દેશભરમાં કુદરતનો બેવડો મિજાજ, ક્યાંક અગનગોળા તો ક્યાંક જળબંબાકાર
વર્ષ ૨૦૨૬નો એપ્રિલ મહિનો દેશવાસીઓ માટે મુશ્કેલ સાબિત થઈ રહ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, દેશના હવામાનમાં મોટા પાયે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ઉત્તર ભારત જ્યારે ‘હીટવેવ’ (લૂ) ના સકંજામાં છે, ત્યારે પૂર્વોત્તર ભારત ‘સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન’ અને ભેજવાળા પવનોને કારણે ભારે વરસાદનો સામનો કરી રહ્યું છે. હવામાન વિભાગે કુલ ૧૨ રાજ્યો માટે આગામી ૪ થી ૫ દિવસ માટે વિશેષ એડવાઈઝરી જારી કરી છે.
ઉત્તર-પૂર્વમાં વાવાઝોડા અને વરસાદનું તાંડવ
IMD અનુસાર, ૨૧ થી ૨૫ એપ્રિલ દરમિયાન પૂર્વોત્તર ભારતના સાત રાજ્યો (સેવન સિસ્ટર્સ) માં સ્થિતિ વધુ બગડી શકે છે. અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, મેઘાલય, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં ગાજવીજ અને વીજળીના કડાકા સાથે ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.
-
પવનની ગતિ: આસામ અને મેઘાલયમાં પવનની ગતિ ૫૦ થી ૭૦ કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જે કાચા મકાનો અને ઉભા પાકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
-
ભારે વરસાદ: ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનની (Landslide) પણ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. પ્રવાસીઓને આ વિસ્તારોમાં મુસાફરી ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં ગરમીનો પ્રકોપ: પ્રયાગરાજ સૌથી ગરમ
બીજી તરફ, મેદાની વિસ્તારોમાં સૂર્યનારાયણ અગનગોળા વરસાવી રહ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશનો પ્રયાગરાજ જિલ્લો ૪૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે દેશનું સૌથી ગરમ શહેર નોંધાયું છે.
-
દિલ્હી-NCR: રાજધાની દિલ્હીમાં તાપમાન સતત ૪૦ ડિગ્રીની ઉપર છે. આગામી ૨૪ એપ્રિલ સુધી હીટવેવ ચાલુ રહેશે અને પારો ૪૪ ડિગ્રી સુધી જવાની શક્યતા છે. શુષ્ક પવનોને કારણે બપોરના સમયે ‘લૂ’ લાગવાનો ખતરો વધી ગયો છે.
-
યુપી અને બિહાર: પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશના ૧૦ થી વધુ જિલ્લાઓમાં ગંભીર હીટવેવ એલર્ટ છે. કાનપુર, લખનૌ અને વારાણસીમાં પારો ૪૨ ડિગ્રીને પાર કરી ગયો છે. બિહારમાં ૨૪ એપ્રિલ બાદ થોડા વાદળછાયા આકાશને કારણે ગરમીમાં આંશિક રાહત મળી શકે છે.
પહાડી રાજ્યોમાં રાહતના સંકેત
જમ્મુ-કાશ્મીર, લદ્દાખ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં ૨૫ અને ૨૬ એપ્રિલના રોજ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (Western Disturbance) સક્રિય થવાની સંભાવના છે. આના કારણે ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં હિમવર્ષા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં હળવો વરસાદ પડી શકે છે. હિમાચલના દેહરાદૂન અને ઔલી જેવા પ્રવાસન સ્થળોએ તાપમાનમાં ઘટાડો થતા પ્રવાસીઓને ઠંડકનો અનુભવ થશે. જોકે, હિમવર્ષાને કારણે માર્ગ વ્યવહાર પર અસર પડી શકે છે.
આરોગ્ય અને કૃષિ પર અસર
હવામાન વિભાગે લોકોને બપોરે ૧૨ થી ૪ વાગ્યા દરમિયાન સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં ન આવવાની સલાહ આપી છે. ખાસ કરીને ખેડૂતોને ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જ્યાં વરસાદની આગાહી છે ત્યાં લણણી કરેલો પાક સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડી લેવો. ગરમીના વિસ્તારોમાં પાકને નિયમિત પાણી આપવા અને પશુઓને છાયડામાં રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
રાજ્યવાર તાપમાનની એક નજર (અંદાજિત)
| રાજ્ય/શહેર | મહત્તમ તાપમાન (અંદાજિત) | હવામાનની સ્થિતિ |
| પ્રયાગરાજ (UP) | 44°C | અતિ ગરમ (Heatwave) |
| દિલ્હી | 42°C | લૂ અને તીવ્ર તડકો |
| પટના (બિહાર) | 41°C | વાદળછાયું (24 એપ્રિલ બાદ) |
| ગુવાહાટી (આસામ) | 28°C | ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડું |
| દેહરાદૂન | 39°C | હળવી ગરમી |
ભારતમાં હાલમાં વિરોધાભાસી હવામાન પ્રણાલી કાર્યરત છે. જ્યારે પૂર્વી ભારત પાણીથી તરબતર છે, ત્યારે પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારત ગરમીથી ત્રાહિમામ પોકારી રહ્યું છે. આગામી અઠવાડિયું હવામાનની દૃષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ છે, તેથી નાગરિકોએ સાવચેત રહેવું અને હવામાન વિભાગની સૂચનાઓનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
