ગોલ્ડ ઇન્વેસ્ટરો માટે મોટા સમાચાર: $8,000 પ્રતિ ઔંસ સુધી જઈ શકે છે સોનું, જાણો ડોયચે બેંકનું ગણિત
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અત્યારે ભારે ઉથલપાથલ ચાલી રહી છે. એક તરફ ભૌગોલિક તણાવ વધી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ દુનિયાના દેશો હવે અમેરિકી ડોલર પરની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડી રહ્યા છે. આ બદલાતા પ્રવાહ વચ્ચે જર્મનીની દિગ્ગજ બેંક, ડોયચે બેંકે (Deutsche Bank) સોનાના ભાવ અંગે એક એવો અંદાજ લગાવ્યો છે જેણે રોકાણકારોની ઊંઘ ઉડાડી દીધી છે. બેંકના સિમ્યુલેશન મુજબ, જો વૈશ્વિક સેન્ટ્રલ બેંકો પોતાના રિઝર્વમાં સોનાનો હિસ્સો વધારશે, તો આગામી પાંચ વર્ષમાં સોનાના ભાવ 8,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી શકે છે.
શું સોનું બનશે ‘ગ્લોબલ સિક્યોરિટી કવચ’?
ડોયચે બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં વિશ્વની સેન્ટ્રલ બેંકોના રિઝર્વમાં સોનાનો હિસ્સો અંદાજે 30% છે. જો આ હિસ્સો વધીને 40% થાય, તો સોનાના ભાવમાં હાલના સ્તરથી 80% થી વધુનો ઉછાળો આવી શકે છે. આ તેજી પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ‘ડી-ડોલરાઈઝેશન’ (De-dollarization) છે. દુનિયાના અનેક દેશો હવે પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધોથી બચવા માટે અને પોતાની આર્થિક સુરક્ષા માટે અમેરિકી ડોલરને બદલે સોનામાં રોકાણ કરવાનું વધુ સુરક્ષિત માની રહ્યા છે.
વર્ષ 2008ની નાણાકીય કટોકટી પછી, કેન્દ્રીય બેંકોએ તેમના ભંડારમાં 225 મિલિયન ઔંસથી વધુ સોનું ઉમેર્યું છે. આ જ ગાળામાં ગ્લોબલ રિઝર્વમાં ડોલરનો હિસ્સો 60% થી ઘટીને 40% પર આવી ગયો છે. હવે માત્ર ચીન, રશિયા કે ભારત જ નહીં, પરંતુ સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કતાર અને ઇજિપ્ત જેવા દેશો પણ મોટા પાયે સોનાની ખરીદી કરી રહ્યા છે.
યુદ્ધ અને બજારની વર્તમાન સ્થિતિ
ચાલુ વર્ષમાં સોનાએ જાન્યુઆરી મહિનામાં તેની સર્વોચ્ચ સપાટી સ્પર્શી હતી અને અત્યાર સુધીમાં તેમાં અંદાજે 8% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. જોકે, તાજેતરમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શરૂ થયેલા યુદ્ધ ને કારણે સોનાના ભાવમાં થોડી નરમાઈ જોવા મળી છે. સામાન્ય રીતે યુદ્ધના સમયે સોનું વધતું હોય છે, પરંતુ આ વખતે કાચા તેલના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાએ બજારમાં ‘રિસ્ક-ઓફ’ (Risk-off) વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે.
રોકાણકારો અત્યારે રોકડ (Cash) જાળવી રાખવા માંગે છે. પોર્ટફોલિયોને ફરીથી સંતુલિત કરવા અથવા અન્ય નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે રોકાણકારો સોનામાં પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે ટૂંકા ગાળા માટે ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ફેડરલ રિઝર્વ અને મજબૂત ડોલરનો પડકાર
સોનાની તેજીમાં બે મોટા અવરોધો નડતરરૂપ બની રહ્યા છે:
-
મજબૂત અમેરિકી ડોલર: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ ડોલરમાં નક્કી થાય છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે અન્ય ચલણ વાપરતા દેશો માટે સોનું મોંઘું પડે છે, જેનાથી માંગ ઘટે છે.
-
ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ: અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક (Fed) જો વ્યાજદરો ઉંચા રાખે, તો સોના જેવી બિન-વળતર આપતી સંપત્તિનું આકર્ષણ ઓછું થઈ જાય છે, કારણ કે રોકાણકારોને બોન્ડ કે અન્ય સાધનોમાં વધુ વ્યાજ મળે છે.
લાંબા ગાળાનું ચિત્ર હજુ પણ તેજસ્વી
ટૂંકા ગાળાના ઉતાર-ચઢાવ છતાં, સોનાનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ દેખાઈ રહ્યું છે. સપ્લાય બાજુએ પણ અવરોધો છે, નવી ખાણોમાંથી સોનાનું ઉત્પાદન મર્યાદિત છે, જ્યારે સેન્ટ્રલ બેંકોની માંગ સતત વધી રહી છે. છેલ્લા દાયકામાં કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા સોનાની ખરીદી લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે.
સોનું હવે માત્ર ઘરેણું નથી રહ્યું, પણ તે બદલાતી વૈશ્વિક નાણાકીય સિસ્ટમનું સૌથી મજબૂત હથિયાર બની રહ્યું છે. જો ડોયચે બેંકનું આ સિમ્યુલેશન સાચું ઠરે, તો આગામી પાંચ વર્ષ રોકાણકારો માટે સોનાના સિક્કા જેવા સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, આ કોઈ સત્તાવાર આગાહી નથી પરંતુ બજારના વલણને સમજવાનો એક પ્રયાસ છે.
