ગભરાશો નહીં! જ્યારે શેરબજાર તૂટ્યું, ત્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે લગાવ્યો મોટો દાવ—તમારા પોર્ટફોલિયો માટે શીખવા જેવો પાઠ
ભારતીય શેરબજારનો પાછલો સમય કોઈ ડરામણી ફિલ્મના ઉતાર-ચઢાવ જેવો રહ્યો છે. સ્ક્રીન પર ચારે બાજુ લાલ નિશાન, પોર્ટફોલિયોમાં ઘટાડો અને ટીવી ચેનલો પર ચાલતા યુદ્ધના સમાચાર—એક સામાન્ય રોકાણકાર માટે આ બધું સહન કરવું સરળ નહોતું. જ્યારે રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ અને મધ્ય-પૂર્વના તણાવે કાચા તેલના ભાવમાં આગ લગાવી દીધી, ત્યારે સામાન્ય જનતા પોતાની જમાપુંજી બચાવવાના પ્રયાસોમાં લાગી ગઈ. પરંતુ આ જ હોબાળા વચ્ચે, દલાલ સ્ટ્રીટના ‘મોટા ખેલાડીઓ’ એટલે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસેસ એક બિલકુલ અલગ સ્ક્રિપ્ટ લખી રહ્યા હતા.
તાજેતરમાં સામે આવેલા આંકડાઓએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જ્યારે બજારમાં ડરનો માહોલ ચરમસીમાએ હતો, ત્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ મેનેજરો તેને એક ‘મહા-સેલ’ અથવા સુવર્ણ તક તરીકે જોઈ રહ્યા હતા. તેઓએ પોતાની તિજોરીઓ ખોલી દીધી અને બજારમાં એ સમયે પૈસા રોક્યા જ્યારે દરેક વ્યક્તિ ત્યાંથી ભાગવાનું વિચારી રહી હતી.
કેશ હોલ્ડિંગમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો: આંકડા શું કહે છે?
મનીકંટ્રોલ અને ACE MFના તાજેતરના અહેવાલે બજારના નિષ્ણાતોને ચોંકાવી દીધા છે. માર્ચ મહિનાના ડેટા મુજબ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સનું કુલ કેશ હોલ્ડિંગ (રોકડ રકમ) ઘટીને 1.86 લાખ કરોડ રૂપિયા રહી ગયું છે. જો આપણે માત્ર એક મહિના પહેલા એટલે કે ફેબ્રુઆરીની વાત કરીએ, તો આ આંકડો 2.1 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો.
તેનો સીધો અર્થ એ છે કે ફંડ હાઉસેસે માત્ર 30 દિવસમાં પોતાની રોકડમાં 24,319 કરોડ રૂપિયા (લગભગ 12%) નો મોટો ઘટાડો કર્યો છે. આ કેશ લેવલ છેલ્લા 16 મહિનામાં (ડિસેમ્બર 2024 પછી) સૌથી ઓછું છે. ફંડ મેનેજરોનો કેશ રેશિયો પણ ઘટીને 4.73% પર આવી ગયો છે, જે એક વર્ષ પહેલા 5.76% હતો. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ફંડ મેનેજરો હવે હાથ જોડીને બેસી રહેવાના મૂડમાં નથી; તેઓએ “Buy on Dip” (ઘટાડા પર ખરીદી) ની રણનીતિને પૂરી આક્રમકતા સાથે અમલમાં મૂકી છે.
જ્યારે બજારનું મનોબળ તૂટ્યું, ત્યારે ફંડ્સે મોરચો સંભાળ્યો
માર્ચ મહિનો શેરબજારના ઇતિહાસમાં ઘણો પડકારજનક રહ્યો. નિફ્ટી અને સેન્સેક્સ જેવા મુખ્ય સૂચકાંકોમાં 11.5% સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. પરંતુ અસલી ફટકો મિડકેપ અને સ્મોલકેપ સેગમેન્ટ પર પડ્યો, જ્યાં રોકાણકારોની સંપત્તિમાં 10% થી વધુનું ગાબડું પડ્યું. સ્થિતિ એટલી ગંભીર હતી કે બજારના અડધાથી વધુ શેર તેમના 52-અઠવાડિયાના લઘુત્તમ સ્તર (52-week low) પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા.
સામાન્ય રીતે આવી સ્થિતિમાં સરેરાશ રોકાણકાર ગભરાઈને વેચવાલી કરવા લાગે છે, પરંતુ આંકડા મુજબ લગભગ 60% મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે તેનાથી બિલકુલ વિપરીત કામ કર્યું. તેઓએ પોતાની પાસે રાખેલી ‘સુરક્ષિત રોકડ’નો ઉપયોગ એ જ ક્વોલિટી શેરોને સસ્તા ભાવે ખરીદવામાં કર્યો, જે રોકાણકારો ડરના માર્યા વેચી રહ્યા હતા.
કોણે કેટલી ખરીદી કરી? ફંડ હાઉસેસનું લિસ્ટ:
| ફંડ હાઉસ | માર્ચ (₹ કરોડ) | ફેબ્રુઆરી (₹ કરોડ) | ફેરફાર (₹ કરોડ) |
| SBI MF | 27,463.3 | 34,704.3 | -7,241.0 |
| ICICI Prudential MF | 17,289.6 | 23,876.8 | -6,587.2 |
| Motilal Oswal MF | 3,123.5 | 6,721.9 | -3,598.4 |
| Quant MF | 10,004.8 | 13,005.8 | -3,000.9 |
| HDFC MF | 21,352.7 | 23,578.5 | -2,225.8 |
| Aditya Birla MF | 2,484.6 | 3,776.4 | -1,291.8 |
| PPFAS MF | 29,327.5 | 29,740.9 | -413.5 |
આંકડા સાક્ષી છે કે એકલા SBI અને ICICI પ્રુડેન્શિયલે મળીને બજારમાં 13,800 કરોડ રૂપિયા થી વધુનું રોકાણ કર્યું.
સામાન્ય રોકાણકારો માટે 3 મોટા પાઠ
-
ઘટાડો દુશ્મન નથી, ‘ડિસ્કાઉન્ટ સેલ’ છે: જ્યારે બજાર ઘટે છે, ત્યારે સારી કંપનીઓના બિઝનેસ ખરાબ નથી થતા, માત્ર ભાવ ઘટે છે.
-
હંમેશા થોડી રોકડ તૈયાર રાખો: ફંડ મેનેજરો ખરીદી કરી શક્યા કારણ કે તેમની પાસે રોકડ અનામત હતી. રોકાણકારે પણ બધું નાણું એકસાથે રોકવું જોઈએ નહીં.
-
ધીરજ એ જ અસલી સંપત્તિ છે: બજારના લાલ નિશાન જોઈને ક્યારેય તમારી SIP બંધ ન કરો. યાદ રાખો, અમીર એ નથી બનતો જે સૌથી ઝડપી દોડે છે, પણ એ બને છે જે અંત સુધી મેદાનમાં ટકી રહે છે.
