્યું હતું.

