“કટકમાં કાળમુખી આગ”: SCB મેડિકલ કોલેજના ICUમાં ભીષણ આગ, ૧૦ દર્દીઓના કરુણ મોત.
૧૬ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ ઓડિશાના કટકમાં એક હૃદયદ્રાવક દુર્ઘટના સર્જાઈ છે. રાજ્યની સૌથી મોટી સરકારી હોસ્પિટલોમાંની એક એવી SCB મેડિકલ કોલેજના ICU વિભાગમાં મોડી રાત્રે લાગેલી આગે અનેક પરિવારોની ખુશીઓ છીનવી લીધી છે. આ ઘટનાએ હોસ્પિટલોમાં સુરક્ષાના ધોરણો અને ફાયર સેફ્ટી સામે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
ઓડિશાના કટકમાં આવેલી પ્રતિષ્ઠિત SCB મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલ આજે વહેલી સવારે યુદ્ધના મેદાન જેવી ભયાનક દેખાઈ રહી હતી. રવિવાર અને સોમવારની મધ્યરાત્રિએ જ્યારે દર્દીઓ અને તેમના સબંધીઓ ઘેરી નિંદ્રામાં હતા, ત્યારે હોસ્પિટલના ટ્રોમા કેર ICU વિભાગમાં અચાનક આગ ફાટી નીકળી હતી. આ ભીષણ દુર્ઘટનામાં અત્યાર સુધીમાં ૧૦ કમનસીબ દર્દીઓના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે ૫ દર્દીઓ જીવન-મરણ વચ્ચે ઝોલા ખાઈ રહ્યા છે.
ઘટનાની વિગતો: રાત્રે ૩ વાગ્યે ફેલાયો ગભરાટ
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સોમવારે વહેલી સવારે લગભગ ૩:૦૦ વાગ્યે હોસ્પિટલના પહેલા માળે આવેલા ટ્રોમા કેર ઇમરજન્સી વિભાગમાં આગ લાગી હતી. ICU માં હાઈ-વોલ્ટેજ મશીનો અને ઓક્સિજન સિલિન્ડરો હોવાને કારણે આગ ઝડપથી ફેલાઈ ગઈ હતી. જોતજોતામાં આખું બિલ્ડિંગ કાળા ધુમાડાથી ભરાઈ ગયું હતું.
મોતનો આંકડો વધવા પાછળનું મુખ્ય કારણ ગૂંગળામણ હોવાનું મનાય છે. વેન્ટિલેટર પર રહેલા ગંભીર દર્દીઓ હલનચલન કરી શકે તેમ નહોતા, જેના કારણે કેટલાક દર્દીઓ ICU ની અંદર જ ધુમાડામાં ગૂંગળાઈ ગયા હતા, જ્યારે કેટલાકનું મોત સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડતી વખતે હાર્ટ ફેલ્યોર અથવા ઓક્સિજનના અભાવે થયું હતું.
બચાવ કામગીરી અને સ્થળાંતર
આગ લાગતાની સાથે જ હોસ્પિટલના ઇન-હાઉસ ફાયર વિભાગે કામગીરી શરૂ કરી હતી, પરંતુ આગ એટલી વિકરાળ હતી કે શહેરના અન્ય ત્રણ ફાયર ટેન્ડરોને તાત્કાલિક બોલાવવા પડ્યા હતા. હોસ્પિટલ સ્ટાફ, ડોક્ટરો અને સ્થાનિક લોકોએ જીવના જોખમે બારીઓ તોડીને દર્દીઓને બહાર કાઢ્યા હતા. ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા દર્દીઓને તાત્કાલિક હોસ્પિટલની નવી મેડિસિન બિલ્ડિંગમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે. બચાવ કામગીરી દરમિયાન હોસ્પિટલના કેટલાક કર્મચારીઓને પણ ઈજાઓ પહોંચી હોવાના અહેવાલ છે.
મુખ્યમંત્રીની મુલાકાત અને સહાયની જાહેરાત
ઘટનાની જાણ થતા જ ઓડિશાના મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝી તમામ કાર્યક્રમો રદ કરીને કટક પહોંચ્યા હતા. તેમણે ન્યૂ મેડિસિન બિલ્ડિંગની મુલાકાત લઈને ઘાયલોના ખબર-અંતર પૂછ્યા હતા અને તેમને શ્રેષ્ઠ સારવાર આપવા નિર્દેશ આપ્યા હતા. મુખ્યમંત્રીએ આ ઘટનાને અત્યંત દુઃખદ ગણાવી મૃતકોના પરિવારો માટે ₹૨૫ લાખના આર્થિક વળતરની જાહેરાત કરી છે. તેમની સાથે આરોગ્ય સચિવ, જિલ્લા કલેક્ટર અને DCP પણ ઘટનાસ્થળે હાજર રહ્યા હતા.
બેદરકારી કે અકસ્માત?
પ્રાથમિક તપાસમાં આગનું કારણ એર કન્ડીશનીંગ (AC) યુનિટમાં શોર્ટ સર્કિટ હોવાનું અનુમાન છે, પરંતુ હોસ્પિટલના ફાયર સેફ્ટી સાધનો ચાલુ હાલતમાં હતા કે નહીં તે એક મોટો પ્રશ્ન છે. SCB મેડિકલ જેવી મોટી સંસ્થામાં આવી ઘટના બનવી તે વહીવટીતંત્રની ગંભીર બેદરકારી સૂચવે છે. રાજ્ય સરકારે આ મામલે ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિની રચના કરી છે અને એક અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ માંગ્યો છે.
હોસ્પિટલ જે સ્થળ જીવ બચાવવા માટે હોય છે, ત્યાં જ મોતનો આ ખેલ ખેલાયો તે દેશના સ્વાસ્થ્ય માળખા માટે શરમજનક છે. આ અગ્નિકાંડ ફરી એકવાર ચેતવણી આપે છે કે માત્ર ઈમારતો મોટી બનાવવાથી ચાલતું નથી, પરંતુ ત્યાં રહેલા દર્દીઓની સુરક્ષા માટે અગ્નિશામક વ્યવસ્થાનું નિયમિત ઓડિટ થવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.
