LPG કટોકટીમાં કેન્દ્રની મોટી રાહત; વાણિજ્યિક ગેસ પુરવઠામાં ૨૦% વધારો, હોટલ-રેસ્ટોરન્ટને મળશે પ્રાથમિકતા
LPG પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ વચ્ચે ભારત સરકાર એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસના પુરવઠામાં જે વિક્ષેપ પડ્યો હતો, તેની અસર સામાન્ય જનતા અને ઉદ્યોગો પર ન પડે તે માટે કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લીધો છે. ૨૩ માર્ચથી અમલી બનનારા આ નવા નિયમો મુજબ, વાણિજ્યિક (Commercial) ગેસના પુરવઠામાં ધરખમ વધારો કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જા સંકટ ઘેરાયું છે. ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર હોવાથી, દેશમાં ગેસની અછત સર્જાય તેવી ભીતિ સેવાઈ રહી હતી. આ સંકટને પહોંચી વળવા અને જીવનજરૂરી સેવાઓ ખોરવાય નહીં તે માટે ભારત સરકારે ૨૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ થી વાણિજ્યિક (Commercial) LPG પુરવઠામાં ૨૦% ના વધારાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણયથી બજારમાં ઉપલબ્ધ કુલ પુરવઠો કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના ૫૦% સુધી પહોંચી જશે.
ખાદ્ય સેવા ક્ષેત્ર અને સમુદાય રસોડા પર ધ્યાન
સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય જનતાને સીધી અસર કરતી સેવાઓને સુરક્ષિત કરવાનો છે.
-
પ્રાથમિકતા: હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા અને મોટા પાયે ચાલતા સમુદાય રસોડા (Community Kitchens) ને ગેસ ફાળવણીમાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
-
હેતુ: જો વાણિજ્યિક ગેસનો પુરવઠો ખોરવાય તો બહાર મળતા ભોજનના ભાવ વધી શકે છે, જેની સીધી અસર ફુગાવા પર પડે છે. પુરવઠો વધારીને સરકાર મોંઘવારીને અંકુશમાં રાખવા માંગે છે.
PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ) પ્રોમોશન અને ફરજિયાત નોંધણી
LPG પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે સરકાર હવે PNG (Piped Natural Gas) તરફ સ્થળાંતર કરવા પર ભાર મૂકી રહી છે.
૧. ફરજિયાત નોંધણી: હવેથી વાણિજ્યિક LPG નો ઉપયોગ કરતા તમામ એકમોએ ફરજિયાત નોંધણી કરાવવી પડશે.
૨. PNG તરફ સ્થળાંતર: ઉદ્યોગો અને મોટા વ્યાપારી એકમોને PNG જોડાણ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ માટે ઓનલાઇન અરજી કરવાની પ્રક્રિયાને પણ વેગ આપવામાં આવ્યો છે. સરકારનું માનવું છે કે PNG એ લાંબા ગાળે વધુ સુરક્ષિત અને સ્થિર વિકલ્પ છે.
રાજ્યોને ફાળવણીમાં વધારો
કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને અપાતા વાણિજ્યિક ગેસના ક્વોટામાં ૨૦ ટકાનો સીધો વધારો કર્યો છે. આ વધારા સાથે હવે રાજ્યો પાસે અગાઉ કરતા વધુ જથ્થો ઉપલબ્ધ રહેશે, જેથી સ્થાનિક સ્તરે ઉદ્યોગોમાં ઉત્પાદન અટકે નહીં. ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં વપરાતા ગેસ માટે આ સમાચાર ખૂબ જ રાહતરૂપ છે.
નોંધણી અને નિયમો (Rules & Regulations)
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વધારાનો ૨૦% પુરવઠો મેળવવા માટે વેપારીઓએ સત્તાવાર પોર્ટલ પર નોંધણી કરાવવી પડશે. જે એકમો PNG માટે અરજી કરશે, તેમને LPG પુરવઠામાં વિશેષ છૂટછાટ મળી શકે છે. આ રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયાનો મુખ્ય હેતુ ગેસના કાળાબજાર અટકાવવાનો અને જરૂરિયાતમંદો સુધી પુરવઠો પહોંચાડવાનો છે.કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને વાણિજ્યિક ગેસની ફાળવણીમાં 20 ટકાનો વધારો કર્યો છે. રાજ્યોને હવે વાણિજ્યિક LPG ની વધારાની 20 ટકા ફાળવણી મળશે, જેનાથી કુલ પુરવઠો 50 ટકા થશે. રેસ્ટોરન્ટ, હોટલ, ઢાબા અને ઉદ્યોગોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. LPG મેળવવા માટે નોંધણી જરૂરી રહેશે, અને PNG માટે અરજી કરવાની રહેશે.
૨૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના આ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર ઉર્જા ક્ષેત્રે ભારતની મજબૂત તૈયારી દર્શાવે છે. વૈશ્વિક યુદ્ધના વાદળો વચ્ચે પણ આંતરિક અર્થવ્યવસ્થાને ગતિશીલ રાખવા માટે વાણિજ્યિક ગેસ પુરવઠામાં કરવામાં આવેલો આ વધારો દેશના વેપારી વર્ગ અને સામાન્ય જનતા માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.
