સુરેન્દ્રનગરની પરંપરાગત કળાઓને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પ્રયાસ
અમદાવાદ સ્થિત એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ ડેવલપમેન્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા (EDII) ખાતે બૌદ્ધિક સંપત્તિ જાગૃતિ માટે ‘IP યાત્રા’ કાર્યક્રમનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના પરંપરાગત હસ્તકલા અને સ્થાપત્ય કલાના કારીગરો માટે આશાનું નવું કિરણ લઈને આવ્યો છે. ભારત સરકારના પેટન્ટ્સ, ડિઝાઇન્સ એન્ડ ટ્રેડમાર્ક્સના કન્ટ્રોલર જનરલ ડૉ. ઉન્નત પંડિતની વિશેષ ઉપસ્થિતિમાં જિલ્લાની પ્રાચીન કળાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સુરક્ષિત કરવા માટે મહત્વના નિર્ણયો લેવાયા હતા. આ પહેલથી સ્થાનિક કારીગરોને તેમની મહેનતનું યોગ્ય વળતર અને કાયદાકીય રક્ષણ મળી રહેશે.
જીઆઈ ટેગ દ્વારા પરંપરાગત વારસાનું જતન અને આર્થિક ઉત્થાન
મુખ્ય અતિથિ ડૉ. ઉન્નત પંડિતે જણાવ્યું હતું કે સુરેન્દ્રનગર જેવા જિલ્લાઓની વંશપરંપરાગત કળાઓ ભારતની સાચી સંપત્તિ છે. જીઆઈ (GI) ટેગ માત્ર એક પ્રમાણપત્ર નથી, પરંતુ તે કારીગરોના આર્થિક કલ્યાણનું સબળ માધ્યમ છે. આ પ્રસંગે ટાંગલિયા શાલના વણાટ સાથે જોડાયેલા ૫૭ કુશળ કારીગરોને ‘GI ઓથોરાઇઝ્ડ યુઝર પ્રમાણપત્ર’ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. પદ્મશ્રી લવજીભાઈ પરમારના નેતૃત્વ હેઠળ મળેલી આ માન્યતા કારીગરોની કળાને નકલખોરોથી બચાવશે. આ ઉપરાંત ‘માતા ની પછેડી’ કળાના ૩૪ અને ‘સુરત કટ’ હીરા ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓને પણ વૈશ્વિક માન્યતા આપતા પ્રમાણપત્રો અપાયા હતા.
સોમપુરા શિલ્પકલા અને ધ્રાંગધ્રા સ્ટોન કાર્વિંગ માટે જીઆઈ ટેગની પ્રક્રિયા
કાર્યક્રમ દરમિયાન સુરેન્દ્રનગરના ગૌરવ સમાન ‘સોમપુરા શિલ્પ સ્થાપત્ય કલા’ અને ‘ધ્રાંગધ્રા સ્ટોન કાર્વિંગ’ (પથ્થર કોતરણી) ને ભૌગોલિક સંકેતક એટલે કે જીઆઈ ટેગ અપાવવા અંગે ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સોમપુરા કેળવણી મંડળના ઉપપ્રમુખ રવિન્દ્રભાઈ સોમપુરાની હાજરીમાં આ પ્રાચીન કળાઓને સુરક્ષિત કરવાની દિશામાં મહત્વનું ડગલું ભરાયું છે. EDII ના માર્ગદર્શન હેઠળ આ બંને કળાઓ માટે ટેગિંગની પ્રક્રિયા ટૂંક સમયમાં શરૂ કરવામાં આવશે, જેનાથી પથ્થર કલાકારોની અદભૂત કોતરણીને વિશ્વભરમાં એક નવી અને આગવી ઓળખ પ્રાપ્ત થશે.
બૌદ્ધિક સંપત્તિ અધિકારો પ્રત્યે જાગૃતિ અને વૈશ્વિક બજારમાં સ્થાન
આ આયોજન સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના કારીગરોમાં બૌદ્ધિક સંપત્તિ અધિકારો (IPR) પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાની દિશામાં નિર્ણાયક સાબિત થયું છે. EDII ના ડિરેક્ટર જનરલ ડૉ. સુનીલ શુક્લાએ આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ટેકનિકલ સહયોગની ખાતરી આપી છે. જ્યારે આ કળાઓને જીઆઈ ટેગ મળી જશે, ત્યારે સ્થાનિક વણકરો અને શિલ્પકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સીધું પ્લેટફોર્મ મળશે. આ પગલાથી ન માત્ર કળા જીવંત રહેશે, પરંતુ આવનારી પેઢીઓ પણ આ વ્યવસાય તરફ ગૌરવ સાથે આકર્ષાશે, જે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવશે.
