CBSE 12મું રી-ઈવેલ્યુએશન (પુનઃમૂલ્યાંકન) 2026: જાણો અરજી પ્રક્રિયા, ફી ના નિયમો અને જરૂરી શરતો
સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) એ ધોરણ 12 ના એવા વિદ્યાર્થીઓને મોટી રાહત આપી છે જેઓ તાજેતરમાં જાહેર થયેલા પોતાના પરીક્ષા પરિણામોથી સંપૂર્ણ સંતુષ્ટ નથી. બોર્ડે સત્તાવાર રીતે માર્ક્સ વેરિફિકેશન (ગુણ ચકાસણી) અને રી-ઈવેલ્યુએશન (પુનઃમૂલ્યાંકન) માટે પોતાનું ઓનલાઈન પોર્ટલ ખોલી દીધું છે. જો તમને લાગતું હોય કે તમારી મહેનત પ્રમાણે તમને માર્ક્સ નથી મળ્યા, અથવા કોપી ચેક કરવામાં કોઈ ભૂલ થઈ છે, તો હવે તમારી પાસે ઉત્તરવહીઓની ફરીથી તપાસ કરાવવાની એક ઉત્તમ તક છે.
ચાલો આ આખી પ્રક્રિયાને વિગતવાર સમજીએ જેથી અરજી કરતી વખતે તમારાથી કોઈ ભૂલ ન થાય.
આ વખતે નવું શું છે? (પર-ક્વેશ્ચન ફી નો નિયમ)
ઘણીવાર એવું જોવા મળે છે કે વિદ્યાર્થીઓ વિચાર્યા વગર આખી કોપી પુનઃમૂલ્યાંકન માટે મૂકી દે છે, જેના કારણે બોર્ડ પર કામનું ભારણ વધે છે અને પરિણામ આવવામાં વિલંબ થાય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે CBSE એ આ વખતે એક ખૂબ જ સચોટ અને વ્યવહારુ નિયમ રજૂ કર્યો છે.
હવે વિદ્યાર્થીઓ માત્ર એ જ ચોક્કસ (સ્પેસિફિક) પ્રશ્નો માટે અવાજ ઉઠાવી શકે છે, જેમાં તેમને ખરેખર ભૂલ હોવાની શંકા હોય. આ માટે ‘પર-ક્વેશ્ચન ફી’ (પ્રતિ પ્રશ્ન ફી) નો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. પોર્ટલ પર લોગિન કર્યા પછી, વિદ્યાર્થીઓએ તે ખાસ પ્રશ્નો પસંદ કરવાના રહેશે જેને તેઓ પડકારવા માંગે છે. આ સાથે, વિદ્યાર્થીઓએ CBSE ની ઓફિશિયલ માર્કિંગ સ્કીમ (મૂલ્યાંકન પદ્ધતિ) ના આધારે પોતાના વાંધા અથવા ઓબ્ઝર્વેશન પણ લેખિતમાં અપલોડ કરવાના રહેશે.
ફી નું આખું ગણિત: સમજો કેટલો ખર્ચ થશે
CBSE એ વિદ્યાર્થીઓની સુવિધા અને સમગ્ર પ્રક્રિયાને પારદર્શક રાખવા માટે ફી ને બે અલગ-અલગ કેટેગરીમાં વહેંચી છે:
| સેવાનો પ્રકાર | લાગુ પડતી ફી | વિગત |
| માર્ક્સ વેરિફિકેશન (Verification of Marks) | ₹500 (પ્રતિ ઉત્તરવહી) | આમાં માત્ર આખી આન્સર બુકના માર્ક્સની ફરીથી ગણતરી કરવામાં આવે છે અને જોવામાં આવે છે કે કોઈ પ્રશ્ન તપાસ્યા વગરનો તો નથી રહી ગયો ને. |
| રી-ઈવેલ્યુએશન (Re-evaluation) | ₹100 (પ્રતિ પ્રશ્ન) | આમાં વિદ્યાર્થી દ્વારા પસંદ કરાયેલા કોઈ ખાસ પ્રશ્નનું મૂલ્યાંકન ફરીથી અન્ય પરીક્ષક દ્વારા કરવામાં આવે છે. |
નોંધ: આ તમામ ફી માત્ર ઓનલાઈન માધ્યમ (નેટ બેંકિંગ, ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા UPI) દ્વારા જ સ્વીકારવામાં આવશે.
સૌથી મહત્વની શરત: જે જાણવી ખૂબ જ જરૂરી છે
સૌથી મહત્વની શરત: જે જાણવી ખૂબ જ જરૂરી છેઘણી વખત વિદ્યાર્થીઓ સીધા જ રી-ઈવેલ્યુએશન માટે અરજી કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ બોર્ડના નિયમો મુજબ તે શક્ય નથી. CBSE ની એક ક્રમિક (step-by-step) વ્યવસ્થા છે:
અનિવાર્ય નિયમ: માર્ક્સ વેરિફિકેશન કે રી-ઈવેલ્યુએશન માટે માત્ર એ જ વિદ્યાર્થીઓ પાત્ર (eligible) ગણાશે, જેમણે પ્રથમ તબક્કામાં પોતાની ઉત્તરવહી (Answer Sheet) ની સ્કેન કરેલી કોપી મેળવવા માટે અરજી કરી હતી અને તે મેળવી ચૂક્યા છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જો તમારી પાસે તમારી આન્સર શીટની ડિજિટલ કોપી આવી ગઈ છે, તો જ તમે તેમાં ટોટલિંગ અથવા ચેકિંગની ભૂલ જોઈને રી-ઈવેલ્યુએશનનું ફોર્મ ભરી શકો છો. તેથી, જેવી તમને તમારી કોપી મળે, CBSE ની માર્કિંગ સ્કીમ સાથે તેને સરખાવી લો અને સમય રહેતા નક્કી કરેલી ફી સાથે તમારું ફોર્મ ફાઈનલ કરો.
અરજી કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા
જો તમે ઉપર આપેલી શરતો પૂરી કરો છો, તો તમે નીચે આપેલા સરળ સ્ટેપ્સને ફોલો કરીને ઓનલાઈન એપ્લાય કરી શકો છો:
-
સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ: સૌથી પહેલા CBSEના સત્તાવાર રી-ઈવેલ્યુએશન પોર્ટલ cbseit.in પર વિઝિટ કરો.
-
સાચો સેક્શન પસંદ કરો: હોમપેજ પર તમને ‘Post Result Services’ અથવા ‘Verification & Revaluation’ નો ઓપ્શન દેખાશે, તેના પર ક્લિક કરો.
-
લોગિન વિગતો દાખલ કરો: હવે લોગિન પેજ પર તમારા ધોરણ 12નો રોલ નંબર (Roll Number) અને એડમિટ કાર્ડ આઈડી (Admit Card ID) દાખલ કરીને લોગિન કરો.
-
વિષય અને પ્રશ્નોની પસંદગી કરો: લોગિન કર્યા પછી તે વિષય પસંદ કરો જેની આન્સર શીટની તમે તપાસ કરાવવા માંગો છો. જો તમે રી-ઈવેલ્યુએશન કરી રહ્યા છો, તો તે ચોક્કસ પ્રશ્નો પર ટીક માર્ક કરો જેને તમે ચેલેન્જ કરવા માંગો છો.
-
દસ્તાવેજ અપલોડ કરો: બોર્ડની માર્કિંગ સ્કીમના આધારે તૈયાર કરેલી તમારા વાંધાઓની (Observations) ફાઈલને નિર્દેશો અનુસાર અપલોડ કરો.
-
ઓનલાઈન ફી ચૂકવો: આ પછી ઉપલબ્ધ પેમેન્ટ ગેટવે દ્વારા પ્રતિ પ્રશ્ન અથવા પ્રતિ વિષયના હિસાબે બનતી કુલ ફીની ઓનલાઈન ચુકવણી કરો.
-
કન્ફર્મેશન પેજ સાચવી રાખો: ફી જમા થયા પછી સ્ક્રીન પર આવનારા ‘કન્ફર્મેશન પેજ’ ને ડાઉનલોડ કરી લો અને તેની એક પ્રિન્ટઆઉટ ભવિષ્યના સંદર્ભ માટે સુરક્ષિત રાખો.
વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મહત્વની સલાહ
પરિણામથી અસંતુષ્ટ હોવું સ્વાભાવિક છે, પરંતુ રી-ઈવેલ્યુએશન માટે પગલું ભરતા પહેલા શાંત મગજથી તમારી આન્સર શીટનું વિશ્લેષણ કરો. તમારા શાળાના શિક્ષકો અથવા કોઈ સિનિયરની મદદ લો અને ખાતરી કરો કે તમારો વાંધો CBSE ના મૂલ્યાંકન નિયમોના દાયરામાં આવતો હોય. કારણ કે દરેક પ્રશ્ન માટે ફી ચૂકવવાની છે, તેથી માત્ર એ જ પ્રશ્નોને પડકારો જ્યાં તમને નક્કર ભૂલ દેખાતી હોય. સમય મર્યાદાનું ખાસ ધ્યાન રાખજો, કારણ કે છેલ્લી તારીખ વીતી ગયા પછી બોર્ડ કોઈપણ ઓફલાઈન કે ઓનલાઈન અરજી પર વિચાર કરશે નહીં.
