મોંઘવારીનો ડામ: ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષને કારણે પાકિસ્તાનમાં ઈંધણના ભાવ આસમાને.
પાકિસ્તાન અત્યારે તેના ઈતિહાસના સૌથી ખરાબ આર્થિક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. દેવાના બોજ હેઠળ દબાયેલા આ દેશ માટે હવે પડોશી દેશોના યુદ્ધો નવી આફત બનીને આવ્યા છે. પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે તાજેતરમાં એક કેબિનેટ બેઠક દરમિયાન સ્વીકાર્યું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થાને જબરો ફટકો માર્યો છે. પીએમના મતે, છેલ્લા બે વર્ષમાં દેશને પાટા પર લાવવા માટે જે આર્થિક પ્રગતિ કરવામાં આવી હતી, તે આ યુદ્ધને કારણે લગભગ શૂન્ય થઈ ગઈ છે.
ઈંધણના ભાવમાં તોતિંગ વધારો: આંકડાકીય આંચકો
વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે આર્થિક પાયમાલીના ચોંકાવનારા આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું કે, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધ્યો અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ, ત્યારથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે.
તેમણે વિગતો આપતા કહ્યું, “યુદ્ધ શરૂ થયું તે પહેલા પાકિસ્તાનનું સાપ્તાહિક તેલ આયાત બિલ લગભગ ૩૦૦ મિલિયન યુએસ ડોલર હતું. પરંતુ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાતા અને ભાવ વધતા હવે આ ખર્ચ વધીને ૮૦૦ મિલિયન યુએસ ડોલર પ્રતિ સપ્તાહ થઈ ગયો છે.” એટલે કે પાકિસ્તાનને દર અઠવાડિયે અંદાજે ૫૦૦ મિલિયન ડોલરનો વધારાનો બોજ સહન કરવો પડી રહ્યો છે, જે તેની ખાલી તિજોરી માટે અસહ્ય છે.
ટાસ્ક ફોર્સની રચના અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા
પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા એક વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવામાં આવી છે, જે દરરોજ તેલના ભાવ અને આર્થિક પડકારો પર નજર રાખી રહી છે. શાહબાઝ શરીફે ભાર મૂક્યો હતો કે આ સંકટમાંથી બહાર આવવા માટે માત્ર સરકાર જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશના સામૂહિક પ્રયાસોની જરૂર છે.
તેમણે કેબિનેટને માહિતી આપી હતી કે પાકિસ્તાન માત્ર પોતાના સ્વાર્થ માટે નહીં, પરંતુ પ્રાદેશિક શાંતિ માટે પણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઓછો કરવા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં જો શાંતિ સ્થપાશે તો જ પાકિસ્તાન જેવો આયાત પર નિર્ભર દેશ શ્વાસ લઈ શકશે.
મધ્યસ્થીની ભૂમિકામાં પાકિસ્તાન?
પાકિસ્તાન અત્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કડી બનવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ૧૧ એપ્રિલે ઇસ્લામાબાદમાં બંને પક્ષો વચ્ચે પ્રથમ રાઉન્ડની વાટાઘાટો થઈ હતી, જે સતત ૨૧ કલાક સુધી ચાલી હતી. હાલમાં બંને પક્ષો વચ્ચે કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ છે, જેનો શ્રેય પાકિસ્તાન પોતાની ડિપ્લોમસીને આપી રહ્યું છે.
તાજેતરમાં ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ પાકિસ્તાનની મુલાકાત લીધી હતી. શાહબાઝ શરીફે જણાવ્યું કે તેમની અરાઘચી સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત પણ થઈ છે. ઈરાની વિદેશ મંત્રીએ ઓમાનમાં થયેલી બેઠકો વિશે સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો છે અને આશા વ્યક્ત કરી છે કે ટૂંક સમયમાં કોઈ નક્કર ઉકેલ આવશે. પાકિસ્તાન હવે ઈસ્લામાબાદમાં બીજા રાઉન્ડની શાંતિ મંત્રણાનું આયોજન કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
“ઘરમાં અનાજ નથી અને દુનિયાની પંચાત?”
વિરોધ પક્ષો અને વિશ્લેષકો પાકિસ્તાનની આ ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. એક તરફ દેશમાં લોટ અને વીજળીના ભાવ સામાન્ય માણસની પહોંચ બહાર જઈ રહ્યા છે, ત્યારે સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય મધ્યસ્થીમાં વ્યસ્ત છે. જોકે, શાહબાઝ શરીફનો તર્ક છે કે જ્યાં સુધી આ યુદ્ધ બંધ નહીં થાય, ત્યાં સુધી પાકિસ્તાનમાં મોંઘવારી ઘટવાની કોઈ શક્યતા નથી. આમ, પાકિસ્તાન માટે આ મધ્યસ્થી માત્ર રાજદ્વારી જ નહીં, પણ અસ્તિત્વની લડાઈ પણ બની ગઈ છે.
