“કોઈ વાતચીત થઈ નથી, ટ્રમ્પ ડરેલા છે”; ઈરાને અમેરિકી દાવાને ફગાવ્યો, બદલાની ધમકી વચ્ચે મધ્ય પૂર્વમાં હલચલ
મધ્ય પૂર્વના રણમેદાનમાં ચાલી રહેલી ‘માઈન્ડ ગેમ’ હવે ચરમસીમાએ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે ‘ઉત્પાદક ચર્ચા’ થઈ હોવાનું કહીને હુમલાની યોજના ૫ દિવસ માટે મુલતવી રાખી હોવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ ઈરાને આ દાવાને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. તેહરાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકા સાથે કોઈ જ વાતચીત થઈ નથી અને ટ્રમ્પ માત્ર ઈરાનના સંભવિત હુમલાથી બચવા માટે સમય માંગી રહ્યા છે.
ઈરાનનો સત્તાવાર ઈનકાર: “ટ્રમ્પ જૂઠું બોલી રહ્યા છે”
ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન (IRGC) સાથે જોડાયેલા સત્તાવાર મીડિયા સ્ત્રોતોએ આજે ૨૩ માર્ચના રોજ એક યાદી બહાર પાડી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે, “અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જે વાતચીતનો દાવો કરી રહ્યા છે તે માત્ર વૈશ્વિક જનતાને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે છે. હકીકતમાં, તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે છેલ્લા ૪૮ કલાકમાં કોઈ જ વાતચીત થઈ નથી. અમેરિકા માત્ર પોતાની નબળાઈ છુપાવવા માટે શાંતિનો દેખાવ કરી રહ્યું છે.”
હુમલાના ડરથી ‘યુ-ટર્ન’?
ઈરાની ક્રાંતિકારી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ દાવો કર્યો છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ જે ૪૮ કલાકની ડેડલાઈન આપી હતી, તે તેમણે સ્વેચ્છાએ નહીં પરંતુ ઈરાનના જવાબના ડરથી પાછી ખેંચી છે. ઈરાની સૈન્યના સૂત્રો મુજબ, “અમેરિકા સારી રીતે જાણે છે કે જો તેણે ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ પર હુમલો કર્યો હોત, તો તેના બદલામાં ઈઝરાયેલ અને મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકી ઠેકાણાઓનો નાશ નિશ્ચિત હતો. ટ્રમ્પ આ બદલાની આશંકાથી ડરી ગયા છે અને તેથી જ તેમણે હુમલાની યોજના મુલતવી રાખવાનો ડ્રામા કર્યો છે.”
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને યુદ્ધના એંધાણ
આ વિવાદની શરૂઆત હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ઈરાન દ્વારા લાદવામાં આવેલા ૨ મિલિયન ડોલરના ટોલથી થઈ હતી. અમેરિકાએ તેને ખોલવા માટે લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકી આપી હતી. જોકે, ઈરાનના તાજા વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તે કોઈ પણ દબાણમાં આવવા તૈયાર નથી. ઈરાની સાંસદો અને સૈન્ય નેતાઓએ ફરી દોહરાવ્યું છે કે જો અમેરિકા તેની સાર્વભૌમત્વ પર હુમલો કરશે, તો તેનો જવાબ અત્યંત આક્રમક હશે.
૨૦૨૬ નું સૌથી મોટું રાજદ્વારી સંકટ
વૈશ્વિક નિષ્ણાતો માને છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાન વચ્ચેનો આ ‘કોમ્યુનિકેશન ગેપ’ અત્યંત જોખમી છે. જો એક પક્ષ વાતચીતનો દાવો કરે અને બીજો પક્ષ તેને નકારે, તો તેનો અર્થ એ છે કે પડદા પાછળ ચાલી રહેલી મધ્યસ્થી નિષ્ફળ ગઈ છે. આ સ્થિતિમાં કોઈ નાની એવી ભૂલ પણ મોટા પાયે યુદ્ધ ભડકાવી શકે છે.
૨૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમે સાબિત કર્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ હજુ પણ ઘણી દૂર છે. ટ્રમ્પના ‘૫ દિવસ’ ના વિરામનો જવાબ ઈરાને ‘બદલાના ડર’ તરીકે આપ્યો છે. હવે દુનિયાની નજર એ વાત પર છે કે વ્હાઈટ હાઉસ ઈરાનના આ આકરા પ્રહારનો શું જવાબ આપે છે. શું અમેરિકા ફરી હુમલાની ધમકી આપશે કે પછી ખરેખર કોઈ નવો રાજદ્વારી રસ્તો કાઢવામાં આવશે?
