ઘરે બનાવો પૌષ્ટિક સરગવાની દાળ, દરેક બાઈટમાં મળશે સ્વાસ્થ્ય અને સ્વાદનો અદભૂત તડકો

ઈમ્યુનિટી વધારવા માટે બેસ્ટ છે સરગવાની દાળ, જુઓ સરળ રેસીપી 

આજકાલની ભાગદોડ ભરી જિંદગીમાં આપણે અવારનવાર સ્વાદના ચક્કરમાં સ્વાસ્થ્ય સાથે સમાધાન કરી બેસીએ છીએ. પરંતુ જો તમને એવી વાનગી મળે જે આંગળીઓ ચાટવા પર મજબૂર કરી દે અને સાથે જ તમારા શરીરને લોખંડી મજબૂતી પણ આપે તો? જી હા, આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ સરગવાની દાળ (Moringa Dal)ની.

સરગવો, જેને અંગ્રેજીમાં ‘મોરિંગા’ કહેવામાં આવે છે, તે કોઈ જાદુથી ઓછો નથી. આયુર્વેદમાં તેને ‘ચમત્કારિક વૃક્ષ’ માનવામાં આવ્યું છે. જ્યારે આ ગુણકારી શાકભાજીનો મેળાપ તુવેરની દાળ અને દેશી મસાલાના વઘાર સાથે થાય છે, ત્યારે તૈયાર થાય છે એક એવી રેસીપી જે ખાઈને બાળકો હોય કે વૃદ્ધો, દરેક વ્યક્તિ પોતાની વાટકી સાફ કરી દેશે.

સરગવો (મોરિંગા) જ કેમ? સ્વાસ્થ્યનો ખજાનો

રેસીપી પર જતા પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે આ દાળ તમારા રસોડાનો હિસ્સો કેમ હોવી જોઈએ. સરગવાની શીંગમાં દૂધ કરતા પણ વધુ કેલ્શિયમ અને સંતરા કરતા કઈ ગણું વધારે વિટામિન-સી જોવા મળે છે.

• ઇમ્યુનિટી બૂસ્ટર: તેમાં રહેલા એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ બીમારીઓ સામે લડવાની શક્તિ આપે છે.

• હાડકાંની મજબૂતી: કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસનો ઉત્તમ સ્ત્રોત હોવાને કારણે તે સાંધાના દુખાવામાં રાહત આપે છે.

• પાચનમાં સુધારો: ફાઈબરથી ભરપૂર હોવાને કારણે તે પેટને સાફ રાખવામાં મદદ કરે છે.

સામગ્રી: જે તમારા રસોડામાં જ હાજર છે

સરગવાની દાળ બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે. આ માટે તમારે કોઈ ખાસ સામગ્રીની જરૂર નથી. નીચે આપેલી સામગ્રી 3-4 લોકો માટે પૂરતી છે:

ઉનાળાના વેકેશનમાં 10 મિનિટમાં બનાવો આ ઇન્સ્ટન્ટ મેકરોની, વર્કિંગ પેરેન્ટ્સ માટે અલ્ટીમેટ સરવાઇવલ રેસીપી!

પ્રોટીનથી ભરપૂર: નાસ્તા માટે બેસ્ટ છે પનીર મૂંગ દાળ ચીલા!

મુખ્ય સામગ્રી:

• તુવેર દાળ: 1 કપ (સારી રીતે ધોયેલી)

• સરગવાની શીંગ: 2-3 (3 ઈંચના ટુકડામાં કાપેલી અને હલકી છોલેલી)

• ટમેટા: 1 મોટું (ઝીણું સમારેલું)

• ડુંગળી: 1 મધ્યમ (ઝીણી સમારેલી)

• આદુ-લસણ: 1 મોટી ચમચી (વાટેલી અથવા પેસ્ટ)

• લીલા મરચાં: 2 (વચ્ચેથી ચીરો કરેલા)

• હળદર પાવડર: 1/2 નાની ચમચી

• લાલ મરચું પાવડર: 1 નાની ચમચી (સ્વાદ મુજબ)

• મીઠું: સ્વાદ મુજબ

• પાણી: 3 કપ

વઘાર (Tempering) માટે:

• ઘી અથવા તેલ: 2 મોટી ચમચી (ઘીનો સ્વાદ વધુ સારો આવે છે)

• જીરું: 1/2 નાની ચમચી

• રાઈ: 1/2 નાની ચમચી

• હીંગ: એક ચપટી (પાચન માટે જરૂરી)

• સૂકા લાલ મરચાં: 2-3

• મીઠો લીમડો: 8-10 પાન

• લીલા ધાણા: ગાર્નિશિંગ માટે

દાળ બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ

સરગવાની દાળ બનાવવાની અસલી આવડત એ છે કે સરગવો બહુ ગળી ન જવો જોઈએ અને દાળ સંપૂર્ણપણે ક્રીમી હોવી જોઈએ. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની સાચી રીત:

1. દાળ અને સરગવાને બાફવા

સૌ પ્રથમ તુવેરની દાળને 15-20 મિનિટ માટે પલાળી રાખો, તેનાથી દાળ ઝડપથી અને સારી ચઢી જશે. હવે પ્રેશર કુકરમાં દાળ, કાપેલા સરગવાના ટુકડા, હળદર, થોડું મીઠું અને 3 કપ પાણી નાખો. કુકરનું ઢાંકણ બંધ કરો અને મધ્યમ આંચ પર 3-4 સીટી થવા દો. પ્રો ટિપ: જો તમે ઈચ્છતા હોવ કે સરગવાના ટુકડા આખા રહે, તો તમે દાળ અડધી ચઢી જાય પછી પણ સરગવો નાખી શકો છો, પરંતુ સાથે બાફવાથી સરગવાનો અર્ક દાળમાં સારી રીતે ભળી જાય છે.

ગરમીમાં ઠંડક આપતી ડેઝર્ટ: શેફ સંજીવ કપૂરની સ્પેશિયલ લીચી ચીઝકેક રેસીપી

આખા ઘરમાં ફેલાઈ જશે સુગંધ! હોટેલ જેવું ક્રીમી મટર પનીર બનાવવા માટે અપનાવો આ કુકિંગ ટિપ્સ

2. મસાલેદાર બેઝ તૈયાર કરવો

જ્યાં સુધી કુકરનું પ્રેશર પોતાની મેળે ખતમ થાય, ત્યાં સુધી વઘારની તૈયારી કરો. એક કઢાઈમાં 2 ચમચી ઘી ગરમ કરો. ઘી ગરમ થાય એટલે તેમાં રાઈ અને જીરું નાખો. હવે હીંગ, મીઠો લીમડો અને સૂકા લાલ મરચાં નાખો. ત્યારબાદ સમારેલી ડુંગળી અને લીલા મરચાં નાખીને ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો.

3. ટમેટા અને મસાલાનો તડકો

હવે તેમાં આદુ-લસણની પેસ્ટ નાખો અને કાચી સુગંધ દૂર થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ સમારેલા ટમેટા અને થોડું મીઠું (ધ્યાન રહે કે મીઠું દાળ બાફતી વખતે પણ નાખ્યું હતું) નાખો. જ્યારે ટમેટા એકદમ ગળી જાય અને તેલ છૂટું પડવા લાગે, ત્યારે લાલ મરચું પાવડર અને હલકો ગરમ મસાલો (વૈકલ્પિક) નાખો.

4. સંગમ: દાળ અને મસાલાનો મેળાપ

હવે કુકર ખોલો અને બાફેલી દાળને કઢાઈવાળા મસાલામાં ઉમેરો. જો દાળ બહુ ઘટ્ટ લાગતી હોય, તો તેમાં થોડું ગરમ પાણી ઉમેરો. હવે તેને ધીમી આંચ પર 5-7 મિનિટ સુધી ચઢવા દો જેથી સરગવો, દાળ અને મસાલાનો સ્વાદ એકબીજામાં સારી રીતે ભળી જાય.

5. ફાઈનલ ટચ

છેલ્લે પુષ્કળ ઝીણા સમારેલા લીલા ધાણા ઉપરથી નાખો. તમારી ગરમા-ગરમ ‘મોરિંગા દાળ’ તૈયાર છે.

કોની સાથે પીરસશો?

આ દાળ પોતાનામાં જ એક સંપૂર્ણ ભોજન છે. તેને તમે ગરમા-ગરમ બાફેલી ભાત (Steamed Rice) અને ઉપરથી એક ચમચી દેશી ઘી નાખીને પીરસો. તેની સાથે એક કડક પાપડ, થોડું કેરીનું અથાણું અને ડુંગળીનું કચુંબર મળી જાય, તો વાત જ કંઈક અલગ હશે! જે લોકો ડાયટ પર છે, તેઓ તેને મલ્ટીગ્રેન રોટલી સાથે પણ માણી શકે છે.

ખાસ વાતો (Kitchen Hacks)

• સરગવાની પસંદગી: હંમેશા તાજી અને પાતળી સરગવાની શીંગ લો. બહુ જાડી શીંગની અંદર બીજ કઠણ થઈ જાય છે જે ખાવામાં સારા નથી લાગતા.

• સ્વાદ વધારો: જો તમને ખટાશ પસંદ હોય, તો દાળ બન્યા પછી તેમાં અડધું લીંબુ નીચોવો અથવા વઘાર કરતી વખતે થોડું આમલીનું પાણી નાખો. આનાથી સાઉથ ઈન્ડિયન ‘સાંભાર દાળ’ જેવો સ્વાદ આવશે.

• પ્રોટીનનો પાવરહાઉસ: તમે ઈચ્છો તો તુવેરની જગ્યાએ મગની દાળનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો, જે પચવામાં વધુ હળવી હોય છે.

સરગવાની દાળ માત્ર એક વાનગી નથી, પણ એક ઔષધિ છે જેને પ્રેમથી બનાવવામાં આવે તો તે સ્વાસ્થ્યનું વરદાન બની જાય છે. તો આ અઠવાડિયે તમારા મેનૂમાં આ પૌષ્ટિક દાળનો સમાવેશ કરો અને પરિવારના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખો.