૨૦ મે થી મેટામાં શરૂ થશે હકાલપટ્ટી, જાણો ટેક જાયન્ટ્સ કેમ લઈ રહી છે આકરા નિર્ણયો.
વૈશ્વિક ટેકનોલોજી ક્ષેત્ર અત્યારે એક મોટા ટ્રાન્ઝિશન પિરિયડમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૩ ની છટણીના આઘાતમાંથી કર્મચારીઓ માંડ બહાર આવ્યા હતા ત્યાં ૨૦૨૬ ના એપ્રિલ મહિનામાં મેટા અને માઇક્રોસોફ્ટ જેવી બ્લુ-ચિપ કંપનીઓએ ફરી એકવાર મોટા પાયે કર્મચારીઓમાં કાપ મૂકવાની જાહેરાત કરી છે. આ વખતે કારણ આર્થિક મંદી કરતા ‘તકનીકી પરિવર્તન’ વધુ જણાય છે. કંપનીઓ પોતાની પ્રાથમિકતાઓ બદલી રહી છે, જેની સીધી અસર આશરે ૨૩,૦૦૦ થી વધુ પ્રોફેશનલ્સના જીવન પર પડવાની છે.
મેટા (Meta) નું આક્રમક પગલું: ૧૦% સ્ટાફમાં કાપ
માર્ક ઝકરબર્ગની આગેવાની હેઠળની મેટા પ્લેટફોર્મ્સે (ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, વોટ્સએપ) સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે તે હવે ‘વર્ષની કાર્યક્ષમતા’ (Year of Efficiency) ને આગળ ધપાવી રહી છે.
-
૮,૦૦૦ પરિવારો પ્રભાવિત: મેટાએ આંતરિક રીતે જાહેરાત કરી છે કે તે તેના કુલ કાર્યબળમાં ૧૦% નો ઘટાડો કરશે. આનો અર્થ એ છે કે આશરે ૮,૦૦૦ કર્મચારીઓને પિંક સ્લિપ પકડાવી દેવામાં આવશે.
-
ભરતી પર બ્રેક: માત્ર છટણી જ નહીં, કંપનીએ ૬,૦૦૦ ખાલી જગ્યાઓ (Vacancies) ને ન ભરવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે.
-
સમયરેખા: અહેવાલો મુજબ, ૨૦ મે થી આ છટણીની પ્રક્રિયા તબક્કાવાર શરૂ થશે. કંપનીના મતે, આ આકરા નિર્ણયો કામગીરીને વધુ સુવ્યવસ્થિત કરવા અને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે લેવામાં આવ્યા છે.
માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) નો સ્વૈચ્છિક વિદાયનો પ્રસ્તાવ
માઇક્રોસોફ્ટે સીધી છટણીને બદલે ‘વોલન્ટરી બાયઆઉટ’ (Voluntary Buyout) અથવા સ્વૈચ્છિક ખરીદીની પદ્ધતિ અપનાવી છે. જોકે, આ આંકડો પણ ચિંતાજનક છે.
-
૮,૭૫૦ કર્મચારીઓ પર અસર: કંપનીએ તેના અમેરિકન કર્મચારીઓ પૈકી ૭% ને આ સ્કીમ ઓફર કરી છે.
-
‘૭૦ નો જાદુઈ આંકડો’: માઇક્રોસોફ્ટે આ યોજનામાં એવા કર્મચારીઓને લક્ષ્ય બનાવ્યા છે જેમની ઉંમર અને કંપનીમાં સેવાના વર્ષોનો સરવાળો ૭૦ કે તેથી વધુ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારીની ઉંમર ૫૦ વર્ષ હોય અને તેણે ૨૦ વર્ષ કંપનીમાં કામ કર્યું હોય, તો તે આ ઓફર માટે પાત્ર છે.
-
હેતુ: કંપની અનુભવી પણ ‘મોંઘા’ કર્મચારીઓને માનભેર વિદાય આપીને નવી ટેકનોલોજીમાં રોકાણ કરવા માટે નાણાં બચાવવા માંગે છે.
AI: રોજગાર માટે આશીર્વાદ કે અભિશાપ?
આ આખી છટણી પાછળનું મુખ્ય ચાલક બળ ‘આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ’ (AI) છે. ૧. ભારે રોકાણ: માઇક્રોસોફ્ટે તાજેતરમાં જ જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં અબજો ડોલરના ડેટા સેન્ટરો સ્થાપવાની જાહેરાત કરી છે. ૨. ખર્ચનું સંતુલન: AI મોડલ્સને તાલીમ આપવા અને ચલાવવા માટે જે ખર્ચ થાય છે, તે કાઢવા માટે કંપનીઓ માનવબળના ખર્ચમાં કાપ મૂકી રહી છે. ૩. ઓટોમેશન: ઘણી ટેકનિકલ ભૂમિકાઓ હવે AI દ્વારા વધુ ઝડપથી અને સસ્તી રીતે થઈ શકે છે, જે સામાન્ય કોડર્સ અને સપોર્ટ સ્ટાફ માટે ખતરો બની છે.
ત્રિમાસિક પરિણામો અને બજારની નજર
૨૯ એપ્રિલના રોજ મેટા અને માઇક્રોસોફ્ટ બંને તેમના ત્રિમાસિક નાણાકીય પરિણામો જાહેર કરવાના છે. શેરબજારના વિશ્લેષકો માને છે કે આ છટણીની જાહેરાત પાછળનું એક કારણ રોકાણકારોને ખુશ કરવાનું પણ હોઈ શકે છે. કંપનીઓ દર્શાવવા માંગે છે કે તેઓ ખર્ચ ઘટાડવા માટે ગંભીર છે, જેથી તેમના શેરના ભાવમાં ઉછાળો આવે.
કર્મચારીઓની માનસિક સ્થિતિ અને ભવિષ્ય
ટેક સેક્ટરમાં વારંવાર આવતા આ તોફાનોને કારણે કર્મચારીઓમાં ગંભીર માનસિક તણાવ અને અસુરક્ષા જોવા મળી રહી છે. જે કર્મચારીઓ બચી ગયા છે, તેમના પર પણ વધારાના કામનું ભારણ (Workload) વધશે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે હવે આઈટી પ્રોફેશન્લ્સે પોતાની સ્કીલ્સને AI ને અનુરૂપ અપગ્રેડ કરવી જ પડશે, અન્યથા આ ‘ડિજિટલ ડાર્વિનિઝમ’ માં ટકી રહેવું મુશ્કેલ બનશે.
મેટા અને માઇક્રોસોફ્ટના આ નિર્ણયો માત્ર બે કંપનીઓ પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર આઈટી ઉદ્યોગની દિશા સૂચવે છે. જ્યારે અબજો ડોલરના નફા કરતી કંપનીઓ હજારો લોકોને છૂટા કરે છે, ત્યારે તે કોર્પોરેટ જગતની નૈતિકતા સામે પણ સવાલ ઉભા કરે છે. આવનારા દિવસોમાં અન્ય ટેક દિગ્ગજો પણ આ જ રસ્તે ચાલે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
