ભાજપનો પલટવાર: “સરકાર અંગદના પગ જેવી સ્થિર છે, ૧૦૦ રાહુલ ગાંધી ભેગા થાય તો પણ તેને હલાવી નહીં શકે”
દેશના પાટનગર નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી કોંગ્રેસના અનુસૂચિત જાતિ (SC) વિભાગની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક બેઠકે રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં નવો ગરમાવો લાવી દીધો છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ બેઠકમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભવિષ્ય અને દેશના પ્રાદેશિક પક્ષોના ઉદય અંગે ચોંકાવનારા નિવેદનો આપ્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો છે કે, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો કાર્યકાળ હવે લાંબો સમય ચાલવાનો નથી અને તેઓ એક વર્ષની અંદર સત્તા પરથી ચાલ્યા જશે. વિપક્ષના આ ગંભીર પ્રહાર સામે શાસક પક્ષ ભાજપે પણ તાત્કાલિક પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજીને વળતો જવાબ આપ્યો છે કે, વર્તમાન કેન્દ્ર સરકાર રામાયણના ‘અંગદના પગ’ જેટલી મજબૂત અને સ્થિર છે, જેને ૧૦૦ રાહુલ ગાંધી પણ પોતાની જગ્યાએથી હલાવી શકશે નહીં.
પ્રાદેશિક પક્ષોના અસ્તિત્વ પર રાહુલ ગાંધીનો ખુલ્લો કટાક્ષ
કોંગ્રેસના અનુસૂચિત જાતિ વિભાગના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમ દ્વારા બોલાવવામાં આવેલી આ વ્યૂહાત્મક બેઠકમાં રાહુલ ગાંધીએ પક્ષની ભૂતકાળની ભૂલોનો સ્વીકાર કરવાની સાથે પ્રાદેશિક પક્ષો (Regional Parties) પર નિશાન સાધ્યું હતું. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, રાહુલ ગાંધીએ બેઠકમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં સ્વીકાર્યું કે, “જો કોંગ્રેસે ૧૯૮૦ અને ૧૯૯૦ ના દાયકામાં અનુસૂચિત જાતિ અને દલિત સમુદાય પર વધુ ભાર મૂક્યો હોત અને તેમને પ્રાથમિકતા આપી હોત, તો આજે ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર જેવા રાજ્યોમાં સમાજવાદી પાર્ટી (SP), બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP) અને રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD) જેવા પ્રાદેશિક પક્ષો રાજકીય રીતે ક્યારેય આટલા મજબૂત બની શક્યા ન હોત.” રાહુલના આ નિવેદનથી ઈન્ડિયા (INDIA) ગઠબંધનમાં સામેલ સહયોગી પક્ષો વચ્ચે પણ આંતરિક અણબનાવ વધવાની શક્યતાઓ જોવા મળી રહી છે.
ભાજપ-કોંગ્રેસ ટક્કર અને કોંગ્રેસની નવી દલિત વ્યૂહરચના
| રાજકીય પાસું (Political Aspects) | કોંગ્રેસ અને રાહુલ ગાંધીનો એજન્ડા | ભાજપ અને કેન્દ્ર સરકારનો પલટવાર | વ્યૂહાત્મક લક્ષ્ય અને વ્યાપ |
| સરકારની સ્થિરતા | પીએમ મોદી માત્ર એક વર્ષમાં સત્તા પરથી હટી જશે. | સરકાર અંગદના પગ જેવી મજબૂત છે, વિપક્ષ ભ્રમ ફેલાવે છે. | જનતા વચ્ચે પોતાની પકડ મજબૂત રાખવી. |
| મોદી સરકારની ખામીઓ | મોંઘવારી, બેરોજગારી અને US વેપાર કરાર મુદ્દે પીએમ મોદી ખુલ્લા પડ્યા. | વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની આર્થિક શાખ મજબૂત થઈ રહી છે. | મધ્યમ વર્ગ અને યુવા વોટર્સને આકર્ષવા. |
| પ્રાદેશિક પક્ષોની ભૂમિકા | સપા, બસપા, આરજેડીનો ઉદય કોંગ્રેસની જૂની નબળાઈનું પરિણામ છે. | કોંગ્રેસ પોતાના સાથી પક્ષોનું પણ સન્માન કરી શકતી નથી. | ઉત્તર ભારતની ગુમાવેલી જમીન પાછી મેળવવી. |
| બેઠકનું સંગઠનાત્મક માળખું | દલિતો પર થતા અત્યાચારો સામે અવાજ ઉઠાવવો. | વિપક્ષ માત્ર જાતિવાદનું રાજકારણ રમી રહ્યો છે. | ૧૫ રાજ્યોના ૩૮૦ જિલ્લા પ્રમુખોનું નવું નેટવર્ક. |
મોંઘવારી અને આર્થિક મોરચે પીએમ મોદી ઘેરાયા
રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર આર્થિક નીતિઓને લઈને પણ આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે કાર્યકરોને સંબોધતા કહ્યું કે, દેશમાં સતત વધી રહેલી કમરતોડ મોંઘવારી, યુવાનોમાં વ્યાપ્ત ભયંકર બેરોજગારી અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) સાથેના તાજેતરના વેપાર કરાર જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જનતાની સામે સંપૂર્ણપણે ખુલ્લા પડી ગયા છે. જનતા હવે આ નીતિઓથી કંટાળી ચૂકી છે અને દેશમાં પરિવર્તનની લહેર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે.
મિશન દલિત વોટબેંક: કોંગ્રેસનું મોટું સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ
આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા પક્ષના સંગઠન અને આગામી સમયમાં કોંગ્રેસ શાસિત રાજ્યોની સરકારોમાં દલિતોની ભાગીદારી અને પ્રતિનિધિત્વમાં મોટો વધારો કરવાનો છે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં દક્ષિણ ભારતના ૧૫ રાજ્યોના ૩૮૦ જિલ્લા પ્રમુખો અને પ્રતિનિધિઓએ સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. બેઠક બાદ રાજેન્દ્ર પાલ ગૌતમે પત્રકારોને જણાવ્યું કે, દેશભરમાં પાયાના સ્તરે દલિત સમુદાયને રાજકીય અને સામાજિક રીતે સશક્ત કરવા, સંવિધાન બચાવવા, કોંગ્રેસની મૂળ વિચારધારાને ગામડાઓ સુધી લઈ જવા અને દેશમાં દલિતો પર થઈ રહેલા અત્યાચારો સામે મજબૂત લડત આપવા માટે આ બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરવામાં આવી છે.
રાહુલ ગાંધીનું આ નિવેદન સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે કોંગ્રેસ હવે પ્રાદેશિક પક્ષો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે પોતાના દલિત અને પછાત વર્ગના જૂના પરંપરાગત વોટબેંકને ફરી બેઠો કરવા માંગે છે. જોકે, એક તરફ જ્યાં ભાજપ પોતાની સરકારને પૂર્ણ બહુમતી સાથે સ્થિર ગણાવી રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ સાથી પક્ષો (સપા, આરજેડી) વિશે આપેલા આ નિવેદનથી વિપક્ષી ગઠબંધનની એકતા પર પણ સવાલો ઉભા થશે. આગામી દિવસોમાં આ રાજકીય નિવેદનબાજી સંસદથી લઈને રસ્તાઓ સુધી કેવો વળાંક લે છે, તેના પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે.
