સહારા રિફંડ પોર્ટલમાં મોટો ફેરફાર: જો તમારી પહેલી અરજી રિજેક્ટ થઈ હોય તો હવે શું કરવું?
સહારા ગ્રુપમાં પોતાના મહેનતના નાણાં રોકીને લાંબા સમયથી રિફંડની રાહ જોઈ રહેલા લાખો રોકાણકારો માટે એક બહુ મોટા આશાસ્પદ સમાચાર આવ્યા છે. સરકાર દ્વારા સહારા રિફંડ પોર્ટલને ફરીથી સક્રિય (Active) કરવામાં આવ્યું છે, જેનાથી લગભગ ૨૦ લાખ જેટલા દાવાઓ (Claims) નો સત્વરે નિકાલ કરવાનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે. આ નિર્ણયથી દેશભરના એવા લાખો નાના અને મધ્યમ વર્ગના રોકાણકારોને મોટી રાહત મળશે જેમના નાણાં લાંબા સમયથી અટવાયેલા હતા.
કેમ અટકી ગઈ હતી રિફંડની પ્રક્રિયા?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી રિફંડ આપવાની આખી પ્રક્રિયા વિવિધ પ્રકારની તકનીકી અને પ્રશાસનિક મુશ્કેલીઓના કારણે ખોરવાઈ ગઈ હતી. સહારા સમૂહની સંબંધિત સહકારી સમિતિઓ સામે આઈટી (IT) ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, જરૂરી લાઈસન્સ, કમ્પ્યુટર તેમજ અન્ય ડિજિટલ સાધનોની જાળવણી (Maintenance) અને સ્ટાફની ભારે અછત જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ ઊભી થઈ હતી. આ કારણોસર રોકાણકારોના દાવાઓનું વેરિફિકેશન અને ચુકવણીની પ્રક્રિયા સુચારૂ રૂપે આગળ વધી શકતી નહોતી.
સહકાર મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં સહારા સમિતિઓના કેટલાક પરિસરોને (Premises) એવા કેસોના લીધે સીલ કરી દેવામાં આવ્યા હતા, જેનો આ સહકારી સમિતિઓ સાથે કોઈ સીધો સંબંધ નહોતો. આ સીલિંગના કારણે સમિતિઓનું રોજીંદુ કામકાજ ઠપ થઈ ગયું હતું અને પરિણામે રિફંડ સંબંધિત કામગીરી પર માઠી અસર પડી હતી. પરંતુ તાજેતરમાં સહકાર મંત્રાલયે સીધો હસ્તક્ષેપ કરીને તમામ તકનીકી અને વહીવટી અડચણો દૂર કરાવી છે, જેના પછી આ પોર્ટલને ફરીથી પૂરી ક્ષમતા સાથે સક્રિય કરવામાં આવ્યું છે.
આ ચાર સહકારી સમિતિઓના થાપણદારોને મળશે સીધો લાભ
મંત્રાલય દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ રિફંડ પોર્ટલના માધ્યમથી સહારા ગ્રુપની ચાર ચોક્કસ સહકારી સમિતિઓના પાત્ર (Eligible) થાપણદારોના દાવાઓ પર જ પ્રક્રિયા કરવામાં આવી રહી છે. જે રોકાણકારોએ નીચે આપેલી ચાર સમિતિઓમાં નાણાં રોક્યા હતા, તેઓ જ આ પોર્ટલ પર અરજી કરી શકશે:
સહારા ક્રેડિટ કોઓપરેટિવ સોસાયટી લિમિટેડ
સહારાયન યુનિવર્સલ મલ્ટીપર્પઝ સોસાયટી લિમિટેડ
હમારા ઈન્ડિયા ક્રેડિટ કોઓપરેટિવ સોસાયટી લિમિટેડ
સ્ટાર્સ મલ્ટીપર્પઝ કોઓપરેટિવ સોસાયટી લિમિટેડ
જુલાઈ ૨૦૨૩ માં થઈ હતી પોર્ટલની શરૂઆત
સહારાના લાખો રોકાણકારોને તેમના નાણાં પરત અપાવવાના હેતુથી જુલાઈ ૨૦૨૩ માં સર્વોચ્ચ અદાલત (Supreme Court) ના આદેશ બાદ આ ખાસ સહારા રિફંડ પોર્ટલ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પોર્ટલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સહકારી સમિતિઓના ઉપલબ્ધ રેકોર્ડ્સ અને દસ્તાવેજોના આધારે સાચા અને પાત્ર થાપણદારોની યોગ્ય ઓળખ કરવી અને તેમને પારદર્શક રીતે તેમની મૂળ જમા રકમ પરત કરવાની સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે.
ડિજિટલ વેરિફિકેશન અને બેંક ખાતામાં સીધી રકમ
રિફંડ મેળવવાની આખી વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન અને પેપરલેસ (કાગળ રહિત) રાખવામાં આવી છે. પોર્ટલ પર અરજી કરનાર દરેક થાપણદારની પ્રાથમિક ઓળખ સિસ્ટમ દ્વારા ડિજિટલ માધ્યમથી ચકાસવામાં આવે છે.
આ ઓળખ પૂર્ણ થયા બાદ, રોકાણકારનું નામ, સોસાયટીની સભ્યપદ (Membership) ની વિગતો અને બેંક ખાતાની માહિતીને સંબંધિત સહકારી સમિતિના મૂળ રેકોર્ડ સાથે મેચ (Match) કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, થાપણદાર દ્વારા અપલોડ કરવામાં આવેલા જમા પ્રમાણપત્ર (Deposit Certificate) અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજોની પણ નિર્ધારિત પ્રક્રિયા મુજબ બારીકાઈથી તપાસ કરવામાં આવે છે. એકવાર વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ જાય એટલે પાત્ર ઠરેલા દાવેદારની રિફંડની રકમ તેના બેંક ખાતામાં સીધી ટ્રાન્સફર (DBT) કરી દેવામાં આવે છે.
નવો દાવો ક્યાં નોંધાવવો? જૂની અરજીમાં ભૂલ હોય તો શું કરવું?
મંત્રાલયે રોકાણકારોને સ્પષ્ટ સલાહ આપી છે કે નવો દાવો સબમિટ કરવા માટે માત્ર અને માત્ર અધિકૃત CRCS-સહારા રિફંડ પોર્ટલ નો જ ઉપયોગ કરવો.
જે રોકાણકારોએ અગાઉ અરજી કરી હતી પરંતુ તેમના દાવામાં કોઈ ક્ષતિ કે ભૂલ (Deficiency) દર્શાવીને તેને અસ્વીકાર કરવામાં આવ્યો હતો, તેમણે ગભરાવાની જરૂર નથી. તેવા રોકાણકારો પોતાની ભૂલો સુધારીને ફરીથી અરજી કરવા માટે બનાવેલા વિશેષ ‘રી-સબમિશન પોર્ટલ’ (Re-submission Portal) નો ઉપયોગ કરીને પોતાનો દાવો ફરીથી જમા કરાવી શકે છે.
ફેક વેબસાઈટ અને એજન્ટોથી સાવધાન રહેવાની અપીલ
સરકારે તમામ રોકાણકારોને અજાણી અથવા ગેર-અધિકૃત વેબસાઈટો, વચેટિયાઓ (એજન્ટો) અને ભ્રામક દાવો કરતા લોકોથી અત્યંત સાવધ રહેવાની કડક સૂચના આપી છે. રિફંડ મેળવવા માટે કોઈ પણ એજન્ટને પૈસા આપવાની જરૂર નથી, કારણ કે આ આખી પ્રક્રિયા નિઃશુલ્ક અને ઓનલાઈન છે.
અરજી કરતી વખતે કે સુધારો કરતી વખતે તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો સ્પષ્ટ રીતે અપલોડ કરવા અને બેંક ખાતાની સાચી વિગતો દર્શાવવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. સાચી અને સચોટ માહિતી આપવાથી વેરિફિકેશનમાં બિનજરૂરી વિલંબ અટકાવી શકાશે અને તમારું રિફંડ સમયસર તમારા ખાતામાં આવી જશે.
