શું તમે પણ મિત્ર કે ઓફિસના ગમે તે ચાર્જરથી ફોન ચાર્જ કરો છો? જાણો તેનાથી થતા ગંભીર નુકસાન

કેમ દરેક ચાર્જર તમારા સ્માર્ટફોન માટે સુરક્ષિત નથી? જાણો અસલી અને નકલી ચાર્જર વચ્ચેનો તફાવત.

આજની ભાગદોડભરી જિંદગીમાં સ્માર્ટફોન આપણો સૌથી નજીકનો સાથી બની ગયો છે. સવારે ઉઠવાથી લઈને રાત્રે સુવા સુધી, આપણે દરેક કામ માટે તેના પર નિર્ભર છીએ. પરંતુ આ નિર્ભરતા વચ્ચે ઘણીવાર આપણે એક એવી ભૂલ કરી બેસીએ છીએ, જે આપણા મોંઘા ફોન માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. તે ભૂલ છે— ‘ગમે તે ચાર્જરથી ફોનને ચાર્જ કરી લેવો’.

કલ્પના કરો, તમે ઓફિસમાં છો કે કોઈ મિત્રના ઘરે, અને તમારા ફોનની બેટરી 5% પર આવી ગઈ છે. તમે ગભરાટમાં જે પણ ચાર્જર સામે દેખાય છે, તેને ફોનમાં લગાવી દો છો. થોડા સમય માટે તો આ ઠીક લાગી શકે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ ‘જુગાડ’ તમારા ફોનની બેટરીને અંદરથી ખોખલી કરી રહ્યો છે? વૈજ્ઞાનિકો અને ટેક એક્સપર્ટ્સનું માનીએ તો, ખોટા ચાર્જરનો ઉપયોગ માત્ર ફોનને જ ખરાબ નથી કરતો, પરંતુ તે તમારી સુરક્ષા માટે પણ મોટો ખતરો બની શકે છે.

કેમ દરેક ચાર્જર તમારા ફોન માટે યોગ્ય નથી?

દરેક સ્માર્ટફોન કંપની પોતાના ડિવાઇસને એક ખાસ ‘એન્જિનિયરિંગ’ સાથે બનાવે છે. ફોનની બેટરીની ક્ષમતા, તેને મળતી વીજળી (Voltage અને Ampere) અને તેને ઠંડુ રાખવાની ટેકનોલોજી, બધું જ એકબીજા સાથે જોડાયેલું હોય છે. જ્યારે તમે કોઈ બીજા ચાર્જરનો ઉપયોગ કરો છો, ત્યારે આ તાલમેલ બગડી જાય છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે તેનાથી શું નુકસાન થઈ શકે છે.

1. બેટરી લાઈફ અને ચાર્જિંગ સ્પીડ પર અસર

દરેક સ્માર્ટફોન મોડલ એક નિશ્ચિત ચાર્જિંગ સ્પીડને સપોર્ટ કરે છે. ધારો કે તમારો ફોન 18W કે 20W ના ફાસ્ટ ચાર્જિંગને સપોર્ટ કરે છે, પરંતુ તમે તેને કોઈ 65W કે 80W ના ભારે લેપટોપ ચાર્જર કે બીજા કોઈ બ્રાન્ડના ફાસ્ટ ચાર્જરથી ચાર્જ કરી રહ્યા છો.

AC ચાલુ છતાં રૂમ ગરમ કેમ રહે છે? ગેસ લીક થવાનું અસલી કારણ અને તેનો સૌથી સસ્તો ઉપાય!

પ્રાઈવસીની ચિંતા વગર ઓનલાઈન ફ્રોડથી બચાવશે WhatsApp, જાણો આ નવું ફીચર કેવી રીતે કરશે કામ

શરૂઆતમાં તમને લાગશે કે કામ ચાલી રહ્યું છે, પણ લાંબા ગાળે આ હાઈ વોલ્ટેજ બેટરીના સેલ્સ (Cells) ને નબળા પાડી દે છે. આનાથી ઉલટું, જો તમે ઓછી ક્ષમતાવાળા ચાર્જરનો ઉપયોગ કરો છો, તો બેટરી ચાર્જ થવામાં કલાકો લાગે છે, જેના કારણે ફોન લાંબા સમય સુધી વીજળીના સંપર્કમાં રહે છે અને ધીમે ધીમે તેની પાવર હોલ્ડ કરવાની ક્ષમતા ઘટવા લાગે છે.

2. કેમિકલ રિએક્શન અને બેટરીનું ફૂલવું

સ્માર્ટફોનમાં લિથિયમ-આયન (Li-ion) બેટરી હોય છે. ચાર્જિંગ દરમિયાન તેની અંદર એક જટિલ કેમિકલ રિએક્શન થાય છે. જ્યારે ચાર્જર ‘કમ્પેટીબલ’ (Compatible) નથી હોતું, ત્યારે પાવર સપ્લાય સ્થિર રહેતો નથી. યોગ્ય પાવર ન મળવાને કારણે બેટરીની અંદર થતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ અસંતુલિત થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે થોડા સમય પછી ફોનની બેટરી ફૂલવા લાગે છે અને પાછળનું પેનલ બહારની તરફ નીકળી આવે છે. એકવાર બેટરી ફૂલી ગઈ, તો સમજી લો કે તે ગમે ત્યારે ‘ડેડ’ થઈ શકે છે.

3. ઓવરહીટિંગ અને બ્લાસ્ટનો ખતરો

આ સૌથી ડરામણું પાસું છે. લોકલ ચાર્જર કે બેમેળ ચાર્જરમાં વોલ્ટેજ રેગ્યુલેશનની સુવિધા હોતી નથી. જ્યારે વીજળીનો પ્રવાહ યોગ્ય હોતો નથી, ત્યારે ફોન જરૂર કરતા વધુ ગરમ (Overheat) થવા લાગે છે. જો ફોન ચાર્જિંગ દરમિયાન વધુ પડતો ગરમ થઈ રહ્યો હોય, તો તેની અંદરના સર્કિટ બળી શકે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં તો બેટરીની અંદર શોર્ટ-સર્કિટ થવાને કારણે બ્લાસ્ટ પણ થઈ જાય છે. આવી ઘટનાઓ જાન-માલના મોટા નુકસાનનું કારણ બને છે.

ચાર્જરની સાથે સાથે કેબલ પણ છે જરૂરી

ઘણીવાર આપણે માત્ર એડેપ્ટર (માથું) પર ધ્યાન આપીએ છીએ અને કેબલ કોઈ પણ સસ્તી લઈ લઈએ છીએ. પરંતુ તમને જણાવી દઈએ કે ચાર્જિંગ કેબલ એ ‘રસ્તો’ છે જેનાથી વીજળી તમારા ફોન સુધી પહોંચે છે.

• સસ્તી કેબલ: લોકલ કે સસ્તી કેબલ પાતળી હોય છે અને તેમાં વીજળીનો અવરોધ (Resistance) વધારે હોય છે.

• ધીમું ચાર્જિંગ: ખરાબ ક્વોલિટીની કેબલથી ચાર્જિંગની ઝડપ ઘણી ઓછી થઈ જાય છે.

• લાંબી કેબલ: જેટલી લાંબી કેબલ હશે, વીજળીનું નુકસાન એટલું જ વધારે થશે અને ફોન એટલો જ ધીરે ચાર્જ થશે. તેથી હંમેશા બોક્સ સાથે આવેલી અથવા ઓરિજિનલ બ્રાન્ડેડ કેબલ જ વાપરવી.

ફોન ચાર્જ કરતી વખતે આ 5 વાતો ગાંઠે બાંધી લો

જો તમે ઈચ્છો છો કે તમારો મોંઘો ફોન લાંબો સમય ચાલે, તો ચાર્જિંગના આ નિયમોનું પાલન જરૂર કરો:

Ads-Free YouTubeથી લઈને OTT સુધી, Jioના આ બે પ્લાન્સમાં મળી રહ્યા છે અઢળક ફાયદા!

જીમેઈલ કેમ જરૂરી ઈમેઈલ પણ સ્પામમાં મોકલી રહ્યું છે? આ રહ્યું સમસ્યાનું કાયમી સોલ્યુશન

1. ઓરિજિનલ જ બેસ્ટ છે: હંમેશા એ જ બ્રાન્ડના ઓરિજિનલ ચાર્જર અને કેબલનો ઉપયોગ કરો જે ફોન સાથે આવ્યા હતા. જો તે ખરાબ થઈ ગયા હોય, તો પૈસા બચાવવા માટે રોડ સાઈડ મળતા 100-200 રૂપિયાના ચાર્જર ન લો. ઓરિજિનલ એડેપ્ટર જ ખરીદો.

2. તડકા અને ગરમીથી બચો: ક્યારેય પણ ફોનને એવી જગ્યાએ રાખીને ચાર્જ ન કરો જ્યાં સીધો તડકો આવતો હોય કે તે જગ્યા ખૂબ ગરમ હોય (જેમ કે કારનું ડેશબોર્ડ). ગરમી લિથિયમ બેટરીની સૌથી મોટી દુશ્મન છે.

3. કવર હટાવી દો: જો તમારો ફોન ચાર્જિંગ દરમિયાન ગરમ થાય છે, તો તેનું બેક કવર હટાવી દો. આનાથી ગરમી બહાર નીકળવામાં સરળતા રહેશે.

4. ચાર્જિંગ દરમિયાન ઉપયોગ ન કરો: જ્યારે ફોન ચાર્જ થઈ રહ્યો હોય, ત્યારે હેવી ગેમિંગ કે વીડિયો કોલિંગ કરવાનું ટાળો. આનાથી બેટરી પર ડબલ લોડ પડે છે અને ઓવરહીટિંગ નક્કી છે.

5. 100% સુધી ચાર્જ કરવું જરૂરી નથી: એક્સપર્ટ્સ માને છે કે બેટરીને 20% થી 80% ની વચ્ચે રાખવી સૌથી સારું છે. આખી રાત ફોનને ચાર્જિંગ પર લગાવી રાખવો (Overnight Charging) બેટરીના સ્વાસ્થ્ય માટે સારું નથી.

થોડી સાવધાની, લાંબી ઉંમર

તમારો સ્માર્ટફોન આજે માત્ર એક ફોન નથી, પણ તમારી ઓફિસ, તમારી બેંક અને તમારી યાદોનો પિટારો છે. કોઈ પણ સસ્તા કે બેમેળ ચાર્જરનો ઉપયોગ કરવો એ તે પિટારાને નુકસાન પહોંચાડવા જેવું છે. થોડા રૂપિયા બચાવવા માટે હજારોનો ફોન દાવ પર લગાવવો સમજદારી નથી.

યાદ રાખો, ચાર્જર નાનું હોઈ શકે છે, પરંતુ તેની ભૂમિકા તમારા ફોનના ‘શ્વાસ’ (બેટરી) ચલાવવા માટે સૌથી મોટી છે. તેથી, હવે પછી જ્યારે તમે કોઈ બીજાનું ચાર્જર માંગવા જાઓ, ત્યારે એકવાર તમારા ફોનની સુરક્ષા વિશે જરૂર વિચારજો.