ચાલુ વર્ષે 36% રિટર્ન આપનાર સ્ટોક અચાનક કેમ તૂટ્યો?
ભારતીય શેરબજાર માટે હાલનો સમય ખૂબ જ શાનદાર ચાલી રહ્યો છે. દરરોજ નવા રેકોર્ડ બની રહ્યા છે અને રોકાણકારોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં જ શુક્રવારના ટ્રેડિંગ સેશનમાં બજારમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. પ્રથમ ક્વાર્ટરના મજબૂત પરિણામો, આઈટી (IT) સેક્ટરના શેરોમાં આવેલી ધૂમ ખરીદી અને વૈશ્વિક બજારોના પોઝિટિવ સેન્ટિમેન્ટને કારણે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંને ઇન્ડેક્સ લગભગ 1 ટકા જેટલા વધીને બંધ થયા હતા.
શુક્રવારે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો સુચકાંક Sensex 964 પોઈન્ટની જંગી બઢત સાથે 78,151 ના સ્તરે અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો સુચકાંક Nifty 261 પોઈન્ટના ઉછાળા સાથે 24,334 ના રેકોર્ડ સ્તરે બંધ રહ્યો હતો. આખા દેશના રોકાણકારો જ્યારે બજારની આ તેજીની ઉજવણી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે બજારની વચ્ચે એક ચોંકાવનારી ઘટના ઘટી. દેશના સૌથી જૂના સ્ટોક એક્સચેન્જ એટલે કે BSE Ltd. નો પોતાનો શેર આ તેજીની વચ્ચે અંદાજે 3 ટકા જેટલો તૂટી ગયો.
બજાર આખું લીલા નિશાનમાં (ગ્રીન ઝોન) હોવા છતાં BSE ના શેરમાં આવેલો આ ઘટાડો દરેક રોકાણકાર માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. લોકોના મનમાં સવાલ થઈ રહ્યો છે કે જે કંપનીના પ્લેટફોર્મ પર આખી દુનિયા વેપાર કરે છે અને જેનો સ્ટોક ચાલુ વર્ષે જ 36 ટકા કરતાં વધુ ઉછળી ચૂક્યો છે, તેમાં અચાનક આવું શું થયું કે તે નીચે બેસી ગયો? ચાલો આ લેખમાં આપણે એ વિગતવાર સમજીએ કે બજારની આ તેજી વચ્ચે BSE નો શેર કેમ તૂટ્યો અને તેની પાછળના મુખ્ય કારણો કયા છે.
સેક્ટોરલ નબળાઈ: સમગ્ર સેક્ટરમાં વેચવાલીની અસર
માર્કેટના નિષ્ણાતો અને વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, BSE ના શેરમાં આવેલી આ ગિરાવટ પાછળનું કોઈ એક મોટું કે નકારાત્મક કારણ કંપની પોતે નથી, પરંતુ બજારનું સેક્ટોરલ દબાણ છે. શુક્રવારના ટ્રેડિંગ દરમિયાન ભલે લાર્જકેપ શેરો અને આઈટી શેરોને કારણે મુખ્ય ઇન્ડેક્સ વધ્યા હોય, પરંતુ મિડકેપ શેરોમાં નબળાઈ જોવા મળી હતી.
-
મિડકેપ ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડો: કારોબાર દરમિયાન Nifty Midcap 100 અને Nifty Midcap 50 ઇન્ડેક્સમાં આશરે 0.4 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
-
ઇન્ડેક્સનો હિસ્સો હોવો: BSE લિમિટેડનો શેર આ મિડકેપ ઇન્ડેક્સનો એક મહત્વનો ભાગ છે. જ્યારે પણ કોઈ ચોક્કસ સેક્ટર કે ઇન્ડેક્સમાં સામૂહિક વેચવાલી આવે છે, ત્યારે તેની અસર તે ઇન્ડેક્સના તમામ મજબૂત શેરો પર પણ પડતી હોય છે.
તેથી, વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ ઘટાડો BSE કંપનીના કોઈ ખરાબ સમાચાર કે નબળા પ્રદર્શનને કારણે નથી આવ્યો, પરંતુ સમગ્ર મિડકેપ સેક્ટરમાં જે પ્રોફિટ બુકિંગ અને વેચવાલીનું વાતાવરણ સર્જાયું હતું, તેના લીધે આ શેર પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગયો.
પ્રોફિટ બુકિંગ (નફો વસૂલવાની પ્રક્રિયા) નું મોટું દબાણ
કોઈપણ શેરમાં ઘટાડો આવવાનું બીજું અને સૌથી સામાન્ય કારણ છે ‘પ્રોફિટ બુકિંગ’. શેરબજારનો એક નિયમ છે કે જ્યારે કોઈ સ્ટોક ટૂંકા ગાળામાં બહુ મોટું રિટર્ન આપી દે છે, ત્યારે રોકાણકારો પોતાનો નફો બુક કરવા એટલે કે શેર વેચીને રોકડા રૂપિયા હાથમાં લેવા માટે આતુર હોય છે. BSE ના શેર સાથે પણ કંઈક આવું જ થયું છે.
મહત્વનો આંકડો: ચાલુ વર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં BSE ના શેરે પોતાના રોકાણકારોને અંદાજે 36 ટકા જેટલું શાનદાર રિટર્ન આપ્યું છે.
જે રોકાણકારોએ નીચા સ્તરે આ શેરમાં રોકાણ કર્યું હતું, તેમના માટે આ એક ઉત્તમ તક હતી. તાજેતરમાં આવેલી આટલી મોટી તેજી પછી ઘણા મોટા રોકાણકારો અને સંસ્થાઓએ નફો વસૂલવાનું (Profit Booking) યોગ્ય માન્યું. જ્યારે એકસાથે ઘણા બધા લોકો શેર વેચવા લાગે છે, ત્યારે બજાર ગમે તેટલું પોઝિટિવ હોય તો પણ તે ચોક્કસ શેર પર દબાણ વધે છે અને તેની કિંમત નીચે આવે છે.
શું કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સમાં કોઈ ખામી છે? નિષ્ણાતોનો મત
રોકાણકારોના મનમાં સૌથી મોટો ડર એ હોય છે કે ક્યાંક કંપનીના બિઝનેસમાં તો કોઈ સમસ્યા નથી ને? પરંતુ માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ આ બાબતે રોકાણકારોને આશ્વસ્ત કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રકારનો ઘટાડો એ એક સામાન્ય બજાર પ્રક્રિયા (Normal Market Behavior) છે.
જ્યારે કોઈ સ્ટોક ખૂબ જ ઝડપથી ઉપર જાય છે, ત્યારે તે થોડો સમય માટે ‘કન્સોલિડેશન’ અથવા ‘કરેક્શન’ના મોડમાં આવે છે. આનો અર્થ એ નથી કે કંપની ફંડામેન્ટલી નબળી પડી ગઈ છે. BSE લિમિટેડ દેશના શેરબજારની કરોડરજ્જુ સમાન છે અને જેમ જેમ ભારતીય અર્થતંત્રનો વિકાસ થઈ રહ્યો છે અને નવા રોકાણકારો બજારમાં આવી રહ્યા છે, તેમ તેમ એક્સચેન્જોની કમાણી વધવાની જ છે. તેથી કંપનીના મૂળભૂત બિઝનેસ મોડલમાં કોઈ ખામી દેખાતી નથી.
આગામી સમયમાં રોકાણકારોએ શું કરવું જોઈએ?
જો તમે BSE ના શેરધારક છો અથવા આ શેરમાં નવું રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો નિષ્ણાતોની કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખવા જેવી છે:
-
ગભરાટમાં આવીને નિર્ણય ન લો: બજારની તેજી વચ્ચે શેરનું તૂટવું એ ચોક્કસપણે ચિંતા જગાવે છે, પરંતુ તેનું કારણ વૈશ્વિક કે આંતરિક નબળાઈ નથી. તેથી ગભરાઈને સસ્તા ભાવે શેર વેચી દેવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ.
-
લાંબા ગાળાનો દ્રષ્ટિકોણ: જે શેરે વર્ષમાં 36% રિટર્ન આપ્યું હોય, તેમાં 3% નું કરેક્શન એક તંદુરસ્ત સંકેત (Healthy Correction) ગણાય છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે આ એક સામાન્ય બાબત છે.
-
નવા રોકાણની તક: ઘણા વિશ્લેષકો માને છે કે જો કોઈ મજબૂત ફંડામેન્ટલ વાળો શેર પ્રોફિટ બુકિંગના કારણે નીચે આવે છે, તો તે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ‘Buy on Dips’ એટલે કે નીચા ભાવે ખરીદી કરવાની ઉત્તમ તક પૂરી પાડે છે.
ભારતીય શેરબજાર અત્યારે પોતાના સર્વોચ્ચ શિખરે છે અને સેન્સેક્સ-નિફ્ટી રોજ નવા માઈલસ્ટોન પાર કરી રહ્યા છે. આવા પોઝિટિવ વાતાવરણમાં BSE ના શેરમાં આવેલો 3 ટકાનો ઘટાડો રોકાણકારોને થોડો અજીબ લાગી શકે છે, પરંતુ માર્કેટની ભાષામાં કહીએ તો આ માત્ર એક સેક્ટોરલ એડજસ્ટમેન્ટ અને નફો બુક કરવાની પ્રક્રિયા છે. ચાલુ વર્ષે 36 ટકા ઉછળેલા આ સ્ટોક માટે આ નાનો ઘટાડો તેના લાંબા ગાળાના ગ્રોથને અસર કરતો નથી. રોકાણકારોએ બજારના આવા સામાન્ય ઉતાર-ચઢાવથી ડરવાને બદલે કંપનીના લાંબા ગાળાના પર્ફોર્મન્સ પર નજર રાખવી જોઈએ.
