વંદે ભારતમાં જીવતા કીડા પીરસાયા: રેલવેએ IRCTC અને વેન્ડર પર ફટકાર્યો ₹60 લાખનો દંડ, કોન્ટ્રાક્ટ પણ રદ
ભારતીય રેલવેની શાન ગણાતી ‘વંદે ભારત એક્સપ્રેસ’ (Vande Bharat Express) અત્યારે એક એવા વિવાદમાં ફસાઈ છે જેણે મુસાફરોની સુરક્ષા અને ખાણી-પીણીની ગુણવત્તા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. તાજેતરમાં પટના-ટાટાનગર વંદે ભારત ટ્રેનમાં પીરસવામાં આવેલા ભોજનમાં જીવતા કીડા મળી આવવાની ઘટનાએ સોશિયલ મીડિયા પર ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. આ ઘટના માત્ર રેલવે માટે શરમજનક નથી, પરંતુ પ્રીમિયમ ટ્રેનોમાં ઊંચા ભાડા ચૂકવતા મુસાફરો માટે જોખમી પણ છે.
આ સમગ્ર મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે એક મુસાફરે પોતાના ભોજનમાં કીડા હોવાનો વીડિયો બનાવીને સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ કર્યો. ૨૦૨૬ના આધુનિક ડિજિટલ યુગમાં જ્યારે માહિતી સેકન્ડોમાં ફેલાય છે, ત્યારે રેલવે મંત્રાલયે પણ આ બાબતની ગંભીર નોંધ લેવી પડી છે. ચાલો સમજીએ કે આ વિવાદ શું છે અને રેલવેએ આ મામલે કેવા કડક પગલાં ભર્યા છે.
“કીડા છે કે કેસર?” – સ્ટાફનો અજીબ બચાવ અને મુસાફરોનો રોષ
૧૫ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ ટ્રેન નંબર ૨૧૮૯૬ (પટના – ટાટાનગર વંદે ભારત) માં મુસાફરી કરી રહેલા રિતેશ કુમાર સિંઘ નામના પેસેન્જરે જ્યારે ભોજન શરૂ કર્યું, ત્યારે તેમને દહીંના કપમાં કંઈક હલતું દેખાયું. ધ્યાનથી જોતા તે જીવતા કીડા હતા. જ્યારે મુસાફરે ટ્રેનના એટેન્ડન્ટને બોલાવીને આ બતાવ્યું, ત્યારે સ્ટાફ તરફથી જે જવાબ મળ્યો તે સાંભળીને સૌ કોઈ હેરાન રહી ગયા. એટેન્ડન્ટે કીડાના પગને ‘કેસર’ (Saffron) કહીને વાત ટાળવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.
આ વાહિયાત દાવાએ મુસાફરોમાં રોષ અને હાસ્ય બંને પેદા કર્યા. મુસાફરે તરત જ આખી ફૂડ ટ્રે બતાવી, જેમાં કીડાઓ ફેલાયેલા હતા. તપાસ કરતા માલૂમ પડ્યું કે દહીંનું પેકેટ ઘણું જૂનું અને એક્સપાયરી ડેટ (Out of date) વાળું હતું. મુસાફરે આગ્રહ પૂર્વક કમ્પ્લેન બુકમાં આ ઘટનાની નોંધ કરાવી. આ વિડીયો વાયરલ થતા જ લોકોએ રેલવેની ‘પ્રીમિયમ સર્વિસ’ ના નામે ચાલતી બેદરકારી પર પસ્તાળ પાડી હતી. ઘણા લોકોએ સવાલ કર્યો કે જો કોઈ અજાણતા આ ભોજન ખાઈ લેત, તો તેની તબિયતનું શું થાત?
રેલવે મંત્રાલયની કડક કાર્યવાહી: ₹૬૦ લાખનો દંડ
સોશિયલ મીડિયા પર ભારે આક્રોશ જોયા પછી, ભારતીય રેલવે મંત્રાલયે ત્વરિત અને અભૂતપૂર્વ પગલાં લીધા છે. રેલવેએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુસાફરોની સુરક્ષા અને ભોજનની ગુણવત્તા સાથે કોઈ પણ પ્રકારનું સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. આ મામલે રેલવેએ IRCTC પર ₹૧૦ લાખ અને જે વેન્ડર (ફૂડ સપ્લાયર) આ ભોજન પૂરું પાડતો હતો તેના પર ₹૫૦ લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે.
દંડની સાથે સાથે, રેલવેએ તે વેન્ડરનો કોન્ટ્રાક્ટ પણ તાત્કાલિક અસરથી રદ (Terminate) કરવાના આદેશ આપ્યા છે. રેલવેના ઈતિહાસમાં એક કપ દહીંમાં કીડા માટે આટલો મોટો દંડ કદાચ પહેલીવાર લેવામાં આવ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર આ એક્શનની પ્રશંસા થઈ રહી છે, કારણ કે વંદે ભારત જેવી ટ્રેનો ભારતનું ગૌરવ છે અને તેમાં જો સેવામાં ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ ન રાખવામાં આવે તો દેશની છબી ખરડાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ પ્રકારના કડક પગલાં અન્ય વેન્ડરો માટે પણ એક ચેતવણી સમાન સાબિત થશે.
The complaint regarding food quality raised by a passenger in train number 21896 (Patna – Tatanagar Vande Bharat Express) on 15 March 2026 has been taken seriously. Action taken — IRCTC has been penalised ₹10 lakh, the service provider has been penalised with ₹50 lakh, and…
— Ministry of Railways (@RailMinIndia) March 25, 2026
ભવિષ્યમાં સુધારાની જરૂરિયાત અને જાહેર જનતાનો પ્રતિસાદ
જોકે દંડ તો વસૂલવામાં આવ્યો, પરંતુ સામાન્ય જનતામાં હજુ પણ કેટલાક સવાલો બાકી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા યુઝર્સે સૂચન આપ્યું છે કે રેલવેએ માત્ર ફરિયાદની રાહ જોવાને બદલે સમયાંતરે ‘સરપ્રાઈઝ ચેકિંગ’ (આકસ્મિક તપાસ) કરવી જોઈએ. જો કોઈ ટ્રેનના ભોજનના સેમ્પલ ફેઈલ જાય, તો તેનો ડેટા સાર્વજનિક કરવો જોઈએ જેથી મુસાફરોને ખબર રહે કે તેઓ શું ખાઈ રહ્યા છે.
કેટલાક મુસાફરોનું એવું પણ માનવું છે કે દંડની રકમનો અમુક હિસ્સો અસરગ્રસ્ત મુસાફરને વળતર (Compensation) તરીકે મળવો જોઈએ. વંદે ભારત જેવી પ્રીમિયમ ટ્રેનોમાં મુસાફરો માત્ર મુસાફરી માટે નહીં, પણ ઉચ્ચ સ્તરની સેવાઓ માટે પણ વધારાના પૈસા ચૂકવે છે. આવી સ્થિતિમાં વાસી અને કીડાવાળું ભોજન પીરસવું એ ગુનાહિત બેદરકારી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ ₹૬૦ લાખના દંડ પછી રેલવેના કેટરીંગ વિભાગમાં ખરેખર કોઈ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર સુધારો આવે છે કે નહીં.
