એરલાઇન્સને મોટો ટેકો: સરકારે ૪,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના ઇમરજન્સી લોન પેકેજની કરી જાહેરાત
વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવ અને આર્થિક પડકારો વચ્ચે ભારત સરકારે એરલાઇન ઉદ્યોગને બચાવવા માટે એક મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. આજે, ૧૫ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ ના રોજ નાણા મંત્રાલયે એરલાઇન કંપનીઓ માટે આશરે ₹૪,૦૦૦ કરોડ ($૪ બિલિયન) ના ઇમરજન્સી લોન કાર્યક્રમની જાહેરાત કરી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મધ્ય પૂર્વના સંકટને કારણે ઉભી થયેલી કામગીરીની મુશ્કેલીઓ અને રોકડની તંગીને દૂર કરવાનો છે.
૧. યોજનાનું સ્વરૂપ અને સરકારી ગેરંટી
આ વિશેષ કાર્યક્રમ હેઠળ, દરેક એરલાઇન કંપની ₹૧,૦૦૦ કરોડ સુધીની લોન મેળવી શકે છે, જેના પર ભારત સરકાર ગેરંટી આપશે. ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર કરાયેલી વિગતો મુજબ, કંપનીઓ વધારાની ₹૫૦૦ કરોડની લોન પણ લઈ શકે છે, પરંતુ તેના માટે શરત એ છે કે કંપનીના માલિકોએ પણ તેટલી જ રકમનું નવું રોકાણ કરવું પડશે. આ ‘મેચિંગ ગ્રાન્ટ’ મોડેલથી કંપનીઓમાં જવાબદારી વધશે.
૨. સ્પાઇસજેટ (SpiceJet) માટે ‘લાઈફલાઈન’
આ જાહેરાતનો સૌથી મોટો ફાયદો સ્પાઇસજેટને મળવાની અપેક્ષા છે. ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આંકડા મુજબ, કંપનીના લગભગ ૩૭ વિમાનો સ્પેરપાર્ટ્સ અને લીઝના નાણાંના અભાવે ગ્રાઉન્ડેડ (જમીન પર) છે. કર્મચારીઓના પગારમાં વિલંબ અને નાણાકીય કટોકટી વચ્ચે આ સરકારી ગેરંટી સ્પાઇસજેટને ફરીથી પાટા પર લાવવામાં મદદરૂપ થશે.
૩. મધ્ય પૂર્વ સંકટ અને વધતો ખર્ચ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે એરલાઇન્સના ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો થયો છે.
-
જેટ ઇંધણ (ATF): આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ વધતા જેટ ઇંધણ મોંઘું થયું છે.
-
ફ્લાઇટ ઓપરેશન: ગલ્ફ દેશો, ખાસ કરીને દુબઈ જેવા વ્યૂહાત્મક એરપોર્ટ પર કામગીરી મર્યાદિત થવાથી આવકમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના અહેવાલ મુજબ, ભલે અત્યારે કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ છે, પરંતુ સુરક્ષાના કારણોસર હજુ પણ ઘણી ફ્લાઇટ્સ ડાયવર્ટ કરવામાં આવી રહી છે, જે ખર્ચ વધારે છે.
૪. બેંકોનું સાવધ વલણ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં જેટ એરવેઝ અને ગો-ફર્સ્ટ જેવી મોટી એરલાઇન્સ બંધ થવાને કારણે બેંકો આ સેક્ટરને લોન આપતા ડરે છે. જોકે, ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ની આ યોજનામાં સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે માત્ર ગેરંટી આપશે, પરંતુ લોન આપતા પહેલા બેંકોએ પોતાની રીતે કડક તપાસ (Due Diligence) કરવાની રહેશે.
૫. ઉદ્યોગ પર અસર
આ પેકેજથી એરલાઇન્સને માત્ર લોન જ નહીં, પણ બજારમાં એક સકારાત્મક સેન્ટિમેન્ટ પણ મળશે. જો એરલાઇન્સ પાસે પૂરતી રોકડ હશે, તો તેઓ જાળવણી (Maintenance) હેઠળના વિમાનોને ફરી શરૂ કરી શકશે, જેનાથી મુસાફરો માટે ફ્લાઇટની ઉપલબ્ધતા વધશે અને ભાડામાં સ્થિરતા આવશે.
૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારત સરકારનો આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે તે દેશના ઉડ્ડયન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને તૂટવા દેવા માંગતી નથી. આ પેકેજ યોગ્ય સમયે લેવાયેલું પગલું છે જે હજારો કર્મચારીઓની નોકરી અને એરલાઇન્સનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરી શકે છે.
