શું હવે ઘેરબેઠા ચાલશે શેરબજાર? કર્મચારીઓ માટે SEBI નો મોટો નિર્ણય, જાણો શું છે નવો નિયમ અને બજાર પર તેની અસર
ભારતીય શેરબજારને નિયંત્રિત અને મોનિટર કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા એટલે કે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI) એ પોતાના કર્મચારીઓ માટે એક ખાસ આદેશ જારી કર્યો છે. સેબીએ પોતાના સ્ટાફ માટે મર્યાદિત સ્તરે ‘વર્ક-ફ્રોમ-હોમ’ (Work From Home) એટલે કે ઘેરબેઠા કામ કરવાની વ્યવસ્થા લાગુ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ સમાચાર સામે આવતા જ રોકાણકારો અને માર્કેટના નિષ્ણાતોમાં એવી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે કે શું હવે આખું શેરબજાર ઘેરબેઠા ઓપરેટ થશે?
જો કે, સેબીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિર્ણય માત્ર તેની આંતરિક ઓફિસ વ્યવસ્થાપન અને ઊર્જાની બચત કરવા માટે લેવાયો છે, અને આનાથી શેરબજારના દૈનિક કામકાજ (ટ્રેડિંગ) પર કોઈ નકારાત્મક અસર નહીં પડે. બજાર હંમેશની જેમ સામાન્ય અને સુરક્ષિત રીતે જ ચાલુ રહેશે. સેબીની આ નવી માર્ગદર્શિકા આગામી ૨૫ મે ૨૦૨૬ થી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવશે અને શરૂઆતના તબક્કા તરીકે આગામી આઠ અઠવાડિયા (બે મહિના) સુધી દેશભરમાં પ્રભાવી રહેશે.
રોટેશનના આધારે મળશે સુવિધા: માત્ર આ ગ્રેડના કર્મચારીઓ જ ઘરેથી કામ કરશે
મનીકંટ્રોલ (Moneycontrol) ના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, સેબી દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય તમામ કર્મચારીઓ માટે એકસાથે લાગુ નહીં થાય, પરંતુ તેના માટે ચોક્કસ નિયમો અને ગ્રેડ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. નવી એડવાઇઝરી અનુસાર, સેબીના ગ્રેડ-A થી લઈને ગ્રેડ-C સુધીના અધિકારીઓને જ રોટેશન (વારાફરતી) ના આધારે અઠવાડિયામાં માત્ર એક દિવસ ઘરેથી કામ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
આ સુવિધાનો લાભ મેળવનારા હોદ્દાઓમાં નીચે મુજબના અધિકારીઓ સામેલ છે:
૧. આસિસ્ટન્ટ મેનેજર (Assistant Manager)
૨. મેનેજર (Manager)
૩. આસિસ્ટન્ટ જનરલ મેનેજર (Assistant General Manager)
આ અધિકારીઓએ પરસ્પર તાલમેલ સાધીને એવી રીતે દિવસો નક્કી કરવાના રહેશે જેથી ઓફિસના રોજિંદા વહીવટી કામો ખોરવાય નહીં. આ પ્રયોગનો મુખ્ય હેતુ ઓફિસમાં વીજળી અને અન્ય સંસાધનોનો વપરાશ ઘટાડવાનો તેમજ વૈશ્વિક સ્તરે ઈંધણ અને ઊર્જા સંકટ સામે સાવચેતી રાખવાનો છે.
આ વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ફરજિયાત ઓફિસે આવવું પડશે
સેબીએ આદેશમાં એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંસ્થાના તમામ વિભાગો અને વરિષ્ઠ હોદ્દા પર કામ કરતા અધિકારીઓને આ વર્ક-ફ્રોમ-હોમની સુવિધાનો લાભ મળશે નહીં. બજારની સુરક્ષા અને મહત્વના નિર્ણયોમાં વિલંબ ન થાય તે માટે ડેપ્યુટી જનરલ મેનેજર (DGM) એટલે કે ગ્રુપ-D અને તેનાથી ઉપરના તમામ વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ નિયમિતપણે ઓફિસે હાજર રહેવું પડશે.
આ સિવાય, સેબીના ચેરમેન અને ફૂલ-ટાઇમ મેમ્બર્સ (FTM) ની ઓફિસ સાથે જોડાયેલા તમામ કર્મચારીઓ તેમજ સેક્રેટરીયલ સ્ટાફ (Secretarial Staff) ને પણ આ આદેશમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. આ તમામ મહત્વના કર્મચારીઓએ રોજિંદા ધોરણે ઓફિસ આવીને જ પોતાની ફરજ બજાવવાની રહેશે જેથી માર્કેટના કોઈપણ ઈમરજન્સી કિસ્સામાં ત્વરિત પગલાં લઈ શકાય.
ઓફિસમાં ૫૦ ટકા હાજરી અનિવાર્ય: ડેટા સિક્યોરિટી પર વિશેષ ભાર
બજારના નિયમનમાં કોઈપણ પ્રકારની ખામી કે બેદરકારી ન રહી જાય તે માટે સેબીએ એક કડક શરત પણ મૂકી છે. દરેક વિભાગમાં કોઈપણ ચાલુ કામકાજના દિવસે ઓછામાં ઓછા ૫૦ ટકા અધિકારીઓ શારીરિક (Physically) રીતે ઓફિસમાં હાજર હોવા અનિવાર્ય છે. આ વ્યવસ્થાને સુચારૂ રૂપે ચલાવવા માટે ચીફ જનરલ મેનેજર (CGM), રિઝનલ ડિરેક્ટર (RD) અને તમામ વિભાગીય વડાઓને પોતપોતાના વિભાગની રોટેશન ડ્યુટી લિસ્ટ અગાઉથી જ તૈયાર કરી લેવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે.
શેરબજાર એ અત્યંત સંવેદનશીલ જગ્યા છે જ્યાં કરોડો રોકાણકારોના નાણાં અને ખાનગી ડેટા જોડાયેલા હોય છે. તેથી, જે કર્મચારીઓ ઘરેથી કામ કરશે તેમને ડેટા સિક્યોરિટી (Data Security) અને કડક ગોપનીયતા જાળવવા માટે ખાસ તાકીદ કરવામાં આવી છે. હોમ નેટવર્કનો ઉપયોગ કરતી વખતે કોઈ સાયબર હુમલો કે ડેટા લીક ન થાય તે માટે સિક્યોર કનેક્શન વાપરવાની સૂચના અપાઈ છે. આ ઉપરાંત, ઘરેથી કામ કરતા કર્મચારીઓને આદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે જો બજારમાં કોઈ અણધારી સ્થિતિ સર્જાય અથવા તાકીદની જરૂરિયાત ઊભી થાય, તો તેમણે કોઈપણ વિલંબ વિના તરત જ ઓફિસે પહોંચવા માટે હંમેશાં તૈયાર રહેવું પડશે.
આંતરિક કાર્યક્રમો અને કોન્ક્લેવ પર અસ્થાયી રોક
ઊર્જા બચાવવા અને બિનજરૂરી અવરજવર તેમજ ખર્ચ ઘટાડવાના ભાગરૂપે સેબીએ માત્ર વર્ક-ફ્રોમ-હોમ જ નથી આપ્યું, પરંતુ સંસ્થાના તમામ બિન-જરૂરી આંતરિક કાર્યક્રમો (Internal Programs) પર પણ અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.
આગામી આઠ અઠવાડિયા દરમિયાન સેબી દ્વારા આયોજિત થનારા બ્રેઈનસ્ટોર્મિંગ સેશન્સ (વિચાર-વિમર્શ બેઠકો), મોટા કોન્ક્લેવ, સેમિનારો અને કર્મચારીઓના પરસ્પર મેળાવડા કે ગેટ-ટુગેધર જેવા તમામ મોટા આયોજનો સ્થગિત રાખવામાં આવ્યા છે. સેબીનું માનવું છે કે અત્યારની વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને જોતા માત્ર અતિ-મહત્વના કામો પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. સેબીના આ પગલાથી અન્ય સરકારી અને ખાનગી કોર્પોરેટ સંસ્થાઓ પણ પ્રેરણા લઈને ઊર્જા બચત તરફ આગળ વધે તેવી શક્યતા છે. એકંદરે, આ નિર્ણયથી સામાન્ય રોકાણકારોએ ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે આ માત્ર એક આંતરિક વહીવટી ફેરફાર છે અને આપણું શેરબજાર સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને સામાન્ય રીતે જ ચાલશે.
