ઇઝરાયેલનો ઇરાન પર ભીષણ હુમલો: IRGC ના ગુપ્તચર વડા માજિદ ખાદેમીનું મોત અને 45 દિવસના યુદ્ધવિરામની ચર્ચા
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે એક નિર્ણાયક વળાંક પર આવી પહોંચ્યો છે. ઇઝરાયેલ અને અમેરિકાના સંયુક્ત સૈન્ય અભિયાને ઈરાનને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ઇઝરાયેલના એક ચોકસાઈપૂર્વકના હુમલામાં ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના ગુપ્તચર વડા માજિદ ખાદેમીનું મોત નીપજ્યું છે. આ ઘટનાએ ઈરાનના સંરક્ષણ તંત્રને હચમચાવી દીધું છે.
તેહરાન પર ભીષણ હવાઈ હુમલા અને શરિફ યુનિવર્સિટીને નિશાન બનાવાઈ
તાજેતરના ઘટનાક્રમમાં, અમેરિકા અને ઇઝરાયેલે ઈરાન પર તેમના હુમલા તેજ કર્યા છે. રાજધાની તેહરાનના દક્ષિણ-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલી એક રહેણાંક ઇમારત પર થયેલા હવાઈ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 13 લોકોના મોત થયા હોવાના સમાચાર છે. આ હુમલામાં માત્ર સૈન્ય મથકો જ નહીં, પરંતુ વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવતી સંસ્થાઓને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે.
ઈરાનની પ્રતિષ્ઠિત શરિફ યુનિવર્સિટી પર પણ હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ યુનિવર્સિટી પર ઘણા દેશોએ વર્ષોથી પ્રતિબંધો લાદેલા છે, કારણ કે તેનો સીધો સંબંધ ઈરાનના બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમ સાથે હોવાનું મનાય છે. આ મિસાઈલ પ્રોગ્રામ સીધો IRGC ના નિયંત્રણ હેઠળ છે. હુમલાને કારણે યુનિવર્સિટી સંકુલ પાસેના કુદરતી ગેસ વિતરણ કેન્દ્રને પણ મોટું નુકસાન થયું છે.
ટ્રમ્પની ડેડલાઇન અને 45 દિવસનો સંભવિત યુદ્ધવિરામ
એક તરફ યુદ્ધના મેદાનમાં બોમ્બમારો ચાલુ છે, તો બીજી તરફ પડદા પાછળ શાંતિની વાટાઘાટો પણ તેજ બની છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા આપવામાં આવેલી સમયમર્યાદા પૂરી થવાના આરે છે, ત્યારે વોશિંગ્ટન અને પ્રાદેશિક મધ્યસ્થો વચ્ચે 45 દિવસના સંભવિત સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, આ શાંતિ વાટાઘાટોમાં પાકિસ્તાન, તુર્કી અને ઇજિપ્ત મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. ટ્રમ્પના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચે ટેક્સ્ટ મેસેજ દ્વારા પણ સતત સંપર્ક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે. જો આ સમજૂતી સફળ થાય છે, તો તે બે તબક્કામાં અમલી બનશે:
- પ્રથમ તબક્કો: 45 દિવસનો હંગામી યુદ્ધવિરામ, જે દરમિયાન કાયમી શાંતિ માટેની શરતો નક્કી કરવામાં આવશે.
- બીજો તબક્કો: યુદ્ધનો કાયમી અંત લાવવા માટેનો સત્તાવાર કરાર.
યુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિ અને મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
આ ભીષણ જંગની શરૂઆત 28 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ થઈ હતી. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલે સંયુક્ત રીતે ઈરાન પર મોટા પાયે હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા હતા. આ યુદ્ધની શરૂઆતના ગણતરીના દિવસોમાં જ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ સહિત અનેક વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીઓના મોત થયા હતા, જેનાથી ઈરાનનું નેતૃત્વ નબળું પડ્યું હતું.
અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના આ સૈન્ય અભિયાન પાછળ ત્રણ મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો રહેલા છે:
- ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરવો.
- તેની બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ક્ષમતાને ખતમ કરવી.
- ઈરાનની વર્તમાન સત્તાને નબળી પાડવી અથવા તેને ઉથલાવી દેવી.
ઈરાનની બદલાતી રણનીતિ
સતત થઈ રહેલા હુમલાઓને કારણે ઈરાની સુરક્ષા દળો અને રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ હવે તેમની રણનીતિ બદલી રહ્યા છે. પોતાના મુખ્ય મથકો પર થતા હુમલાઓથી બચવા માટે તેઓ ગુપ્ત અને વૈકલ્પિક સ્થળોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જોકે, ઇઝરાયેલની ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સીઓ અને અમેરિકી ટેકનોલોજી સામે ઈરાન માટે પોતાના સૈન્ય માળખાને બચાવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
