‘ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમનો દુરુપયોગ હવે નહીં ચાલે’ – યુએસ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટીએ છટકબારીઓ બંધ કરવા લીધું કડક પગલું
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કાયમી નાગરિકતા મેળવવા અને ત્યાં સ્થાયી થવાની આશા રાખતા હજારો ભારતીય નાગરિકો માટે વૉશિંગ્ટનથી ખૂબ જ આંચકાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે યુએસ ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમમાં એક મોટો અને ઐતિહાસિક ફેરફાર કર્યો છે. શુક્રવારે જાહેર કરાયેલા નવા નિયમ અનુસાર, અમેરિકામાં ગ્રીન કાર્ડ (Green Card) માટે અરજી કરનારા વિદેશી નાગરિકોએ હવે અમેરિકામાં રહેતા સમયે પોતાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાના બદલે ફરજિયાતપણે પોતાના વતન (હોમ કન્ટ્રી) પાછા ફરવું પડશે અને ત્યાંથી જ આખી કાનૂની પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડશે. અત્યાર સુધી મોટાભાગના ભારતીય વ્યાવસાયિકો અમેરિકામાં કામ ચાલુ રાખવાની સાથે ‘એડજસ્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટસ’ (Adjustment of Status) પ્રક્રિયા દ્વારા ગ્રીન કાર્ડ મેળવી લેતા હતા, પરંતુ હવે આ રસ્તો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયો છે.
યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસીસ (USCIS) ની નવી માર્ગદર્શિકા
યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસીસ (USCIS) દ્વારા જારી કરાયેલી નવી માર્ગદર્શિકામાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવા માંગતા લોકો હવે અમેરિકાની ધરતી પર રહીને અંતિમ મંજૂરીની રાહ જોઈ શકશે નહીં. તેમણે પોતાના દેશમાં પાછા ફરીને ત્યાં આવેલી અમેરિકન એમ્બેસી (યુએસ દૂતાવાસ) અથવા કોન્સ્યુલેટ દ્વારા જ વિઝા પ્રક્રિયા આગળ વધારવી પડશે.
ગ્રીન કાર્ડ એ એક એવો સત્તાવાર દસ્તાવેજ છે જે વિદેશી નાગરિકોને અમેરિકામાં કાયમી ધોરણે રહેવા, મુક્તપણે મુસાફરી કરવા, કોઈપણ કંપનીમાં નોકરી કરવા કે અભ્યાસ કરવાની કાનૂની મંજૂરી આપે છે અને તેના થોડા વર્ષો બાદ તેઓ યુએસ નાગરિકતા માટે લાયક બને છે. હવે આ દસ્તાવેજ મેળવવાની આખી પ્રક્રિયા જ વહીવટીતંત્રે પલટી નાખી છે.
ગ્રીન કાર્ડની જૂની વ્યવસ્થા વિરુદ્ધ ટ્રમ્પ સરકારની નવી નીતિ
| નીતિ વિષયક પાસાઓ | જૂનો નિયમ (તબક્કાવાર વ્યવસ્થા) | નવો કડક નિયમ (ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર) | ભારતીયો પર સંભવિત અસર |
| અરજીનું સ્થળ (Application Location) | અમેરિકામાં રહીને જ ‘Adjustment of Status’ થઈ શકતું હતું. | ફરજિયાત પોતાના વતન (દા.ત. ભારત) પાછા ફરીને અરજી કરવી પડશે. | વિઝા પ્રક્રિયા દરમિયાન નોકરી છૂટવાનો કે લાંબો સમય વતનમાં અટવાઈ જવાનો ભય. |
| નિયમોમાં છૂટછાટ (Exceptions) | સામાન્ય રીતે પ્રક્રિયા ચાલુ રાખવાની મંજૂરી મળતી હતી. | માત્ર અત્યંત અપવાદરૂપ અને ગંભીર સંજોગોમાં જ અમેરિકામાં રહેવાની છૂટ મળશે. | કેસ-ટુ-કેસ આધારે ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓ કડક સ્ક્રીનિંગ કરશે. |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય (Main Objective) | પ્રવાસીઓને સ્થાનિક સ્તરે કાનૂની સુવિધા આપવી. | ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમની છટકબારીઓ બંધ કરવી અને ગેરકાયદેસર ઓવરસ્ટે અટકાવવો. | વિદ્યાર્થીઓ અને ટેક વ્યાવસાયિકો માટે અમેરિકામાં કાયમી વસવાટ અઘરો બનશે. |
‘સિસ્ટમના દુરુપયોગનો યુગ હવે પૂરો થયો’ – જેક કાહલર
USCIS ના પ્રવક્તા જેક કાહલરે આ કડક નિર્ણયના સમર્થનમાં જણાવ્યું હતું કે, “હવેથી, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અસ્થાયી રૂપે રહેતા કોઈપણ વ્યક્તિ જે ગ્રીન કાર્ડ ઇચ્છે છે તેણે પોતાના દેશમાં પાછા ફરવું પડશે અને ત્યાંની દૂતાવાસ દ્વારા જ અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે. અમે યુએસ ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમમાં રહેલી તમામ છટકબારીઓ (Loopholes) ને કાયમ માટે બંધ કરી રહ્યા છીએ જેથી આ સિસ્ટમનો કોઈ દુરુપયોગ ન કરી શકે.”
નવા પોલિસી મેમો અનુસાર, અમેરિકામાં રહીને ગ્રીન કાર્ડ મેળવવું હવે ગ્રાન્ટેડ નહીં ગણાય, પરંતુ તેને એક ‘અસાધારણ રાહત’ માનવામાં આવશે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટીએ (DHS) પણ સોશિયલ મીડિયા પર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રવાસી વિઝા, સ્ટુડન્ટ વિઝા કે વર્ક વિઝા એ મર્યાદિત સમય અને ચોક્કસ હેતુ માટે હોય છે, તેની મુલાકાતને સીધી ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાનું પ્રથમ પગલું ન બનાવી શકાય.
મોટી સંખ્યામાં ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સ પ્રભાવિત થશે
આ નવા કાયદાની સૌથી ગંભીર અસર અમેરિકામાં સ્થાયી થયેલા લાખો ભારતીય પરિવારો પર પડશે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ ના સત્તાવાર આંકડા દર્શાવે છે કે ગ્રીન કાર્ડ અને ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા દ્વારા ભારતીય મૂળના આશરે ૪૯,૭૦૦ લોકોએ યુએસ નાગરિકતા મેળવી હતી, જે મેક્સિકો પછી સમગ્ર વિશ્વમાં બીજા ક્રમે સૌથી વધુ છે. કુલ યુએસ નાગરિકતા મેળવનારાઓમાં ભારતીયોનો હિસ્સો ૬.૧ ટકા જેટલો મોટો છે.
USCIS નું માનવું છે કે જ્યારે કોઈ પ્રવાસીનું ગ્રીન કાર્ડ રિજેક્ટ થાય છે, ત્યારે ઘણા લોકો અમેરિકામાં જ ગેરકાયદેસર રીતે છુપાઈને રહેવા લાગે છે (Overstay). જો પ્રક્રિયા વિદેશમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, તો આવા કિસ્સાઓ અટકાવી શકાશે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક કચેરીઓ પરથી અરજીઓનું ભારણ ઓછું થવાથી યુએસ એજન્સીઓ માનવ તસ્કરી, હિંસક ગુનાના પીડિતોના વિઝા અને અન્ય પાયાની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આ આકરો વ્યુહાત્મક નિર્ણય કાયદેસર રીતે અમેરિકા જતા લોકો માટે વહીવટી મુશ્કેલીઓ વધારનારો સાબિત થશે. હવે ભારતીય એન્જિનિયરો અને પ્રોફેશનલ્સે ગ્રીન કાર્ડના અંતિમ સ્ટેજ માટે પોતાની હજારો ડોલરની નોકરીઓ અને યુએસના ઘર છોડીને ભારત આવવું પડશે, જેનાથી તેમના કરિયર અને પારિવારિક સ્થિરતા પર મોટી અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાયા છે.

