FIFA વર્લ્ડ કપ 2026: ઈરાન રમી શકે છે મોટો દાવ; શું અમેરિકા સાથેના તણાવ વચ્ચે ટૂર્નામેન્ટમાંથી હટી જશે?
ફૂટબોલની દુનિયાના સૌથી મોટા મહાકુંભ ‘FIFA વર્લ્ડ કપ 2026’ પર હવે યુદ્ધ અને રાજનીતિના કાળા વાદળો છવાઈ રહ્યા હોય તેમ જણાય છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના નિધન બાદ ઈરાનમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતા અને અમેરિકા સાથે વધી રહેલા સૈન્ય તણાવને કારણે ઈરાન ફૂટબોલ ટીમ વર્લ્ડ કપમાંથી ખસી જવાની વિચારણા કરી રહી હોવાના અહેવાલો વહેતા થયા છે.ઈરાન ફૂટબોલ ટીમ અને તેના લાખો ચાહકો અત્યારે મુંઝવણમાં છે. એક તરફ વર્લ્ડ કપમાં રમવાનું સપનું છે, તો બીજી તરફ દેશની જટિલ રાજકીય પરિસ્થિતિ. આગામી થોડા મહિનાઓ ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલય અને તેમની ફૂટબોલ ફેડરેશન માટે ખૂબ જ મહત્વના રહેશે. જો ઈરાન ખરેખર હટી જશે, તો 2026નો વર્લ્ડ કપ રમત કરતાં વિવાદો માટે વધુ યાદ રાખવામાં આવશે. જો ઈરાન આ પ્રકારનો નિર્ણય લે છે, તો તે રમતગમતના ઇતિહાસમાં એક મોટો વળાંક સાબિત થશે, કારણ કે 2026નો વર્લ્ડ કપ અમેરિકા, કેનેડા અને મેક્સિકોમાં સંયુક્ત રીતે યોજાવાનો છે.
તાજેતરમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાના અવસાન બાદ દેશમાં સત્તા સંઘર્ષ અને આંતરિક સ્થિતિ નાજુક બની છે. બીજી તરફ, પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકાની વધતી સૈન્ય હાજરી અને ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધોએ બંને દેશો વચ્ચેની ખાઈને વધુ ઊંડી કરી છે. ઈરાન સરકારના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, “અમેરિકા જે દેશ સાથે શત્રુતા ધરાવે છે, તે જ દેશની ધરતી પર જઈને રમવું એ રાષ્ટ્રીય સન્માનની વિરુદ્ધ હોઈ શકે છે.”
શા માટે ઈરાનનો બહિષ્કાર મોટો મુદ્દો છે?
ઈરાન એશિયાની મજબૂત ફૂટબોલ ટીમોમાંની એક છે. જો તે ટૂર્નામેન્ટમાંથી હટી જાય તો:
FIFA માટે મુશ્કેલી: છેલ્લી ઘડીએ કોઈ મોટી ટીમ હટી જાય તો ગ્રુપ સ્ટેજનું આખું શેડ્યૂલ ખોરવાઈ શકે છે.
રાજદ્વારી દબાણ: આ નિર્ણયથી અન્ય ઈસ્લામિક દેશો પર પણ અસર પડી શકે છે.
ખેલાડીઓનું ભવિષ્ય: ઈરાનના અનેક પ્રતિભાશાળી ખેલાડીઓ જે યુરોપિયન ક્લબમાં રમે છે, તેમના કરિયર પર તેની અસર પડી શકે છે.
અમેરિકાની ધરતી પર રમવાનો વિરોધ
2026ના વર્લ્ડ કપના ફોર્મેટ મુજબ, ઈરાને તેના મોટાભાગના ગ્રુપ સ્ટેજ મેચો અમેરિકાના શહેરોમાં રમવાના છે. ઈરાનની કટ્ટરપંથી વિચારધારા ધરાવતી સંસ્થાઓનું માનવું છે કે અમેરિકા જઈને રમવું એ તેમની વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવ સાથે સમાધાન કરવા જેવું છે. ખાસ કરીને જ્યારે ખામેનેઈના નિધન બાદ દેશ શોકમાં હોય અને અમેરિકા સાથે સરહદી તણાવ ટોચ પર હોય.
ઐતિહાસિક સંદર્ભ: રમતગમત અને રાજકારણનો ટકરાવ
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે રમતગમતમાં રાજનીતિ પ્રવેશી હોય.
1980 મોસ્કો ઓલિમ્પિક: અમેરિકા અને તેના સાથી દેશોએ સોવિયત સંઘના અફઘાનિસ્તાન પરના આક્રમણના વિરોધમાં બહિષ્કાર કર્યો હતો.
1984 લોસ એન્જલસ ઓલિમ્પિક: વળતા પ્રહાર તરીકે સોવિયત સંઘે આ રમતોનો બહિષ્કાર કર્યો હતો.
ભારત-પાકિસ્તાન: બંને દેશો વચ્ચેના તણાવને કારણે લાંબા સમયથી દ્વિપક્ષીય ક્રિકેટ શ્રેણીઓ બંધ છે.
FIFA અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની પ્રતિક્રિયા
FIFA હંમેશા એવો આગ્રહ રાખે છે કે ‘રમત અને રાજકારણને અલગ રાખવા જોઈએ’. જોકે, ઈરાનના સંભવિત બહિષ્કાર અંગે હજુ સુધી FIFA તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો ઈરાન હટી જશે, તો તેના પર લાંબા ગાળાનો પ્રતિબંધ પણ લાગી શકે છે.
