યુદ્ધનો ભય ટળ્યો? ઈરાનના વિદેશ મંત્રીના એક શબ્દે રોકાણકારોને કર્યા માલામાલ
હોળીના તહેવાર પર જે રીતે ભારતીય શેરબજારમાં રક્તરંજિત ખેલ જોવા મળ્યો હતો અને રોકાણકારોના આશરે 10 લાખ કરોડ રૂપિયા સાફ થઈ ગયા હતા, તે આઘાતમાંથી બજાર હવે બહાર આવી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે. ગુરુવારે બપોરના ટ્રેડિંગ સેશનમાં અચાનક આવેલી તેજીએ બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા હતા. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ કોઈ આર્થિક આંકડો નહીં, પરંતુ પશ્ચિમ એશિયા એટલે કે ઈરાનથી આવેલું એક નિવેદન છે. ઈરાનના આ એક પોઝિટિવ વલણને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધનો ભય ઓછો થયો છે અને તેની સીધી અસર દલાલ સ્ટ્રીટ પર જોવા મળી છે.
ઈરાનનું એ નિવેદન જેણે બજારમાં પ્રાણ ફૂંક્યા
ઈરાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી સઈદ ખાતિબઝાદેએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપ્યો છે. ‘સ્કાય ન્યૂઝ અરેબિયા’ના અહેવાલ મુજબ, ઈરાને કહ્યું છે કે જો અમેરિકા કોઈ સંતોષકારક વૈકલ્પિક પ્રસ્તાવ રજૂ કરે, તો ઈરાન પોતાનો પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) પડતો મૂકવા માટે તૈયાર થઈ શકે છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું કે જો તેમને યોગ્ય આર્થિક અને સુરક્ષા સંબંધિત ગેરંટી આપવામાં આવે, તો તેઓ આ વિવાદાસ્પદ કાર્યક્રમ સમાપ્ત કરવા પર ગંભીરતાથી વિચાર કરશે.
આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયેલા હતા અને ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેનો તણાવ તેની ચરમસીમાએ હતો. બજારને હંમેશા અનિશ્ચિતતા અને યુદ્ધથી ડર લાગે છે. જ્યારે ઈરાને સમાધાનકારી વલણ અપનાવ્યું, ત્યારે રોકાણકારોમાં એવો સંદેશ ગયો કે હવે તેલના ભાવ સ્થિર થશે અને સપ્લાય ચેઈન પરનું જોખમ ઘટશે. આ જ કારણ છે કે બપોરે 2 વાગ્યા પછી સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી રોકેટની ગતિએ ઉપર ભાગવા લાગ્યા.
હોળીના કડાકા બાદ ‘રિકવરી’નો દોર: સેન્સેક્સ-નિફ્ટીમાં ઉછાળો
4 માર્ચ એટલે કે હોળીના દિવસે બજારમાં જે રીતે કડાકો બોલાયો હતો, તેનાથી રોકાણકારોમાં ભારે ગભરાટ હતો. માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં ₹10 લાખ કરોડનું ધોવાણ એ કોઈ નાની વાત નથી. પરંતુ ઈરાનના નિવેદન બાદ બજારમાં ‘શોર્ટ કવરિંગ’ જોવા મળ્યું હતું. જે લોકોએ બજાર નીચે જશે તેવી ધારણાએ વેચાણ કર્યું હતું, તેમણે ઉતાવળે પાછી ખરીદી શરૂ કરી દીધી.
નિફ્ટી જે સવારે નીચલા સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, તે નિવેદન બાદ તરત જ 200-300 પોઈન્ટ ઉછળી ગયો હતો. સેન્સેક્સમાં પણ 800 થી 1000 પોઈન્ટની રિકવરી જોવા મળી હતી. ખાસ કરીને બેંકિંગ, ઓઈલ એન્ડ ગેસ અને આઈટી સેક્ટરના શેરોમાં જોરદાર લેવાલી જોવા મળી હતી. રોકાણકારોને હવે આશા છે કે જો ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થાય છે, તો વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં સ્થિરતા આવશે અને ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાં વિદેશી રોકાણ (FIIs) ફરી વધશે.
શું આ તેજી ટકશે? રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ઈરાનનું નિવેદન ચોક્કસપણે હકારાત્મક છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે રોકાણકારોએ હજુ પણ સાવધ રહેવાની જરૂર છે. ઈરાને શરત મૂકી છે કે ‘જો અમેરિકા યોગ્ય પ્રસ્તાવ આપે’. હવે દડો અમેરિકાના કોર્ટમાં છે. જો અમેરિકા આ પ્રસ્તાવને ફગાવી દે અથવા ઈરાન તેની વાત પરથી ફરી જાય, તો બજાર ફરીથી નીચે આવી શકે છે.
વધુમાં, ઈન્ડિયા વિક્સ (India VIX) હજુ પણ ઊંચા સ્તરે છે, જે દર્શાવે છે કે બજારમાં અસ્થિરતા હજુ પૂરી થઈ નથી. અત્યારે જે ઉછાળો આવ્યો છે તે ઘણો ખરો સેન્ટિમેન્ટ આધારિત છે. રોકાણકારોએ અત્યારે માત્ર આ એક નિવેદન પર આધાર રાખીને મોટું રોકાણ કરવાને બદલે, પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ અને કાચા તેલના ભાવ પર નજર રાખવી જોઈએ. જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $80 ની નીચે ટકે છે, તો જ બજારમાં લાંબા ગાળાની તેજીની અપેક્ષા રાખી શકાય.
