Video: ક્રિકેટ બોલ પાછળની અદભૂત કારીગરી: મેદાન પર પહોંચતા પહેલા કેવી રીતે તૈયાર થાય છે આ ‘લેધર બોલ’?
આજે આખું ભારત આઈપીએલ 2026 (IPL 2026) ના રંગમાં રંગાયેલું છે. વિરાટ કોહલીના ક્લાસિક શોટ્સ હોય કે મહેન્દ્ર સિંહ ધોનીની વિસ્ફોટક ફિનિશિંગ સ્ટાઈલ, આ બધું જ જે વસ્તુની આસપાસ ફરે છે તે છે—નાનકડો ‘ક્રિકેટ બોલ’. સોશિયલ મીડિયા પર હાલમાં એક વીડિયો જોરદાર વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં આ દડાને બનાવવાની આખી પ્રક્રિયા બતાવવામાં આવી છે. આ વીડિયો જોયા પછી, જ્યારે પણ તમે બીજી વાર આ દડાને હાથમાં લેશો, ત્યારે તમારા મનમાં તેના બનાવનાર કારીગરો પ્રત્યે માન વધી જશે.
ચામડાની પસંદગી અને રંગની પ્રક્રિયા
ક્રિકેટ બોલ બનાવવાની શરૂઆત ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ચામડા (Leather) થી થાય છે. સૌથી પહેલા ચામડાની મોટી-મોટી શીટ્સને ખાસ લાલ રંગના કેમિકલમાં પલાળવામાં આવે છે. આ તે લાક્ષણિક લાલ રંગ છે જે ટેસ્ટ મેચ અને સ્થાનિક ક્રિકેટની ઓળખ છે. ચામડાને યોગ્ય રીતે પ્રોસેસ કર્યા પછી, તેને તડકામાં સૂકવવામાં આવે છે જેથી તેની મજબૂતી જળવાઈ રહે. આ પ્રક્રિયામાં સમય અને ચોકસાઈ બંનેની જરૂર પડે છે, કારણ કે જો રંગ કે નરમાશમાં સહેજ પણ ભૂલ થાય, તો દડો મેદાન પર લાંબો સમય ટકી શકતો નથી.
દડાનું હૃદય: અંદરનો મજબૂત ગોળો
શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે બેટ અને બોલ અથડાય છે, ત્યારે જે કડક અવાજ આવે છે તેનું રહસ્ય શું છે? દડાનું અસલી રહસ્ય તેની અંદર છુપાયેલું છે. વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે ઓકના ઝાડની છાલ (Cork) ને કૂટીને, તેને પ્રેશર મશીનમાં નાખીને લાકડા જેવો સખત ગોળો તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ અંદરનો ભાગ જ દડાને વજન અને ઉછાળો (Bounce) આપે છે. આ ગોળા પર ઉનની દોરીઓ લપેટવામાં આવે છે જેથી તે ચામડાના કવર સાથે બરાબર ફિટ બેસી શકે.
હાથની કારીગરી અને સીવણનું કૌશલ્ય
એકવાર અંદરનો ભાગ તૈયાર થઈ જાય, પછી શરૂ થાય છે અસલી કલા. ચામડાના ટુકડાઓને ગોળ કાપીને પ્રેશર મશીન દ્વારા અડધા વાટકા જેવો આકાર આપવામાં આવે છે. આ બે અડધા ભાગને અંદરના ગોળા પર ચઢાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ કુશળ કારીગરો દ્વારા હાથથી તેની સલાઈ (Stitching) કરવામાં આવે છે.
ક્રિકેટ બોલ પરની સીમ (Seam) એટલે કે તેની સલાઈ સૌથી મહત્વની છે. તે એટલી મજબૂતીથી કરવામાં આવે છે કે હવાની એક બુંદ પણ અંદર ન જઈ શકે. આ સીમ જ બોલરને દડો ‘સ્વિંગ’ કરવામાં મદદ કરે છે. એક દડાને સીવવામાં ઘણી મહેનત અને કલાકોનો સમય લાગે છે. મશીન કરતા હાથથી કરેલી સલાઈ વધુ ટકાઉ અને સચોટ માનવામાં આવે છે.
View this post on Instagram
અંતિમ ઓપ અને ફિનિશિંગ
સલાઈ પૂરી થયા પછી, દડાને વારંવાર થોકીને અને ખાસ મશીનોમાં નાખીને તેને એકદમ સચોટ ગોળ આકાર આપવામાં આવે છે. જો દડો સહેજ પણ ઈંડા આકારનો રહી જાય, તો તે હવામાં લહેરાશે નહીં. છેલ્લે, તેના પર સોનેરી અક્ષરોમાં કંપનીનો સિક્કો (Stamp) મારવામાં આવે છે અને પોલિશ કરીને તેને ચમકાવવામાં આવે છે. આ ચમક જ નવા દડાને શરૂઆતની ઓવરોમાં સ્વિંગ થવામાં મદદ કરે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિસાદ
ઇન્સ્ટાગ્રામ પર @thegreatindianfoodie નામના પેજ પર શેર કરાયેલા આ વીડિયોને અત્યાર સુધીમાં 44 હજારથી વધુ લોકોએ લાઈક કર્યો છે. લોકો કોમેન્ટમાં લખી રહ્યા છે કે તેઓને ખબર જ નહોતી કે એક નાનકડા દડા પાછળ આટલી બધી મહેનત અને વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. ખાસ કરીને આઈપીએલની સીઝન ચાલી રહી છે ત્યારે લોકો આ ‘મેકિંગ વીડિયો’ ને ખૂબ પસંદ કરી રહ્યા છે.
