દુનિયા જોતી રહી જશે અને ભારત બનશે સુપરપાવર! જાણો કયા ૩ સેક્ટરમાં થવા જઈ રહ્યો છે મોટો ધડાકો
વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત માટે એક ખૂબ જ સકારાત્મક સમાચાર સામે આવ્યા છે. વિશ્વની દિગ્ગજ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફર્મ મોર્ગન સ્ટેનલીએ ભારત પર પોતાનો તાજેતરનો અહેવાલ જાહેર કર્યો છે. આ રિપોર્ટ અનુસાર, આગામી વર્ષોમાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં રોકાણનો મોટો જુવાળ જોવા મળી શકે છે. મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં વધી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ઊર્જા સુરક્ષા પ્રત્યે જે જાગૃતિ આવી છે, તે ભારત માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ શકે તેમ છે.
રોકાણ અને જીડીપી રેશિયોમાં ઐતિહાસિક ઉછાળો
મોર્ગન સ્ટેનલીના વિશ્લેષણ મુજબ, મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે જ્યારે તેલ અને ગેસની સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ રહી છે, ત્યારે ભારત પોતાની આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે મોટા પાયે રોકાણ કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2030 સુધીમાં ભારતનો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ-ટુ-જીડીપી રેશિયો (Investment-to-GDP Ratio) વધીને 37.5 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે. અત્યારે આ ગુણોત્તર 36.7 ટકાની આસપાસ છે.
આ વધારો માત્ર આંકડાકીય નથી, પરંતુ તે ભારતીય અર્થતંત્રના પાયાને મજબૂત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જો આ રેશિયોમાં આટલો ઉછાળો આવે, તો આગામી પાંચ વર્ષમાં ભારતમાં આશરે 800 અબજ ડોલર (લગભગ 66 લાખ કરોડ રૂપિયા) નું વધારાનું મૂડી રોકાણ જોવા મળી શકે છે.
કયા ક્ષેત્રોમાં થશે સૌથી વધુ રોકાણ?
મોર્ગન સ્ટેનલીના જણાવ્યા અનુસાર, આ $800 અબજના કુલ રોકાણમાંથી 60 ટકાથી વધુ હિસ્સો ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં કેન્દ્રિત હશે:
-
એનર્જી (ઊર્જા)
-
ડેટા સેન્ટર્સ
-
ડિફેન્સ (સંરક્ષણ)
આ રોકાણ માત્ર ઉદ્યોગોને જ નહીં, પરંતુ ભારતીય શેરબજારને પણ નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. મજબૂત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સાયકલને કારણે કંપનીઓના નફામાં (Corporate Profit) વધારો થશે, જેનાથી આગામી સમયમાં કમાણીમાં 15 ટકાથી વધુનો CAGR (વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર) જોવા મળી શકે છે.
ઊર્જા ક્ષેત્ર: આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાની વ્યૂહરચના
ભારત હાલમાં તેની જરૂરિયાતનું લગભગ 85 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ અને અડધોઅડધ નેચરલ ગેસ બહારથી આયાત કરે છે. મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષે ભારતને પોતાની વ્યૂહરચના બદલવા મજબૂર કર્યું છે. સરકાર હવે બહુઆયામી અભિગમ અપનાવી રહી છે:
-
વ્યૂહાત્મક અનામત: કટોકટીના સમય માટે તેલના ભંડારો વધારવા.
-
ઘરેલું ઉત્પાદન: કોલસાના ઉત્પાદન અને ગેસિફિકેશનને પ્રોત્સાહન આપવું.
-
રિન્યુએબલ એનર્જી: ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત કરી સૌર અને પવન ઊર્જાની ક્ષમતા વધારવી.
-
પરમાણુ પ્રોજેક્ટ્સ: વીજળીની જરૂરિયાત પૂરી કરવા અણુ ઊર્જા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું.
ખેતી અને ખાતર: આર્થિક બોજ ઘટાડવા પર ભાર
ખેતી ક્ષેત્રે ભારત DAP અને MOP જેવા ખાતરો માટે વિદેશી આયાત પર નિર્ભર છે, જેના કારણે સરકાર પર સબસિડીનું ભારે ભારણ રહે છે. સરકાર હવે ઘરેલું સ્તરે યુરિયાનું ઉત્પાદન વધારવા અને આયાતના સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવવા પર કામ કરી રહી છે. આનાથી માત્ર ખેડૂતોનું હિત જ નહીં જળવાય, પરંતુ દેશની રાજકોષીય સ્થિતિ (Fiscal Health) પણ સુધરશે.
સંરક્ષણ અને ડેટા સેન્ટર્સ: નવા યુગની શરૂઆત
સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ભારત હવે આયાતકાર મટીને ઉત્પાદક બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. વર્ષ 2031 સુધીમાં સંરક્ષણ ખર્ચ જીડીપીના 2 ટકાથી વધારીને 2.5 ટકા કરવાનું લક્ષ્ય છે. જેમાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી અને સ્વદેશી બનાવટના શસ્ત્રો પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવશે.
બીજી તરફ, ભારત હવે વિશ્વ માટે ‘ડેટા ફેક્ટરી’ બની રહ્યું છે. ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતા અને ભારતની ડેટા લોકલાઈઝેશન નીતિને કારણે વૈશ્વિક કંપનીઓ ભારતમાં ડેટા સેન્ટર્સ સ્થાપી રહી છે. મોર્ગન સ્ટેનલી મુજબ, ભારતની ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા હાલના 1.8 ગીગાવોટથી વધીને 2031 સુધીમાં 10.5 ગીગાવોટ થઈ જવાની શક્યતા છે.
