કલાકો સુધી બેસીને કામ કરવું બની શકે છે ડાયાબિટીસનું કારણ! જાણો ‘સ્ટેન્ડિંગ ડેસ્ક’ કેવી રીતે બચાવી શકે છે તમારું સ્વાસ્થ્ય
તાજેતરના સંશોધનોમાં એક ચોંકાવનારી હકીકત સામે આવી છે કે જે લોકો દિવસનો મોટાભાગનો સમય બેસીને વિતાવે છે, તેમનું મેટાબોલિઝમ ધીમું પડી જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, કામની વચ્ચે વચ્ચે ઊભા થઈને કામ કરવાની આદત બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત કરવામાં રામબાણ ઈલાજ સાબિત થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે હવે કોર્પોરેટ જગતમાં ‘સ્ટેન્ડિંગ ડેસ્ક’ (ઊભા રહીને કામ કરવાનું ટેબલ) નો ક્રેઝ ઝડપથી વધી રહ્યો છે.
કેમ જોખમી છે સતત બેસી રહેવું?
જ્યારે આપણે સતત બેસી રહીએ છીએ, ત્યારે આપણા શરીરના સ્નાયુઓ નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે. આ સ્થિતિમાં શરીરની ઇન્સ્યુલિનનો ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. ખાસ કરીને જમ્યા પછી તરત જ લાંબો સમય બેસી રહેવાથી બ્લડ શુગર લેવલ અચાનક વધી જાય છે. ચેસ્ટર યુનિવર્સિટીના એક અભ્યાસ મુજબ, જે લોકો પ્રી-ડાયાબિટીક છે અથવા ડાયાબિટીસથી પીડાય છે, તેમના માટે સતત બેસી રહેવું એ લોહીમાં શર્કરાનું પ્રમાણ અનિયંત્રિત કરવાનું મુખ્ય કારણ બને છે.
ઊભા રહીને કામ કરવાના ચમત્કારિક ફાયદા
અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકોએ બપોરનું ભોજન કર્યા પછી લગભગ ત્રણ કલાક સુધી ઊભા રહીને કામ કર્યું, તેમના બ્લડ શુગર લેવલમાં 43 ટકા જેટલો ઘટાડો નોંધાયો હતો. તેની સરખામણીમાં જેઓ લંચ પછી સતત ખુરશી પર બેસી રહ્યા, તેમનું શુગર લેવલ ઘણું ઊંચું જોવા મળ્યું હતું. ઊભા રહેવાથી શરીરની કેલરી પણ વધુ બળે છે અને ઇન્સ્યુલિન સેન્સિટિવિટી સુધરે છે, જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે વરદાન સમાન છે.
માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને મૂડમાં સુધારો
શું તમને બપોરે કામ કરતી વખતે ખૂબ સુસ્તી, થાક કે ચિડચિડાપણું અનુભવાય છે? આનું કારણ લોહીમાં શર્કરાની વધઘટ હોઈ શકે છે. જ્યારે તમે ઊભા રહીને કામ કરો છો, ત્યારે શરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ સુધરે છે. તેનાથી મગજને પૂરતો ઓક્સિજન મળે છે, પરિણામે તમારો મૂડ સુધરે છે, તણાવ અને ગભરાટ ઓછો થાય છે અને કામમાં ફોકસ વધે છે.
પીઠ અને ગરદનના દુખાવામાં રાહત
કલાકો સુધી ખોટી રીતે બેસી રહેવાથી મણકા અને ગરદન પર ભારે દબાણ આવે છે. સંશોધન મુજબ, જે લોકોએ બેસવાને બદલે ઊભા રહીને કામ કરવાનું શરૂ કર્યું, તેમના ગરદન અને પીઠના ઉપરના ભાગના દુખાવામાં 54 ટકા સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ઊભા રહેવાથી કરોડરજ્જુ તેની કુદરતી સ્થિતિમાં રહે છે અને સ્નાયુઓમાં જકડન આવતી નથી.
શું છે સ્ટેન્ડિંગ ડેસ્ક અને ’50/50 નિયમ’?
સ્ટેન્ડિંગ ડેસ્ક એ એક ખાસ પ્રકારનું ટેબલ છે જે ઊંચાઈમાં વધુ હોય છે જેથી તમે ઊભા રહીને લેપટોપ કે કમ્પ્યુટર પર કામ કરી શકો. અત્યારે બજારમાં ‘એડજસ્ટેબલ ડેસ્ક’ પણ મળે છે, જેને તમે જરૂર મુજબ ઊંચા કે નીચા કરી શકો છો.
જોકે, આખો દિવસ ઊભા રહેવું પણ યોગ્ય નથી. નિષ્ણાતો 50/50 નિયમ અપનાવવાની સલાહ આપે છે:
- દર 30 થી 40 મિનિટ બેસીને કામ કર્યા પછી 15 થી 20 મિનિટ ઊભા રહીને કામ કરો.
- આનાથી શરીર એક્ટિવ રહેશે અને પગ પર વધુ દબાણ પણ નહીં આવે.
યોગ્ય પોશ્ચર (સ્થિતિ) જાળવવી જરૂરી
- સ્ક્રીનની ઊંચાઈ: કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન તમારી આંખોની બરાબર સામે હોવી જોઈએ જેથી ગરદન નમાવવી ના પડે.
- હાથની સ્થિતિ: તમારી કોણીઓ કામ કરતી વખતે 90 ડિગ્રીના ખૂણે રહેવી જોઈએ.
- પગરખાં: ઊભા રહીને કામ કરતી વખતે આરામદાયક શૂઝ પહેરવા જોઈએ.
- એન્ટિ-ફટિગ મેટ: પગ અને સાંધા પર દબાણ ઘટાડવા માટે કુશનવાળી મેટ (ચટાઈ) પર ઊભા રહેવું વધુ હિતાવહ છે.
