લિવર માટે સંજીવની સમાન છે મકોય: જાણો આ નાનકડા ફળ અને પાન ખાવાના અદ્ભુત ફાયદા

મકોય (પીલૂડી) લિવર માટે છે સંજીવની સમાન: જાણો તેના ફળ અને પાન ખાવાના અગણિત ફાયદા

સામાન્ય રીતે ખેતરો કે વાડામાં નિંદામણ તરીકે ઊગી નીકળતો મકોયનો છોડ (જેને ગુજરાતીમાં પીલૂડી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) વાસ્તવમાં એક ચમત્કારિક ઔષધિ છે. આયુર્વેદમાં મકોયના ફળ, ફૂલ અને પાનનો ઉપયોગ અનેક ગંભીર બીમારીઓના ઈલાજમાં કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને લિવરને સ્વસ્થ રાખવા અને પેટની સમસ્યાઓ દૂર કરવા માટે તે રામબાણ ઈલાજ માનવામાં આવે છે.

મકોય (પીલૂડી) શું છે?

મકોય એક નાનકડો છોડ છે જેના પાન લાલ મરચીના પાન જેવા હોય છે. તેના પર સફેદ રંગના નાના ફૂલ આવે છે અને તેના ફળ દેખાવમાં ‘રસભરી’ જેવા પણ કદમાં મોતી જેવા નાના હોય છે. આ ફળ કાચા હોય ત્યારે લીલા અને પાક્યા પછી પીળા, નારંગી અથવા કાળા રંગના થઈ જાય છે. આયુર્વેદ મુજબ તેની તાસીર ગરમ હોય છે, જે વાત, પિત્ત અને કફ – આ ત્રણેય દોષોને દૂર કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.

મકોયના મુખ્ય ફાયદાઓ (Makoy Benefits)

૧. લિવર માટે વરદાન

આચાર્ય બાલકૃષ્ણના મતે, લિવરના રોગો માટે મકોય સંજીવની સમાન છે. મકોયના મૂળ, થડ, પાન અને ફળનો ૧૦-૧૫ મિલી રસ પીવાથી લિવરની સોજો (Enlarged Liver) અને અન્ય વિકારો દૂર થાય છે. માટીના વાસણમાં મકોયનો રસ ઉકાળીને સવારે પીવો લિવર માટે અત્યંત ગુણકારી છે.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

૨. કિડનીની સમસ્યામાં રાહત

કિડનીના વિકારો દૂર કરવામાં મકોય ખૂબ જ અસરકારક છે. દરરોજ ૧૦-૧૫ મિલી મકોયનો અર્ક પીવાથી કિડનીમાં આવેલો સોજો ઉતરે છે અને કિડનીના દુખાવામાં પણ રાહત મળે છે.

૩. ખાંસી અને શરદીમાં ફાયદાકારક

જો તમને સતત ખાંસી રહેતી હોય, તો મકોયના પાનનું શાક બનાવીને ખાઈ શકાય છે. આ ઉપરાંત તેના ફૂલ અને ફળનો ઉકાળો પીવાથી નાકમાં જામેલો કફ નીકળી જાય છે અને શરદી-ઉધરસમાં તાત્કાલિક રાહત મળે છે.

૪. મોઢાના ચાંદામાં રાહત

ઘણીવાર પેટની ગરમીને કારણે મોઢામાં ચાંદા પડી જતા હોય છે. આવા સમયે મકોયના ૫-૬ પાન ચાવવાથી ચાંદા જલ્દી મટી જાય છે. બાળકોને જ્યારે દાંત આવતા હોય ત્યારે તેના પાનનો રસ ઘીમાં ભેળવીને પેઢા પર લગાવવાથી તકલીફ ઓછી થાય છે.

૫. પેટના રોગો માટે ઉત્તમ

પેટમાં ગેસ, અપચો કે પેટમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા (Ascites) હોય તો મકોયના પાન અને ડાળીઓનો ઉકાળો બનાવી ૨-૮ ગ્રામની માત્રામાં લેવાથી ઘણો ફાયદો થાય છે.

મકોયનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?

• રસ: તમે મકોયના ફળનો ૫-૧૦ મિલી રસ કાઢીને પી શકો છો.
• ચૂર્ણ: જો તેના ફળનું ચૂર્ણ લેતા હોવ તો ૧-૩ ગ્રામ જેટલું લઈ શકાય.
• ઉકાળો: મકોયનો ઉકાળો ૧૦-૩૦ મિલી જેટલો પી શકાય છે.