ઉનાળામાં ફ્રિજને કયા નંબર પર રાખવું? જાણો એક્સપર્ટની ખાસ સલાહ
જેમ પારો 40 ડિગ્રીને પાર કરે છે, તેમ આપણા ઘરના સૌથી વફાદાર સાથી ‘ફ્રિજ’ની હાલત ખરાબ થવા લાગે છે. આપણે વારંવાર દરવાજો ખોલીએ છીએ, ઠંડી બોટલોનો ઢગલો કરી દઈએ છીએ અને પછી ફરિયાદ કરીએ છીએ કે “ફ્રિજ પાણી ઠંડુ નથી કરતું” અથવા “વીજળીનું બિલ આસમાને પહોંચી ગયું છે.”
સત્ય એ છે કે ફ્રિજ એક મશીન છે અને બદલાતી ઋતુ સાથે તેને પણ ‘એક્સ્ટ્રા કેર’ની જરૂર હોય છે. જો તમે ઈચ્છો છો કે આ કાળઝાળ ગરમીમાં તમારું ફ્રિજ મખણ જેવું ચાલે અને ખિસ્સા પર બોજ ન પડે, તો આજે જ આ ફેરફારો કરી લો.
1. થર્મોસ્ટેટ અને ડાયલ સેટિંગ: બધી રમત નંબરની છે
ઘણીવાર લોકો શિયાળો હોય કે ઉનાળો, ફ્રિજને એક જ સેટિંગ પર છોડી દે છે. આ સૌથી મોટી ભૂલ છે.
-
ડાયલવાળા ફ્રિજ: જો તમારા ફ્રિજમાં 1 થી 7 નંબરનું બટન હોય, તો ઉનાળામાં તેને 5 કે 6 પર રાખો. યાદ રાખો, નંબર જેટલો મોટો હશે, કુલિંગ એટલું જ વધારે થશે.
-
ડિજિટલ ફ્રિજ: આદર્શ રીતે ફ્રિજનું તાપમાન 3°C થી 5°C ની વચ્ચે અને ફ્રીઝરનું -18°C હોવું જોઈએ.
-
સાવધાની: તેને સીધું જ ‘મેક્સ’ કે ‘7’ પર ન મૂકો, કારણ કે તેનાથી કોમ્પ્રેસર પર ખૂબ દબાણ આવે છે. મધ્યમ રસ્તો અપનાવો જેથી કુલિંગ પણ મળે અને મશીન બગડે પણ નહીં.
2. ‘ડિફ્રોસ્ટિંગ’નો જાદુ: બરફના પહાડ ન જામવા દો
શું તમારા ફ્રીઝરમાં એટલો બરફ જામી ગયો છે કે આઈસ ટ્રે પણ બહાર નથી નીકળતી? આ બરફ કુલિંગ વધારતો નથી, પણ રોકે છે.
-
બરફનો જાડો થર એક ‘ઈન્સ્યુલેટર’ જેવું કામ કરે છે, જેના કારણે અંદરની ઠંડી હવા બહાર આવી શકતી નથી.
-
શું કરવું: અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછું એકવાર ‘Defrost’ બટન જરૂર દબાવો. જો તમારી પાસે ફ્રોસ્ટ-ફ્રી ફ્રિજ હોય, તો તેની પાછળની ડ્રેનેજ ટ્રે સાફ રાખો. જ્યારે બરફ ઓછો હશે, ત્યારે કોમ્પ્રેસરને ઓછી મહેનત કરવી પડશે અને વીજળીનું બિલ આપોઆપ ઓછું થઈ જશે.
3. એર ફ્લો: ફ્રિજનો ‘દમ’ ન ગૂંગળાવો
3. એર ફ્લો: ફ્રિજનો ‘દમ’ ન ગૂંગળાવોઆપણા ભારતીય ઘરોમાં આદત હોય છે કે ફ્રિજને સામાનથી ઠાંસી ઠાંસીને ભરી દઈએ છીએ. પરંતુ ફ્રિજની અંદર ઠંડી હવાને ફરવા (Circulate) માટે જગ્યા જોઈએ.
-
અંદરનું સેટિંગ: ફ્રિજની અંદર પાછળની બાજુએ જે છિદ્રો (Vents) હોય છે, તેની સામે મોટા વાસણો ન રાખો. સામાન વચ્ચે થોડી જગ્યા રાખો.
-
બહારનું સેટિંગ: ફ્રિજને દીવાલ સાથે અડીને રાખવું તેના માટે હાનિકારક છે. પાછળ ઓછામાં ઓછી 6 થી 10 ઇંચની જગ્યા ખાલી રાખો જેથી કન્ડેન્સર કોઈલ્સમાંથી નીકળતી ગરમી આસાનીથી બહાર નીકળી શકે. જો ફ્રિજની ઉપર ઘણો બધો સામાન રાખ્યો હોય, તો તેને અત્યારે જ હટાવી દો.
4. દરવાજાની ‘રબર સીલ’નો ટેસ્ટ
ફ્રિજનો દરવાજો બંધ કર્યા પછી પણ શું ઠંડી હવા બહાર આવી રહી છે? આ તપાસવાની એક સરળ રીત છે—એક કાગળનો ટુકડો દરવાજા અને ફ્રિજની વચ્ચે ફસાવો અને દરવાજો બંધ કરી દો. જો કાગળ આસાનીથી ખેંચાઈ જાય, તો સમજી લેજો કે તમારી રબર સીલ (Gasket) ઢીલી થઈ ગઈ છે.
-
ખરાબ રબરને કારણે બહારની ગરમ હવા અંદર જતી રહે છે અને ફ્રિજ ક્યારેય ઠંડુ થઈ શકતું નથી. તેને સાફ રાખો અને જો તે ફાટી ગયું હોય તો તરત જ બદલાવી લો.
5. આપણી નાની આદતો, જે મોટો તફાવત લાવે છે
મશીનની સેટિંગ સિવાય આપણી કેટલીક આદતો પણ ફ્રિજનું આયુષ્ય નક્કી કરે છે:
-
ગરમ ખોરાક ન રાખવો: ક્યારેય પણ ઉકળતું દૂધ કે ગરમ દાળ ફ્રિજમાં ન મૂકો. આનાથી ફ્રિજની અંદરનું તાપમાન અચાનક વધી જાય છે અને કોમ્પ્રેસરને સતત કામ કરવું પડે છે. પહેલા ખોરાકને બહાર પંખા નીચે ઠંડો થવા દો.
-
વારંવાર દરવાજો ખોલવો: દર 5 મિનિટે ફ્રિજ ખોલીને જોવું કે “પાણી ઠંડુ થયું કે નહીં” એ સૌથી વધુ વીજળી વાપરે છે. એકવારમાં જ જરૂરી બધો સામાન કાઢો અથવા મૂકો.
-
સામાન વ્યવસ્થિત રાખો: ખાલી ફ્રિજ વધુ વીજળી વાપરે છે કારણ કે ખાલી જગ્યામાં ગરમ હવા ભરાઈ જાય છે. જો ફ્રિજ ખાલી હોય, તો તેમાં પાણીની કેટલીક બોટલો ભરી દો, તે તાપમાનને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરશે.
ફ્રિજ કોઈ જાદુઈ પેટી નથી, પણ એક કુલિંગ સિસ્ટમ છે જે તમારા સહયોગ પર ચાલે છે. ઉપર જણાવેલ સેટિંગ્સ અને આદતો અપનાવીને તમે માત્ર તમારા વીજળીના બિલમાં 20-30% સુધીનો ઘટાડો કરી શકો છો, પણ તમારા ફ્રિજનું આયુષ્ય પણ 5 વર્ષ વધારી શકો છો.
