વૈશ્વિક કટોકટીની ભારત પર અસર: શું પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ટૂંક સમયમાં તોતિંગ વધારો થશે? RBI ગવર્નરે આપ્યા સંકેત
ભારતમાં મોંઘવારીનો સામનો કરી રહેલી જનતા માટે ફરી એકવાર ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. છેલ્લા લાંબા સમયથી સ્થિર રહેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ટૂંક સમયમાં મોટો વધારો થવાની શક્યતા છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આપેલા તાજેતરના નિવેદને આ અટકળોને વેગ આપ્યો છે. તેમના મતે, જો પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી કટોકટી લાંબો સમય ચાલુ રહેશે, તો સરકાર માટે ઇંધણના ભાવ સ્થિર રાખવા મુશ્કેલ બનશે અને અંતે તેનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખવો પડી શકે છે.
શા માટે વધી શકે છે ભાવ?
આ આશંકા પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો વધતો તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી નાકાબંધી છે. વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે આ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે અને ત્યાંના અવરોધોને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, RBI ગવર્નરે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે જો પશ્ચિમ એશિયામાં આ તણાવ ઘટશે નહીં, તો સરકાર દ્વારા ભાવ વધારાનો હિસ્સો ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવો એ માત્ર સમયની જ વાત છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે સરકારે હાલમાં જ સોના-ચાંદી પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં વધારો કર્યો છે, જેથી રૂપિયાને મજબૂતી આપી શકાય અને દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) ઘટાડી શકાય.
તેલ કંપનીઓની હાલત કફોડી: દર મહિને ૩૦,૦૦૦ કરોડનું નુકસાન
એક તરફ વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ૭૫ ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધીને ૧૦૦ ડોલરની સપાટીએ પહોંચી ગયા છે, તો બીજી તરફ ભારતમાં સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMC) જેવી કે IOCL, BPCL અને HPCL એ ભાવમાં કોઈ મોટો વધારો કર્યો નથી. સરકારના કહેવાથી કંપનીઓ આ વધારાનો ખર્ચ પોતે ઉઠાવી રહી છે. પરંતુ, આ સ્થિતિ લાંબો સમય ટકી શકે તેમ નથી. અહેવાલો મુજબ, આ કંપનીઓ દર મહિને આશરે ૩૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન સહન કરી રહી છે.
આજના પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ (૧૪ મે, ૨૦૨૬):
આજે દેશના મુખ્ય મેટ્રો શહેરોમાં ભાવ સ્થિર જોવા મળ્યા છે:
-
દિલ્હી: પેટ્રોલ ₹૯૪.૭૭ | ડીઝલ ₹૮૭.૬૭
-
મુંબઈ: પેટ્રોલ ₹૧૦૩.૫૪ | ડીઝલ ₹૯૦.૦૩
-
કોલકાતા: પેટ્રોલ ₹૧૦૫.૪૫ | ડીઝલ ₹૯૨.૦૨
-
ચેન્નાઈ: પેટ્રોલ ₹૧૦૦.૮૦ | ડીઝલ ₹૯૨.૩૯
-
બેંગલુરુ: પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૯૨ | ડીઝલ ₹૯૦.૯૯
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
બજારના જાણકારોનું માનવું છે કે સરકાર એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરીને થોડા સમય માટે રાહત આપી શકે છે, પરંતુ તે ટૂંકા ગાળાનો ઉપાય છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ ઘટશે નહીં, તો આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલના પંપ પર સામાન્ય જનતાએ વધુ કિંમત ચૂકવવા માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહેવું પડશે

