આધાર કાર્ડ ખોવાઈ જવાની ટેન્શન મિનિટોમાં થશે દૂર, નોંધી લો UIDAIની આ ઓફિશિયલ પ્રોસેસ!
આજના સમયમાં આધાર કાર્ડ માત્ર એક કાગળનો ટુકડો કે સામાન્ય ઓળખપત્ર નથી, પરંતુ તે આપણા રોજિંદા જીવનની સૌથી મોટી જરૂરિયાત બની ચૂક્યું છે. બેંકમાં ખાતું ખોલાવવું હોય, નવું મોબાઈલ સિમ લેવું હોય, સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવો હોય કે પછી ક્યાંય મુસાફરી કરવી હોય— દરેક જગ્યાએ સૌથી પહેલા આધાર કાર્ડ જ માંગવામાં આવે છે. આવા સમયમાં જો ક્યારેક અચાનક આ મહત્વપૂર્ણ ડોક્યુમેન્ટ ક્યાંક ખોવાઈ જાય કે ચોરી થઈ જાય, તો કોઈ પણ વ્યક્તિનું ચિંતિત થવું સ્વાભાવિક છે. મનમાં તરત જ ઘણા સવાલો થવા લાગે છે કે હવે નવું કાર્ડ કેવી રીતે બનશે? શું મારી અંગત માહિતીનો કોઈ ખોટો ઉપયોગ તો નહીં કરી લે ને?
જો તમારી સાથે પણ આવું કંઈક થયું હોય, તો સૌથી પહેલા તમારી આ ચિંતાને બિલકુલ છોડી દો અને એક ઊંડો શ્વાસ લો. આધાર કાર્ડ ખોવાઈ જવા પર ગભરાવાની સહેજ પણ જરૂર નથી. યુઆઈડીએઆઈ (UIDAI) ની સિસ્ટમ એટલી સુરક્ષિત અને આધુનિક છે કે તમે ખૂબ જ સરળતાથી તમારી આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકો છો. આવો, આજના આ લેખમાં આપણે ખૂબ જ સરળ શબ્દોમાં સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ આખી પ્રોસેસ સમજીએ કે ખોવાયેલું આધાર કાર્ડ ફરીથી કેવી રીતે મેળવવું.
તમારો ડેટા સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે, તેથી તણાવ ન લો
ઘણા લોકો એવું વિચારે છે કે આધાર કાર્ડ ખોવાઈ જવાથી તેમની અંગત માહિતી જોખમમાં આવી ગઈ છે. પરંતુ તમને જણાવી દઈએ કે તમારું આધાર કાર્ડ ખોવાઈ જવાનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે તમારો આધાર નંબર કે તમારો ડેટા લીક થઈ ગયો છે. UIDAI ના મુખ્ય સર્વરમાં તમારી બાયોમેટ્રિક માહિતી (આંગળીઓના નિશાન અને આંખોનું સ્કેન) અને પર્સનલ ડિટેલ્સ સંપૂર્ણપણે ઇનક્રિપ્ટેડ અને સેફ હોય છે. કોઈ પણ બીજી વ્યક્તિ માત્ર તમારા ખોવાયેલા કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને તમારા ડેટાનો દુરુપયોગ કરી શકતી નથી. તેથી સુરક્ષા બાબતે સંપૂર્ણ નિશ્ચિંત રહો.
સ્ટેપ 1: જો આધાર નંબર પણ યાદ ન હોય, તો તેને આ રીતે શોધો (Retrieve UID)
ઘણીવાર એવું બને છે કે કાર્ડ તો ખોવાઈ જ જાય છે, સાથે સાથે આપણને આપણો આધાર નંબર પણ યાદ હોતો નથી. આવી સ્થિતિમાં તમારે સૌથી પહેલા તમારો નંબર શોધવો પડશે. તેના માટે નીચેના સ્ટેપ્સ ફોલો કરો:
-
ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જાઓ: સૌથી પહેલા તમારા મોબાઈલ કે કમ્પ્યુટર પર UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઇટ (
www.uidai.gov.in) ખોલો. -
સાચો ઓપ્શન પસંદ કરો: વેબસાઇટના હોમપેજ પર તમને ‘My Aadhaar’ સેક્શનની અંદર ‘Retrieve Lost or Forgotten EID/UID’ નો એક વિકલ્પ દેખાશે, તેના પર ક્લિક કરો.
-
તમારી ડિટેલ્સ ભરો: હવે તમારી સામે જે નવું પેજ ખુલશે, ત્યાં તમારું પૂરું નામ (જેવું આધાર કાર્ડમાં હતું તેવું જ) અને તમારો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અથવા ઈમેલ આઈડી લખો. ત્યારબાદ સ્ક્રીન પર દેખાતો કેપ્ચા કોડ (Captcha) બોક્સમાં નાખો.
-
OTP વેરિફિકેશન: બધી વિગતો ભર્યા પછી ‘Send OTP’ પર ક્લિક કરો. તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર તરત જ એક વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) આવશે. તે OTP ને બોક્સમાં નાખીને સબમિટ કરી દો.
-
મોબાઈલ પર આવશે નંબર: જેવું ઓટીપીનું વેરિફિકેશન પૂરું થશે, UIDAI તમારા આધાર નંબરને એક ટેક્સ્ટ મેસેજ (SMS) દ્વારા સીધો તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ ફોન પર મોકલી દેશે. જોયું ને, કેટલું સરળ હતું!
સ્ટેપ 2: હવે ઓનલાઈન ડાઉનલોડ કરો તમારું e-Aadhaar
એકવાર જ્યારે તમને SMS દ્વારા તમારો આધાર નંબર મળી જાય, ત્યારે તમારું અડધું કામ ત્યાં જ પૂરું થઈ જાય છે. હવે તમે આ નંબરની મદદથી ક્યારેય પણ અને ગમે ત્યાં તમારું ડિજિટલ આધાર એટલે કે e-Aadhaar ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ ડિજિટલ કાર્ડ દરેક જગ્યાએ સંપૂર્ણપણે માન્ય ગણાય છે. ડાઉનલોડ કરવાની રીત આ મુજબ છે:
-
ડાઉનલોડ સેક્શનમાં જાઓ: ફરીથી UIDAI ની વેબસાઇટ પર જાઓ અને આ વખતે ‘Download Aadhaar’ વાળા વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
-
નંબર અને કેપ્ચા લખો: તમારો જે આધાર નંબર તમને મળ્યો છે, તેને અહીં બોક્સમાં ભરો. ત્યારબાદ કેપ્ચા કોડ નાખીને ‘Send OTP’ પર ક્લિક કરો.
-
નોર્મલ કે માસ્ક્ડ આધાર પસંદ કરો: અહીં તમારી પાસે એક ઓપ્શન હોય છે કે તમે નોર્મલ આધાર ડાઉનલોડ કરવા માંગો છો કે ‘Masked Aadhaar’. માસ્ક્ડ આધારમાં સુરક્ષાના કારણોસર તમારા નંબરના શરૂઆતના અંકો છુપાયેલા હોય છે અને માત્ર છેલ્લા ચાર અંકો જ દેખાય છે. તમે તમારી પસંદગી મુજબ સિલેક્ટ કરી શકો છો.
-
ઓટીપી નાખો空间અને ડાઉનલોડ કરો: મોબાઈલ પર આવેલા ઓટીપીને વેરિફિકેશન બોક્સમાં નાખો અને ‘Verify & Download’ પર ક્લિક કરી દો. તમારું આધાર કાર્ડ એક PDF ફાઈલના સ્વરૂપમાં તમારા ફોન કે કમ્પ્યુટરમાં ડાઉનલોડ થઈ જશે.
ખૂબ જ મહત્વની વાત: શું છે તમારી આ PDFનો પાસવર્ડ?
ખૂબ જ મહત્વની વાત: શું છે તમારી આ PDFનો પાસવર્ડ?જ્યારે તમે ડાઉનલોડ કરેલી આ PDF ફાઈલને ખોલવાનો પ્રયત્ન કરશો, ત્યારે તે તમારી પાસે એક પાસવર્ડ માંગશે. સુરક્ષાના કારણોસર આ ફાઈલ લોક હોય છે. આનો પાસવર્ડ એક ખૂબ જ સરળ ફોર્મ્યુલા પર કામ કરે છે:
તમારા નામના શરૂઆતના 4 અક્ષરો (અંગ્રેજીના CAPITAL લેટર્સમાં) અને તેની તરત જ પછી તમારું જન્મનું વર્ષ (YYYY).
ઉદાહરણ તરીકે: જો તમારું નામ RAMESH KUMAR હોય અને તમારું જન્મનું વર્ષ 1990 હોય, તો તમારી ફાઈલનો પાસવર્ડ હશે: RAME1990.
જો મોબાઈલ નંબર લિંક ન હોય, તો શું કરવું? (ઓફલાઈન રીત)
ઉપર જણાવેલી આખી પ્રોસેસ ત્યારે જ કામ કરે છે જ્યારે તમારો મોબાઈલ નંબર તમારા આધાર કાર્ડ સાથે પહેલાથી લિંક હોય. પરંતુ માની લો કે તમારો મોબાઈલ નંબર લિંક નથી અથવા તો તે જૂનો નંબર બંધ થઈ ગયો છે, તો આવી સ્થિતિમાં શું કરવું? ચિંતાની કોઈ વાત નથી, તેના માટે પણ એક ખૂબ જ સરળ રસ્તો છે:
-
નજીકના આધાર સેવા કેન્દ્ર પર જાઓ: તમે તમારા ઘરની નજીકના કોઈ પણ અધિકૃત આધાર સેવા કેન્દ્ર (Aadhaar Seva Kendra) અથવા બેંક/પોસ્ટ ઓફિસમાં આવેલા એનરોલમેન્ટ સેન્ટર પર જઈ શકો છો.
-
ઓળખપત્ર સાથે રાખો: તમારી સાથે કોઈ પણ બીજું માન્ય ઓળખપત્ર (જેમ કે પાન કાર્ડ, વોટર આઈડી, ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ કે રેશન કાર્ડ) જરૂરથી લઈ જાઓ.
-
બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન: ત્યાં હાજર અધિકારી તમારા દસ્તાવેજોની તપાસ કરશે અને ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા આઈરિસ (આંખના) સ્કેન દ્વારા તમારી ઓળખની પુષ્ટિ કરશે.
-
નંબર લિંક અને પ્રિન્ટઆઉટ: ઓળખ વેરિફાય થતાં જ તેઓ તમારા આધાર ડેટાબેઝમાં તમારો નવો મોબાઈલ નંબર અપડેટ કરી દેશે. આ પછી તમે ત્યાંથી જ તમારા આધાર કાર્ડની કલર પ્રિન્ટઆઉટ (PVC કાર્ડ) પણ મેળવી શકો છો, જે એક સામાન્ય ફી ચૂકવીને મળી જાય છે.
આધાર કાગળ કે કાર્ડ ખોવાઈ જવાથી ચોક્કસપણે થોડી દોડધામ વધી શકે છે, પરંતુ આજની ડિજિટલ દુનિયામાં તેને ફરીથી મેળવવું ખૂબ જ સરળ અને સુરક્ષિત છે. સૌથી સારું એ રહેશે કે તમે હંમેશા તમારા આધાર કાર્ડની એક ડિજિટલ કોપી (e-Aadhaar) તમારા ફોનમાં અથવા ડીજીલોકર (DigiLocker) માં જરૂરથી સેવ કરીને રાખો, જેથી જરૂર પડ્યે તમારે તાત્કાલિક પરેશાન ન થવું પડે.
તો જો તમારું કે તમારા કોઈ પરિચિતનું આધાર કાર્ડ ખોવાઈ ગયું હોય, તો સમય બગાડ્યા વગર ઉપર જણાવેલા સરળ સ્ટેપ્સ ફોલો કરો અને તમારું કાર્ડ પાછું મેળવો. આવી જ અન્ય ઉપયોગી માહિતી અને ટેકનિકલ ગાઈડ માટે અમારી સાથે જોડાયેલા રહો!
