ટીમ ઈન્ડિયાના બે સ્ટાર ખેલાડીઓને NADAની નોટિસ: જાણો શું છે ‘વેરઅબાઉટ્સ’ વિવાદ અને તેની ગંભીરતા
ભારતીય ક્રિકેટ જગતમાં અત્યારે ત્યારે ખળભળાટ મચી ગયો જ્યારે સમાચાર આવ્યા કે નેશનલ એન્ટી ડોપિંગ એજન્સી (NADA) એ ભારતના બે ઉભરતા સ્ટાર ખેલાડીઓ – યશસ્વી જયસ્વાલ અને શેફાલી વર્માને નોટિસ ફટકારી છે. આ બંને ખેલાડીઓ હાલમાં ભારતીય ક્રિકેટના સૌથી તેજસ્વી સિતારા માનવામાં આવે છે, પરંતુ ડોપિંગ નિયમોના ઉલ્લંઘનને કારણે તેઓ મુશ્કેલીમાં મુકાતા દેખાઈ રહ્યા છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, યશસ્વી જયસ્વાલ અને શેફાલી વર્મા પર આરોપ છે કે તેઓ ગયા વર્ષે નિર્ધારિત ડોપ ટેસ્ટ દરમિયાન ઉપલબ્ધ નહોતા. જ્યારે એન્ટી ડોપિંગ એજન્સીના અધિકારીઓ ટેસ્ટ લેવા માટે પહોંચ્યા, ત્યારે આ ખેલાડીઓ ત્યાં હાજર નહોતા. આ ઘટનાને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘વેરઅબાઉટ્સ ફેઈલ્યોર’ (Whereabouts Failure) કહેવામાં આવે છે. એટલે કે, ખેલાડીએ પોતાની હાજરી વિશે આપેલી માહિતી અને તેની વાસ્તવિક હાજરી વચ્ચે તફાવત જોવા મળ્યો હતો. આ બંને ખેલાડીઓ માટે આ પ્રથમ ‘મિસ્ડ ટેસ્ટ’ (Missed Test) તરીકે નોંધવામાં આવ્યો છે.
RTP (રજિસ્ટર્ડ ટેસ્ટિંગ પૂલ) ના કડક નિયમો
તમને જણાવી દઈએ કે NADA ના નિયમો મુજબ, જે ખેલાડીઓ ‘રજિસ્ટર્ડ ટેસ્ટિંગ પૂલ’ (RTP) માં સામેલ હોય છે, તેમણે દરરોજ એક ચોક્કસ કલાક માટે પોતાની ઉપલબ્ધતા વિશે માહિતી આપવી પડે છે. આ સમય દરમિયાન ડોપ કંટ્રોલ ઓફિસર (DCO) ગમે ત્યારે આવીને ખેલાડીનું સેમ્પલ લઈ શકે છે. જો ખેલાડી તે સમયે ઉપલબ્ધ ન હોય, તો તેને નિયમોનું ઉલ્લંઘન માનવામાં આવે છે.
યશસ્વી અને શેફાલી બંને આ લિસ્ટનો હિસ્સો છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ટેસ્ટ મિસ થવા પાછળ તેમણે હજુ સુધી કોઈ સંતોષકારક કારણ આપ્યું નથી, જેના કારણે NADA એ તેમને સત્તાવાર નોટિસ મોકલી છે.
BCCI અને NADA નું વલણ
PTI ના અહેવાલ મુજબ, NADA એ આ મામલે ખેલાડીઓની ગોપનીયતા જાળવી રાખવા માટે કોઈ સાર્વજનિક નિવેદન આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. જોકે, સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ નોટિસની નકલ ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ (BCCI) અને ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ICC) ને પણ મોકલી દેવામાં આવી છે.
BCCI ના એક અધિકારીએ આ વાતની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું હતું કે, “અમને NADA તરફથી આ અંગેની જાણકારી મળી છે. અમે ખેલાડીઓ સાથે વાત કરીશું અને જાણવાનો પ્રયાસ કરીશું કે ખરેખર ક્યાં ભૂલ થઈ છે. ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ન થાય તે માટે અમે જરૂરી પગલાં લઈશું.”
ઓલિમ્પિક્સ અને ક્રિકેટનું ભવિષ્ય
ક્રિકેટ હવે 2028 ના લોસ એન્જલસ ઓલિમ્પિક્સનો હિસ્સો બનવા જઈ રહ્યું છે. ઓલિમ્પિકમાં સામેલ કોઈપણ રમત માટે વર્લ્ડ એન્ટી-ડોપિંગ એજન્સી (WADA) ના નિયમો ખૂબ જ કડક હોય છે. BCCI પણ હવે એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે ભારતીય ખેલાડીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના તમામ પ્રોટોકોલનું ચુસ્તપણે પાલન કરે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ મોટી મુશ્કેલી ન સર્જાય.
ખેલાડીઓ પર શું અસર થઈ શકે?
જો કોઈ ખેલાડી 12 મહિનાની અંદર ત્રણ વખત ‘વેરઅબાઉટ્સ’ માહિતી આપવામાં નિષ્ફળ રહે અથવા ટેસ્ટ મિસ કરે, તો તેને ડોપિંગ વિરોધી નિયમોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ખેલાડી પર બે વર્ષ સુધીનો પ્રતિબંધ પણ લાગી શકે છે. અત્યારે તો યશસ્વી અને શેફાલી માટે આ પહેલી ઘટના છે, તેથી તેમના પર કોઈ ત્વરિત પ્રતિબંધની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ આ એક ચેતવણી સમાન છે.
RTP લિસ્ટમાં સામેલ અન્ય ક્રિકેટરો
હાલમાં NADA ના આ રજિસ્ટર્ડ ટેસ્ટિંગ પૂલમાં કુલ 348 ભારતીય એથ્લેટ્સ છે, જેમાં 13 ક્રિકેટરોનો સમાવેશ થાય છે. આ યાદીમાં ફેરફાર થતા રહે છે. તાજેતરમાં જ અભિષેક શર્મા અને અક્ષર પટેલને આ લિસ્ટમાં ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત શુભમન ગિલ, હાર્દિક પંડ્યા, ઋષભ પંત, જસપ્રીત બુમરાહ, કેએલ રાહુલ, અર્શદીપ સિંહ અને તિલક વર્મા પણ આ દેખરેખ હેઠળ છે. મહિલા ક્રિકેટરોમાં દીપ્તિ શર્મા અને રેણુકા સિંહ ઠાકુરનું નામ પણ સામેલ છે.
