“મધ્ય પૂર્વનું આકાશ હવે સુરક્ષિત નથી”: DGCA એ 11 દેશોને ‘હાઈ-રિસ્ક ઝોન’ જાહેર કર્યા

DGCA ચેતવણી: મધ્ય પૂર્વના આકાશમાં મોટો ખતરો! ૧૧ દેશો ‘હાઈ-રિસ્ક ઝોન’ જાહેર, ભારતીય એરલાઇન્સને રૂટ બદલવા આદેશ

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની જ્વાળાઓ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મુસાફરીને ભરખી રહી છે. ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) એ શુક્રવારે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા એડવાઈઝરી જારી કરી છે. DGCA એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મધ્ય પૂર્વ અને પર્સિયન ગલ્ફ પરનું હવાઈ ક્ષેત્ર અત્યારે નાગરિક વિમાનો માટે સુરક્ષિત નથી. ખાસ કરીને ઇરાન અને પડોશી દેશોમાં સક્રિય મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમને કારણે ભારતીય એરલાઇન્સને આ વિસ્તારો પરથી ઉડાન ભરવાનું ટાળવા અથવા અત્યંત સાવચેતી રાખવા જણાવાયું છે.

૧૧ દેશોના હવાઈ ક્ષેત્ર પર જોખમ

DGCA એ તેના રિપોર્ટમાં અંદાજે ૧૧ દેશોને ‘ઉચ્ચ જોખમી ક્ષેત્ર’ (High-Risk Zones) તરીકે ચિહ્નિત કર્યા છે. આ દેશોના આકાશમાં હાલમાં યુદ્ધની સ્થિતિ હોવાથી કોઈપણ ક્ષણે બેલિસ્ટિક મિસાઈલો કે ડ્રોન હુમલા થઈ શકે છે. DGCA મુજબ, ભારતીય ફ્લાઇટ્સ હવે આ મધ્ય પૂર્વીય આકાશને બદલે વૈકલ્પિક રૂટનો ઉપયોગ કરશે, જેના કારણે ફ્લાઇટના સમયમાં ૧ થી ૩ કલાકનો વધારો થઈ શકે છે.

૪ મોટા જોખમો જે વિમાનો પર મંડરાઈ રહ્યા છે

DGCA ના એર સેફ્ટી યુનિટે મધ્ય પૂર્વના આકાશમાં ૪ મુખ્ય જોખમો ગણાવ્યા છે: ૧. ઈરાનનો સંભવિત બદલો: ઈરાન દ્વારા અમેરિકા અથવા ઈઝરાયેલ પરના વળતા હુમલામાં આકસ્મિક રીતે નાગરિક વિમાનો નિશાન બની શકે છે. ૨. મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ: પ્રદેશમાં કાર્યરત ‘આયર્ન ડોમ’ જેવી એન્ટી-મિસાઈલ સિસ્ટમ્સ હવામાં શસ્ત્રોને અટકાવતી વખતે નાગરિક ઉડ્ડયન માટે ખતરો ઉભો કરે છે. ૩. બેલિસ્ટિક મિસાઈલોની હાજરી: નીચી અને ઊંચી સપાટી પર ગમે ત્યારે સક્રિય થઈ શકે તેવી ક્રુઝ અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલો હવાઈ માર્ગને અસુરક્ષિત બનાવે છે. ૪. ઓપરેશનલ ભૂલ: સૌથી મોટો ડર એ છે કે યુદ્ધના તણાવમાં લશ્કરી રાડાર નાગરિક વિમાનને દુશ્મનનું લશ્કરી વિમાન સમજીને તોડી પાડી શકે છે. ભૂતકાળમાં આવી ભૂલોથી મોટી દુર્ઘટનાઓ સર્જાઈ ચૂકી છે.

અત્યાધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર ભારત: 20,000 કરોડના સ્વદેશી ડ્રોનથી સજ્જ થશે સેના

કેરળમાં આજથી ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન, દેશના ૧૨ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની આશંકા

DGCA ની ભૂમિકા અને મુસાફરોની સુરક્ષા

DGCA એ ભારતની સર્વોચ્ચ નાગરિક ઉડ્ડયન સંસ્થા છે, જે નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય હેઠળ કાર્ય કરે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય એ ખાતરી કરવાનું છે કે ભારતમાં અને ભારતની બહાર ઉડતું દરેક વિમાન સુરક્ષિત હોય. DGCA ના નિયમો મુજબ, જો કોઈ રૂટ પર ૦.૧% પણ જોખમ હોય, તો એરલાઇન્સે રૂટ બદલવો અનિવાર્ય છે. વર્તમાન એડવાઈઝરી બાદ એર ઇન્ડિયા, ઈન્ડિગો અને અન્ય ભારતીય એરલાઇન્સે તેમના આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ રિ-શેડ્યુલ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ પર અસર

રૂટ બદલાવાને કારણે વિમાનોએ લાંબો રસ્તો કાપવો પડશે, જેના કારણે:

• ઈંધણનો વપરાશ વધશે: એરલાઇન્સ પર આર્થિક બોજ વધશે.

• ટિકિટના ભાવમાં ઉછાળો: યુરોપ અને અમેરિકા જતી ફ્લાઇટ્સના ભાડામાં ૧૦ થી ૨૦ ટકાનો વધારો થઈ શકે છે.

• સમયનો વિલંબ: મુસાફરોએ નિર્ધારિત સમય કરતા વધુ સમય પ્લેનમાં વિતાવવો પડશે.

૨૦ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ જારી થયેલી આ ચેતવણી સ્પષ્ટ કરે છે કે મધ્ય પૂર્વનું સંકટ માત્ર જમીન પર જ નહીં, પણ હજારો ફૂટની ઊંચાઈએ પણ એટલું જ ગંભીર છે. મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન ન કરતા DGCA એ લીધેલું આ પગલું કદાચ મોંઘી મુસાફરીનું કારણ બનશે, પરંતુ તે હજારો લોકોના જીવ બચાવવા માટે અનિવાર્ય છે.