બેઇજિંગમાં ટ્રમ્પનું ભવ્ય સ્વાગત: વેપાર તણાવ વચ્ચે શી જિનપિંગ સાથે ‘પાવર લંચ’ પર નજર.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આજે ગુરુવારે (૧૪ મે) એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ શિખર સંમેલન માટે ચીન પહોંચ્યા છે. છેલ્લા ૯ વર્ષમાં કોઈ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની આ પ્રથમ ચીન મુલાકાત છે. ટ્રમ્પ તેમના ઉચ્ચ સ્તરીય અધિકારીઓ અને અગ્રણી સીઈઓના પ્રતિનિધિમંડળ સાથે બેઇજિંગના એરપોર્ટ પર ઉતર્યા ત્યારે વૈશ્વિક અર્થતંત્રની નજર તેમના પર ટકેલી હતી. ખાસ કરીને જ્યારે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે વેપાર અને ટેકનોલોજીને લઈને લાંબા સમયથી ખેંચતાણ ચાલી રહી છે, ત્યારે આ મુલાકાત નિર્ણાયક માનવામાં આવે છે.
ભવ્ય સ્વાગત અને સાંસ્કૃતિક મુલાકાત
ટ્રમ્પનું ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલ ખાતે ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ દ્વારા ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોની શરૂઆત કરતા પહેલા, ટ્રમ્પ ચીનના ઐતિહાસિક અને પવિત્ર ગણાતા ‘ટેમ્પલ ઓફ હેવન’ (સ્વર્ગનું મંદિર) ની મુલાકાત લેશે. આ મુલાકાત સાંસ્કૃતિક સેતુ બાંધવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. ત્યારબાદ, બંને નેતાઓ એક ખાનગી લંચ પર મુલાકાત કરશે, જ્યાં ગંભીર વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે.
વેપાર યુદ્ધ અને AI પર મંત્રણા
ગયા વર્ષે દક્ષિણ કોરિયાના બુસાનમાં મળેલી બેઠક બાદ બંને દેશો વચ્ચે એક પ્રકારનો ‘વેપાર યુદ્ધવિરામ’ થયો હતો. ટ્રમ્પ દ્વારા ચીની વસ્તુઓ પર લાદવામાં આવેલા ૧૪૫ ટકા તોતિંગ ટેરિફ બાદ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો તળિયે પહોંચ્યા હતા. હવે, બે દિવસીય આ શિખર સંમેલનમાં મુખ્ય ધ્યાન આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને કમ્પ્યુટર ચિપ્સના વેપાર પર રહેશે. જ્યાં અમેરિકાએ ચીન પર ચિપ્સ મેળવવાના પ્રતિબંધો મૂક્યા છે, તેની સામે ચીને પણ સોયાબીનની ખરીદી અટકાવીને અને દુર્લભ ખનિજોનો સપ્લાય મર્યાદિત કરીને વળતો પ્રહાર કર્યો છે. બંને નેતાઓ હવે સપ્લાય ચેઈનને વધુ નુકસાન ન થાય તે માટે મધ્યમ માર્ગ શોધવાનો પ્રયાસ કરશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: સૌથી મોટો પડકાર
આ મુલાકાતનો સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે હોર્મુઝના નાકાબંધીથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ સપ્લાય ખોરવાયો છે. ચીન એ ઈરાનના તેલનો સૌથી મોટો ગ્રાહક છે, તેથી ટ્રમ્પ શી જિનપિંગ પર દબાણ લાવી શકે છે કે તેઓ તેલનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા ઈરાન પર પોતાના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરે. અમેરિકાએ પહેલેથી જ ઈરાનને મદદ કરતી ચીની કંપનીઓ પર પ્રતિબંધો લાદેલા છે, તેથી શું ‘ડ્રેગન’ ટ્રમ્પની શરતો માનશે કે કેમ તે મોટો પ્રશ્ન છે.
આ શિખર સંમેલન પૂર્ણ કરીને ટ્રમ્પ અમેરિકા પરત ફરે તે પહેલા લેવાનારા નિર્ણયો માત્ર આ બે દેશો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્રની દિશા નક્કી કરશે.
