Biomedical Engineering આપી રહ્યું છે કમાણીની મોટી તક, જાણો કેમ વધી રહી છે ડિમાન્ડ

શું છે Biomedical Engineering? માત્ર હોસ્પિટલ જ નહીં, રિસર્ચ અને સોફ્ટવેરમાં પણ છે નોકરીનો મોટો સ્કોપ

આજના સમયમાં ટેકનોલોજી અને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ (Healthcare) બંને ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે. આવા સમયમાં યુવાનો વચ્ચે એક એવો કરિયર ઓપ્શન ખૂબ પોપ્યુલર થઈ રહ્યો છે, જેમાં મેડિકલ અને એન્જિનિયરિંગ બંનેનું અદભુત મિશ્રણ જોવા મળે છે. આ ઉભરતા ક્ષેત્રનું નામ છે— બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ (Biomedical Engineering).

જો તમે 12મું (સાયન્સ) પાસ કર્યા પછી કોઈ એવા કોર્સની શોધમાં છો જે સામાન્ય લીકથી હટીને હોય, જેમાં સારી નોકરીની ગેરંટી હોય, શાનદાર સેલરી પેકેજ મળે અને ભવિષ્યમાં ગ્રોથની અપાર સંભાવનાઓ હોય, તો બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ તમારા માટે એક પરફેક્ટ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. ચાલો આ કરિયર વિશે વિગતવાર જાણીએ.

શું હોય છે Biomedical Engineering?

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ એ એક એવું એડવાન્સ ક્ષેત્ર છે જેમાં મેડિકલ સાયન્સના જ્ઞાનને એન્જિનિયરિંગના સિદ્ધાંતો સાથે જોડીને માનવ જીવનને વધુ બહેતર બનાવવાનું કામ કરવામાં આવે છે.

તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવી ટેકનોલોજી, ટૂલ્સ અને મશીનો તૈયાર કરવાનો છે જે ડોક્ટરોને દર્દીઓની સચોટ સારવાર, રોગનું નિદાન (Diagnosis) અને સર્જરીમાં મદદ કરી શકે. ઉદાહરણ તરીકે:

‘આત્મનિર્ભર ભારત’ તરફ વધુ એક ડગલું: નૌસેના ખરીદશે ખાસ મિની સબમરીન, સમુદ્રમાં મારકોસ કમાન્ડો રહેશે વધુ ઘાતક

NEET રી-એગ્ઝામ માટે NTAની કડક સુરક્ષા, જાણી લો પરીક્ષા કેન્દ્ર પર જવાના નવા નિયમો

• એમઆરઆઈ (MRI) અને એક્સ-રે (X-Ray) મશીનો

• પેસમેકર અને આર્ટિફિશિયલ હાર્ટ (કૃત્રિમ હૃદય)

• હિયરિંગ એઇડ્સ (કાનની મશીન) અને પ્રોસ્થેટિક્સ (કૃત્રિમ અંગો)

• રોબોટિક સર્જરી ટૂલ્સ અને વેન્ટિલેટર્સ

આ ક્ષેત્રના પ્રોફેશનલ્સ મુખ્યત્વે હોસ્પિટલો, મોટા રિસર્ચ સેન્ટર્સ, સરકારી લેબ્સ અને મેડિકલ ડિવાઇસ બનાવતી કંપનીઓમાં કામ કરે છે.

આખરે કેમ વધી રહી છે આ ક્ષેત્રમાં ડિમાન્ડ?

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ખાસ કરીને વૈશ્વિક મહામારીઓ પછી, આખી દુનિયાનું ધ્યાન હેલ્થકેર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ગયું છે. આજે નાની-મોટી તમામ હોસ્પિટલોમાં એડવાન્સ અને ઓટોમેટિક મશીનોનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. દરેક જગ્યાએ ડિજિટલ હેલ્થ સિસ્ટમ, ટેલીમેડિસિન અને હાઇ-ટેક મેડિકલ ટૂલ્સની માંગ છે.

આ જ કારણ છે કે આ મશીનોને ડિઝાઇન કરવા, બનાવવા અને તેની જાળવણી કરવા માટે બાયોમેડિકલ એન્જિનિયર્સની માંગમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ અમેરિકા, જર્મની અને યુકે જેવા દેશોમાં પણ આ ક્ષેત્રના પ્રોફેશનલ્સ માટે નોકરીઓની કોઈ અછત નથી. આવનારા સમયમાં જેમ-જેમ હેલ્થ સેક્ટર વધુ આધુનિક બનશે, તેમ-તેમ આ કરિયર વધુ મજબૂત થતું જશે.

12મા પછી કયા-કયા કોર્સ ઉપલબ્ધ છે?

જો તમે આ ક્ષેત્રમાં કદમ મૂકવા માંગતા હોવ, તો તમે તમારી જરૂરિયાત અને સમયના આધારે નીચે આપેલા કોર્સ પસંદ કરી શકો છો:

• ડિપ્લોમા ઇન બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ: આ 3 વર્ષનો પોલિટેકનિક કોર્સ છે, જેને વિદ્યાર્થીઓ 10મા કે 12મા પછી કરી શકે છે.

• બીટેક (B.Tech) ઇન બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ: આ 4 વર્ષનો અંડરગ્રેજ્યુએટ ડિગ્રી પ્રોગ્રામ છે. આમાં એડમિશન લેવા માટે 12મા ધોરણમાં ફિઝિક્સ, કેમિસ્ટ્રી અને મેથ્સ/બાયોલોજી (PCM/PCB) હોવું જરૂરી છે.

• એમટેક (M.Tech) ઇન બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ: બીટેક પછી જો તમે રિસર્ચ કે સ્પેશિયલાઈઝેશન કરવા માંગો છો, તો આ 2 વર્ષનો પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ કોર્સ બેસ્ટ છે.

• સર્ટિફિકેટ અને ઓનલાઈન કોર્સ: વર્કિંગ પ્રોફેશનલ્સ માટે આજકાલ મેડિકલ કોડિંગ કે સ્પેસિફિક મેડિકલ સોફ્ટવેર ડિઝાઇનિંગમાં શોર્ટ-ટર્મ કોર્સ પણ ઉપલબ્ધ છે.

કરિયર અને નોકરીની શાનદાર તકો

બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ પૂરો કર્યા પછી તમે માત્ર હોસ્પિટલોની ચાર દીવાલો સુધી સીમિત નથી રહેતા. તમારી સામે કોર્પોરેટથી લઈને રિસર્ચ સુધીના ઘણા દરવાજા ખુલી જાય છે:

સૌરવ ગાંગુલીને મોટો ઝટકો: પશ્ચિમ બંગાળ સરકારનો સુરક્ષા બાબતે મોટો નિર્ણય

માસ્ટર્સ ભણવાનું સપનું હવે થશે પૂરું! UGC આપી રહ્યું છે વિદ્યાર્થીઓને મોટી આર્થિક સહાય

1. બાયોમેડિકલ ઇક્વિપમેન્ટ ટેકનિશિયન/એન્જિનિયર: તેમનું કામ હોસ્પિટલોમાં લાગેલી કરોડો રૂપિયાની જીવનરક્ષક મશીનોની દેખરેખ રાખવી, તેમને ઇન્સ્ટોલ કરવી અને ખામી સર્જાય તો તેને ઠીક કરવાનું હોય છે.

2. રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ (R&D) સાયન્ટિસ્ટ: જો તમને નવી શોધોમાં રસ હોય, તો તમે મોટી કંપનીઓ કે સરકારી સંસ્થાઓમાં નવા મેડિકલ ગેજેટ્સ અને ટેકનોલોજી વિકસાવતી ટીમનો હિસ્સો બની શકો છો.

3. મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ક્વોલિટી કંટ્રોલ: જે કંપનીઓ હાર્ટ સ્ટેન્ટ, આર્થોપેડિક ઇમ્પ્લાન્ટ્સ કે સર્જિકલ ટૂલ્સ બનાવે છે, ત્યાં પ્રોડક્શન એન્જિનિયર તરીકે કામ કરવાની તક મળે છે.

4. હેલ્થકેર સોફ્ટવેર એન્જિનિયર: આજના યુગમાં મેડિકલ એપ્સ અને એવા સોફ્ટવેરની ભારે માંગ છે જે દર્દીઓના હેલ્થ ડેટાનું એનાલિસિસ કરી શકે. બાયોમેડિકલ એન્જિનિયર્સ આવા સોફ્ટવેર ડિઝાઇન કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

ભારતની ટોપ કોલેજો અને તેની ખાસિયતો

દેશની ઘણી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ આ કોર્સ ઓફર કરે છે. અહીં કેટલીક પસંદગીની કોલેજોની યાદી આપવામાં આવી છે:

સેલરી પેકેજ: કેટલી થશે કમાણી?

આ ક્ષેત્રમાં કમાણી એ વાત પર આધાર રાખે છે કે તમે કઈ કોલેજમાંથી અભ્યાસ કર્યો છે અને તમારી પાસે પ્રેક્ટિકલ નોલેજ કેટલું છે.

• શરૂઆતની સેલરી (Fresher): કોર્સ પૂરો કર્યા પછી શરૂઆતના તબક્કામાં એક ફ્રેશરને વાર્ષિક 3 થી 5 લાખ રૂપિયાનું પેકેજ સરળતાથી મળી જાય છે.

• અનુભવ પછી (Experienced): જેમ-જેમ તમારો અનુભવ (2-4 વર્ષ) વધે છે અને તમે મોટી મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓ (જેમ કે GE Healthcare, Siemens, Philips, Medtronic) માં જોડાઓ છો, તો તમારું વાર્ષિક પેકેજ 10 થી 20 લાખ રૂપિયા કે તેનાથી પણ વધુ હોઈ શકે છે.

જો તમે વિદેશ જવા ઈચ્છતા હોવ, તો ત્યાં બાયોમેડિકલ એન્જિનિયર્સને સૌથી વધુ સેલરી મેળવતા પ્રોફેશનલ્સમાં ગણવામાં આવે છે.

જો તમારી પાસે એક એન્જિનિયરનું મગજ છે અને દિલથી તમે સ્વાસ્થ્ય સેવા ક્ષેત્રમાં યોગદાન આપવા માંગો છો, તો બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ તમારા માટે આશીર્વાદ સમાન કરિયર છે. આ એક એવો વ્યવસાય છે જ્યાં તમારી બનાવેલી ટેકનોલોજી કોઈનો જીવ બચાવી શકે છે. સાચી કોલેજની પસંદગી કરો, તમારી પ્રેક્ટિકલ સ્કિલ્સને મજબૂત બનાવો અને આ એવરગ્રીન (Evergreen) ફિલ્ડમાં તમારા ઉજ્જવળ ભવિષ્યની શરૂઆત કરો!