₹5,000 ના થયા ₹15,000! RBI એ કરી મોટી જાહેરાત, જાણો કઈ તારીખે તમારા ખાતામાં આવશે પૈસા
ભારતીય રોકાણકારો માટે પરંપરાગત રીતે સોનું હંમેશા રોકાણનું સૌથી સુરક્ષિત અને ભરોસાપાત્ર માધ્યમ રહ્યું છે. પરંતુ બદલાતા સમયની સાથે સોનામાં રોકાણ કરવાની રીતો પણ બદલાઈ છે. તાજેતરમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા સૉવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) 2020-21 સીરીઝ-VII ના સમય પૂર્વે રિડેમ્પશન (Premature Redemption) અંગે જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતીએ બજારમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. આ માત્ર રોકાણકારો માટે શાનદાર નફાના સમાચાર નથી, પરંતુ એ સમજવાની પણ તક છે કે ડિજિટલ ગોલ્ડ અથવા સરકારી બોન્ડ ભૌતિક સોના (Physical Gold) ની તુલનામાં કેટલા ફાયદાકારક હોઈ શકે છે.
શું છે RBI ની નવી જાહેરાત?
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ તેની તાજેતરની યાદીમાં માહિતી આપી છે કે SGB 2020-21 સીરીઝ-VII ના રોકાણકારો માટે 20 એપ્રિલની તારીખ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સરકારી નિયમો મુજબ, આ ગોલ્ડ બોન્ડને તેની ઇશ્યૂ તારીખથી પાંચ વર્ષ પૂરા થયા પછી સમય પહેલા વટાવી (Redeem) શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે, આ રિડેમ્પશન તે જ તારીખે શક્ય બને છે જે દિવસે રોકાણકારોને તેમના બોન્ડ પર મળતા વ્યાજની ચુકવણી કરવાની હોય છે.
રિડેમ્પશન પ્રાઈસનું નિર્ધારણ: કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
અવારનવાર રોકાણકારોના મનમાં એ સવાલ થાય છે કે જ્યારે તેઓ પોતાનો બોન્ડ સરકારને પરત વેચશે અથવા રિડીમ કરશે, ત્યારે તેમને કયા દરે પૈસા મળશે? RBI એ આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ પારદર્શક રાખી છે.
SGB ની રિડેમ્પશન પ્રાઈસ ‘ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન લિમિટેડ’ (IBJA) દ્વારા પ્રકાશિત આંકડાઓ પર આધારિત હોય છે. નિયમ મુજબ, રિડેમ્પશનની તારીખના તરત પહેલાના ત્રણ કામકાજના દિવસો દરમિયાન 999 શુદ્ધતા (24 કેરેટ) વાળા સોનાની ક્લોઝિંગ કિંમતની સાધારણ સરેરાશ (Simple Average) કાઢવામાં આવે છે.
આ ખાસ સીરીઝ (2020-21 Series VII) માટે, RBI એ રિડેમ્પશન પ્રાઈસ ₹15,254 પ્રતિ યુનિટ નક્કી કરી છે. આ કિંમત છેલ્લા ત્રણ દિવસના સોનાના ભાવની સરેરાશ છે, જે રોકાણકારો માટે સીધી રીતે મોટી રકમ સાબિત થઈ રહી છે.
નફાનું ગણિત: 200% થી વધુ રિટર્ન!
આ રિડેમ્પશનની સૌથી મોટી હેડલાઇન રોકાણકારોને મળતો ‘બમ્પર નફો’ છે. ચાલો તેને આંકડાઓથી સમજીએ:
-
ખરીદ કિંમત (Issue Price): જ્યારે આ સીરીઝ ઓક્ટોબર 2020 માં લોન્ચ થઈ હતી, ત્યારે તેની ઇશ્યૂ પ્રાઈસ ₹5,051 પ્રતિ યુનિટ હતી.
-
રિડેમ્પશન કિંમત: આજે રોકાણકારને પ્રતિ યુનિટ ₹15,254 મળી રહ્યા છે.
-
ચોખ્ખો નફો: આ લગભગ 202% નો વધારો છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, રોકાણકારોના પૈસા છેલ્લા સાડા ચાર-પાંચ વર્ષમાં ત્રણ ગણા થઈ ગયા છે.
-
ઓનલાઈન રોકાણકારોનો વધારાનો લાભ: જે જાગૃત રોકાણકારોએ આ બોન્ડ ઓનલાઈન ખરીદ્યા હતા, તેમને સરકાર તરફથી ₹50 પ્રતિ યુનિટની છૂટ મળી હતી. તેમના માટે ખરીદ કિંમત ₹5,001 હતી, જેનાથી તેમનો કુલ નફો વધીને 205% થી પણ વધુ થઈ જાય છે.
સોનામાં સુગંધ ભળે: વધારાના વ્યાજની કમાણી
SGB ની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં રોકાણકારને માત્ર સોનાની કિંમત વધવાનો જ લાભ નથી મળતો, પરંતુ સરકાર તેને 2.5% વાર્ષિક વ્યાજ પણ આપે છે. આ વ્યાજ રોકાણકારના બેંક ખાતામાં દર છ મહિને જમા કરવામાં આવે છે.
જો આપણે સોનાની કિંમતોમાં થયેલા 200% ના વધારા અને છેલ્લા વર્ષોમાં મળેલા કુલ વ્યાજને જોડી દઈએ, તો આ રિટર્ન અન્ય કોઈપણ સુરક્ષિત રોકાણ માધ્યમ (જેમ કે FD કે RD) કરતા ઘણું વધારે છે.
સૉવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) જ શા માટે પસંદ કરવા?
ભૌતિક સોનું (ઘરેણાં કે સિક્કા) ખરીદવા અને ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણ કરવા વચ્ચે જમીન-આસમાનનો તફાવત છે. SGB ના ઘણા એવા ફાયદા છે જે તેને દરેક પોર્ટફોલિયોનો હિસ્સો બનાવે છે:
-
સરકારી સુરક્ષા: આ બોન્ડ ભારત સરકાર વતી RBI દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે, તેથી તેમાં નાણાં ડૂબવાનું કોઈ જોખમ નથી.
-
સ્ટોરેજની માથાકૂટ નહીં: ફિઝિકલ ગોલ્ડને લોકરમાં રાખવાનો ડર અને ખર્ચ બંને હોય છે. SGB ડિજિટલ સ્વરૂપે તમારા ડીમેટ ખાતામાં સુરક્ષિત રહે છે.
-
મેકિંગ ચાર્જની બચત: જ્યારે તમે ઘરેણાં ખરીદો છો, ત્યારે 10-20% સુધી મેકિંગ ચાર્જ અને GST આપવો પડે છે. વેચતી વખતે તે પૈસા પાછા મળતા નથી. SGB માં આવો કોઈ વધારાનો ખર્ચ નથી.
-
ટેક્સ બેનિફિટ: જો તમે SGB ને તેની મેચ્યોરિટી (8 વર્ષ) સુધી રાખો છો, તો મળતા કેપિટલ ગેઈન (નફા) પર કોઈ ટેક્સ આપવો પડતો નથી.
મેચ્યોરિટી અને સમય-પૂર્વે ઉપાડ
સૉવરેન ગોલ્ડ બોન્ડનો કુલ સમયગાળો 8 વર્ષ હોય છે. જોકે, સરકાર રોકાણકારોને તરલતા (Liquidity) પૂરી પાડવા માટે 5મા વર્ષ પછી બહાર નીકળવાનો વિકલ્પ આપે છે, જે અત્યારે 2020-21 સીરીઝ-VII ના કિસ્સામાં જોવા મળી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, આ બોન્ડ સ્ટોક એક્સચેન્જ પર પણ લિસ્ટ હોય છે, જ્યાંથી તેને ગમે ત્યારે વેચી શકાય છે.
