શાહબાઝ સરકારની મધ્યસ્થીની દરખાસ્ત અને ટ્રમ્પના ‘૧૫ મુદ્દા’ના દાવા પર ઈરાનનો ઈનકાર
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ સંઘર્ષને રોકવા માટે અત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટી હિલચાલ જોવા મળી રહી છે. યુદ્ધના ૨૫મા દિવસે પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયે એક અત્યંત મહત્વનું નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું છે કે તેઓ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટોનું આયોજન કરવા માટે તૈયાર છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે તુર્કી, ઈજિપ્ત અને પાકિસ્તાનના પ્રતિનિધિઓ વ્હાઇટ હાઉસના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ સાથે સતત સંપર્કમાં હોવાના અહેવાલ છે.
પાકિસ્તાનનું સત્તાવાર વલણ: “રાજદ્વારી જ એકમાત્ર રસ્તો”
પાકિસ્તાન વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા તાહિર અંદ્રાબીએ ‘અલ જઝીરા’ને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે, “જો બંને પક્ષો (અમેરિકા-ઈરાન) ઈચ્છતા હોય, તો ઈસ્લામાબાદ હંમેશા વાટાઘાટો માટે તૈયાર છે. અમે માનીએ છીએ કે ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા લાવવા માટે બંદૂકો કરતાં રાજદ્વારી અને વાતચીત વધુ અસરકારક સાબિત થશે.” આ નિવેદન બાદ પાકિસ્તાનની રાજદ્વારી ચેનલો અત્યંત સક્રિય થઈ ગઈ છે.
હાઈ-લેવલ સંપર્કોનો દોર: અસીમ મુનીર અને શાહબાઝ શરીફ એક્શનમાં
પાકિસ્તાન આ વખતે માત્ર નિવેદનો પૂરતું મર્યાદિત નથી. ૨૩ માર્ચના રોજ પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીરે સીધી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે વાત કરી હતી. ત્યારબાદ, વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે ફોન પર ચર્ચા કરી. આટલું જ નહીં, વિદેશ મંત્રી ઈશાક ડારે તુર્કીના વિદેશ મંત્રી સાથે પણ મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ અંગે સમન્વય સાધ્યો છે. ઇઝરાયેલના ‘ચેનલ ૧૨’ ના અહેવાલ મુજબ, આ અઠવાડિયે ઇસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાનના ઉચ્ચ અધિકારીઓની ગુપ્ત બેઠક મળવાની પ્રબળ શક્યતા છે.
ટ્રમ્પનો ‘૧૫ મુદ્દા’નો દાવો અને તેહરાનનો તીખો જવાબ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન સાથેની વાટાઘાટો સકારાત્મક છે અને લગભગ ૧૫ જેટલા મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષો સંમત થયા છે. ટ્રમ્પે આગામી ૫ દિવસ સુધી ઈરાનના ઉર્જા મથકો પર હુમલો ન કરવાની પ્રતિજ્ઞા પણ લીધી છે. જોકે, ઈરાને ટ્રમ્પના આ દાવાને ‘ફેક ન્યૂઝ’ ગણાવીને ફગાવી દીધો છે. ઈરાની સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા સાથે કોઈ સત્તાવાર વાતચીત થઈ નથી અને ટ્રમ્પ માત્ર બજારને શાંત કરવા માટે અફવા ફેલાવી રહ્યા છે.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી પાછળનું ગણિત
નિષ્ણાતો માને છે કે પાકિસ્તાન પોતાની આર્થિક કટોકટી અને આંતરરાષ્ટ્રીય છબી સુધારવા માટે આ તકનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. જો પાકિસ્તાન ખરેખર અમેરિકા અને ઈરાનને ટેબલ પર લાવી શકે, તો તે વિશ્વ મંચ પર એક મહત્વપૂર્ણ ‘પ્લેયર’ તરીકે ઉભરી આવશે. જોકે, ઈરાનનો ઈનકાર અને ઈઝરાયેલની આક્રમકતા પાકિસ્તાનના આ પ્રયાસો માટે મોટો પડકાર છે.
૨૪ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમ મુજબ, મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધનું ભવિષ્ય હવે ઇસ્લામાબાદમાં યોજાનારી સંભવિત બેઠક પર ટકેલું છે. શું પાકિસ્તાન ખરેખર ટ્રમ્પ અને ઈરાની નેતાઓને મનાવી શકશે? કે પછી આ માત્ર રાજદ્વારી અફવાઓ બનીને રહી જશે, તે આગામી ૪૮ કલાકમાં સ્પષ્ટ થશે.
