ચૂંટણી પરિણામો પર ઘમાસાણ: “કેરળમાં જીતે તો EC સ્વતંત્ર અને બંગાળમાં હારે તો લોકશાહીની ચોરી?” – ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાહુલ ગાંધીને આડેહાથ લીધા
ભારતીય રાજકારણમાં ચૂંટણી પરિણામો આવ્યા બાદ ઘણીવાર હાર-જીત કરતા પ્રક્રિયા પર વધુ ચર્ચાઓ થતી જોવા મળે છે. પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ અને કેરળના તાજેતરના પરિણામો બાદ ફરી એકવાર ચૂંટણી પંચની વિશ્વસનીયતાને લઈને ભાજપ અને કોંગ્રેસ સામસામે આવી ગયા છે. કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાહુલ ગાંધીના આરોપો પર વળતો પ્રહાર કરતા કહ્યું છે કે, કોંગ્રેસની વિચારધારામાં ભારે વિરોધાભાસ છે, કારણ કે તેઓ પોતાની સુવિધા મુજબ લોકશાહીની વ્યાખ્યા બદલે છે.
હાર પછી આત્મમંથન કે આરોપબાજી?
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાહુલ ગાંધી પર નિશાન સાધતા કહ્યું કે, વારંવાર મળી રહેલી હાર બાદ કોંગ્રેસે ખરેખર તો આત્મમંથન કરવાની જરૂર હતી. તેના બદલે પાર્ટીએ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને બંધારણીય સંસ્થાઓ પર સવાલ ઉઠાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. પ્રધાને ઉમેર્યું કે, “જ્યારે તમારી પાર્ટી કેરળમાં જીતે છે, ત્યારે ચૂંટણી પંચ અચાનક ‘સ્વતંત્ર’ અને ‘વિશ્વસનીય’ બની જાય છે, પરંતુ જ્યારે પરિણામો પશ્ચિમ બંગાળ કે આસામમાં તમારી વિરુદ્ધ જાય છે, ત્યારે તમે તેને ‘ચોરાયેલો જનાદેશ’ ગણાવો છો.”
પ્રધાને સવાલ કર્યો કે શું કોંગ્રેસ એવું માની રહી છે કે લોકશાહી ત્યારે જ માન્ય ગણાય જ્યારે તેઓ ચૂંટણી જીતે? આ પ્રકારનું વલણ જનતાના નિર્ણયનું અપમાન છે.
લોકશાહીમાં મતદારોની પસંદગી સર્વોપરી
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને ચૂંટણી પંચની ભૂમિકાનો બચાવ કરતા જણાવ્યું કે, ચૂંટણી પંચ એક સ્વાયત્ત બંધારણીય સંસ્થા છે જે દાયકાઓથી નિષ્પક્ષ રીતે ચૂંટણીઓ યોજતી આવી છે. આ જ પંચના નેતૃત્વમાં ક્યારેક ભાજપ, ક્યારેક કોંગ્રેસ તો ક્યારેક પ્રાદેશિક પક્ષો સત્તા પર આવ્યા છે. સંસ્થાની પ્રામાણિકતા કોઈ પક્ષની હાર કે જીતના આધારે નક્કી થઈ શકે નહીં.
પશ્ચિમ બંગાળથી લઈને આસામ સુધીના પરિણામો અંગે તેમણે કહ્યું કે, “ચૂંટણી પરિણામોને સ્વીકારવાને બદલે તેને શંકાની નજરે જોવાથી મતદારોની જટિલ પસંદગી રાજકીય આરોપોમાં ફેરવાઈ જાય છે. જ્યારે પરિણામો ધારણા કરતા અલગ હોય, ત્યારે તે મતદારોની બદલાયેલી પસંદગી દર્શાવે છે, ‘ચોરાયેલા મતો’ નહીં.”
ગઠિત વાર્તાઓથી જનાદેશ બદલાતો નથી
ભાજપના વરિષ્ઠ નેતાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે જનાદેશ હંમેશા મતદારો દ્વારા નક્કી થાય છે, હાર્યા પછી સોશિયલ મીડિયા પર ગઠિત વાર્તાઓ કે પાયાવિહોણા આરોપોથી નહીં. લોકશાહી ત્યારે જ મજબૂત બને જ્યારે પક્ષો હાર સ્વીકારીને જનતા પ્રત્યે જવાબદાર બને. પરિણામોને અમાન્ય ઠેરવવાની કોશિશ લોકશાહીના પાયા નબળા પાડે છે.
રાહુલ ગાંધીને ઘેરતા તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, “ચૂંટણી પરિણામોને બદનામ કરવાના વારંવારના પ્રયાસોથી કોંગ્રેસની પોતાની વિશ્વસનીયતા ઘટી રહી છે. જનતા આ બધું જોઈ રહી છે અને તેઓ તેને હાર સ્વીકારવામાં અસમર્થતા તરીકે જુએ છે. અત્યારે જો કંઈ ખરેખર ‘ધાંધલીવાળું’ હોય, તો તે વાસ્તવિકતા સાથેનો કોંગ્રેસનો સંબંધ છે.”
રાહુલ ગાંધીના ગંભીર આરોપો અને મમતા બેનર્જીનું સમર્થન
ઉલ્લેખનીય છે કે આ વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે રાહુલ ગાંધીએ ટ્વિટર (X) પર આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપે ચૂંટણી પંચની મદદથી આસામ અને બંગાળની ચૂંટણીમાં ચોરી કરી છે. રાહુલે મમતા બેનર્જીના એ દાવાને પણ ટેકો આપ્યો હતો કે બંગાળમાં અંદાજે 100 બેઠકોની ‘લૂંટ’ થઈ છે. રાહુલે લખ્યું હતું કે, “અમે મમતાજી સાથે સહમત છીએ કે બંગાળમાં જનાદેશની ચોરી થઈ છે.”
રાજકીય વિશ્લેષકોનું મંતવ્ય:
નિષ્ણાતો માને છે કે પશ્ચિમ બંગાળમાં જે રીતે ભાજપે સત્તા હાંસલ કરી છે અને મમતા બેનર્જીના ગઢમાં ગાબડું પાડ્યું છે, તે વિપક્ષ માટે પચાવવું અઘરું બની રહ્યું છે. બીજી તરફ, ભાજપ આ જીતને રવીન્દ્રનાથ ટાગોરના આદર્શોની જીત અને ભયમુક્ત બંગાળની શરૂઆત તરીકે રજૂ કરી રહી છે.
9 મેના રોજ યોજાનાર શપથ ગ્રહણ પહેલા આ રાજકીય નિવેદનબાજીએ બંગાળ અને દેશના વાતાવરણમાં ઉત્તેજના વધારી દીધી છે. શું વિપક્ષના આ આરોપો જનતાના મનમાં શંકા જન્માવશે કે પછી ભાજપ પોતાની વિકાસની વાર્તાથી જનતાનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત કરશે, તે તો આવનારો સમય જ કહેશે.
