સંસ્કૃતિ અને સંસ્કાર આધારિત શિક્ષણની મહત્તા સમજાવતા રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજી ગુરુકુલ કાર્યક્રમમાં જોડાયા
શ્રી સ્વામિનારાયણ ગુરુકુલ શાંતિગ્રામ (દાંતલી) ખાતે ૩ માર્ચના રોજ એક વિશેષ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો, જેમાં ગુજરાતના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીએ ખાસ ઉપસ્થિતિ આપી હતી. રાજ્યપાલશ્રીના વરદ હસ્તે શાસ્ત્રોક્ત વિધિ સાથે ‘સહજાનંદમ ભવન’નું ભૂમિપૂજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે તેમણે ગુરુકુલમાં ઉપલબ્ધ અત્યાધુનિક ડિજિટલ પુસ્તકાલય અને સ્માર્ટ ક્લાસરૂમની મુલાકાત લીધી હતી. શિક્ષણમાં ટેકનોલોજીના આધુનિક સમન્વયને જોઈને તેમણે આનંદ વ્યક્ત કર્યો હતો અને સંસ્થાની શૈક્ષણિક પ્રગતિને બિરદાવી હતી.
ગુરુકુલ પરંપરા અને માનવ નિર્માણનું મહત્વ
પોતાના સંબોધનમાં રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની પ્રાચીન ગુરુકુલ સંસ્કૃતિ આજે પણ સંતો અને દાનવીરોના સહયોગથી જીવંત છે. તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી કે વર્તમાન સમયમાં શિક્ષણ માત્ર અક્ષરજ્ઞાન પૂરતું મર્યાદિત બની ગયું છે, જેના કારણે બાળકોમાં સાચા સંસ્કારોનું સિંચન થતું નથી. તેમણે સમજાવ્યું કે માતા બાળકના શરીરને જન્મ આપે છે, પરંતુ ગુરુ તે શરીરને જ્ઞાન અને સંસ્કારો આપીને સાચો ‘માનવ’ બનાવે છે. ગુરુકુલ એક એવું સ્થાન છે જ્યાં બાળક નાનપણથી જ સભ્યતા અને સંસ્કૃતિના પાઠ શીખે છે, જેથી સમાજમાં કોઈ નિરક્ષર કે અસંસ્કારી રહેવાનો પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી.
સંસ્કૃતિ અને સભ્યતા વચ્ચેનો ગૂઢ તફાવત
રાજ્યપાલશ્રીએ સભ્યતા અને સંસ્કૃતિનો ભેદ સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું કે ભૌતિક વિકાસ એ માત્ર બાહ્ય સભ્યતા છે, જ્યારે સંસ્કૃતિ એ આપણા દેશનો આત્મા છે. જે રીતે આત્મા વગરનું શરીર નકામું છે, તેમ સંસ્કૃતિ વગરનો વિકાસ પણ અધૂરો છે. ઋષિઓ દ્વારા આપવામાં આવતું આધ્યાત્મિક અને ભૌતિક શિક્ષણ જ દુનિયાને વિનાશથી બચાવી શકે છે. ગુરુકુલમાં અપાતા ધ્યાન, પ્રેમ, સહિષ્ણુતા અને ઉદારતાના પાઠ દ્વારા જ વિશ્વકલ્યાણ શક્ય છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વિદ્યાદાન એ સૌથી શ્રેષ્ઠ દાન છે, કારણ કે એક સંસ્કારી બાળક આખા પરિવારનું ભાગ્ય બદલી શકે છે.
સેવા યજ્ઞ અને ભારતીય સંસ્કારોની વિશ્વમાં સુવાસ
આ પ્રસંગે રાજ્ય મંત્રી પ્રફુલભાઈ પાનસેરીયાએ જણાવ્યું કે નવા ભવનનું નિર્માણ એ સંસ્કૃતિના જતનનો પવિત્ર યજ્ઞ છે. ઇતિહાસમાં અનેક આક્રમણો છતાં આપણી સંસ્કૃતિ અડીખમ રહી છે, તેનું કારણ આવા ગુરુકુળો અને સેવાભાવી સંતો જ છે. ગુજરાતના ગુરુકુળોમાં તૈયાર થયેલા શિષ્યો આજે વિશ્વભરમાં ભારતીય સંસ્કારોની સુવાસ ફેલાવી રહ્યા છે. પૂજ્ય મહંત સ્વામીજીએ પણ આશીર્વચન પાઠવ્યા હતા અને હરિ ગ્રુપના રાકેશભાઈ દુધાત દ્વારા સ્વાગત પ્રવચન કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમના અંતે સંસ્થા દ્વારા ભૂમિદાતા અને યજમાનોનું સન્માન કરી આભાર વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
