ઇતિહાસ રચવા તૈયાર ભારત: જોજિલા ટનલથી હવે લદ્દાખનું અંતર માત્ર ૧૫ મિનિટમાં!
ભારતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે એક નવો અને સુવર્ણ અધ્યાય લખાવા જઈ રહ્યો છે. કાશ્મીર અને લદ્દાખને જોડતી અત્યંત મહત્વકાંક્ષી અને વ્યૂહાત્મક ‘જોજિલા ટનલ’નું કામ હવે પોતાના અંતિમ ચરણમાં છે. ૯ જૂનનો દિવસ ભારતીય ઇતિહાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ બની રહેશે, કારણ કે આ દિવસે આ ભવ્ય સુરંગના મુખ્ય ભાગના બંને છેડાઓનું જોડાણ થશે. જે સફર પૂરી કરવા માટે હાલમાં કલાકોનો સમય અને જોખમી રસ્તાઓનો સામનો કરવો પડે છે, તે હવે માત્ર ૧૫ મિનિટની એક સરળ સફર બની જશે.
વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વની આ ટનલ
જોજિલા ટનલ માત્ર એક સડક માર્ગ નથી, પરંતુ ભારતની સુરક્ષા અને અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ સમાન છે. ૧૩.૧૫ કિલોમીટર લાંબી આ ટનલ કાશ્મીરના ગાંદરબલ જિલ્લાના બાલટાલને લદ્દાખના દ્રાસ (કારગિલ) ના મીનામાર્ગ સાથે સીધી જોડશે. આ પ્રોજેક્ટનું કામ જોતી મેઘા એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર્સ લિમિટેડના જણાવ્યા મુજબ, જૂનના બીજા સપ્તાહમાં જ્યારે બંને છેડાઓનું મિલન થશે, ત્યારે તે ક્ષણ દેશભરના એન્જિનિયરો અને મજૂરો માટે ગર્વની ક્ષણ હશે. આ ઐતિહાસિક પ્રસંગે કેન્દ્રીય માર્ગ અને પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરી પણ ઉપસ્થિત રહે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.
એશિયાની સૌથી ઊંચી અને લાંબી ટનલની વિશેષતાઓ
જોજિલા ટનલ જ્યારે બનીને તૈયાર થશે, ત્યારે તે ભારતની સૌથી લાંબી રોડ ટનલનો ખિતાબ પોતાના નામે કરશે. આ ટનલની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની ઊંચાઈ છે. તે સમુદ્ર સપાટીથી ૧૧,૫૭૮ ફૂટની ઊંચાઈ પર સ્થિત છે, જે તેને એશિયાની સૌથી લાંબી ‘બાય-ડાયરેક્શનલ’ (બંને તરફી) ટનલ બનાવે છે.
હાલમાં જોજિલા પાસને પાર કરવા માટે ડ્રાઈવરોએ અત્યંત જોખમી વળાંકો અને બરફીલા રસ્તાઓ પર ૩ કલાકથી વધુ સમય વિતાવવો પડે છે. શિયાળામાં ભારે હિમવર્ષાને કારણે આ રસ્તો મહિનાઓ સુધી બંધ રહે છે. પરંતુ આ ટનલ બની ગયા બાદ, આ યાત્રા માત્ર ૧૫ મિનિટમાં પૂર્ણ થઈ જશે, જે આધુનિક એન્જિનિયરિંગનો એક અદભૂત નમૂનો છે.
સુરક્ષા અને સેના માટે આશીર્વાદરૂપ
ભારતીય સેના માટે આ ટનલ એક વ્યૂહાત્મક હથિયાર જેવી છે. અત્યાર સુધી શિયાળાના મહિનાઓમાં લદ્દાખનો દેશના બાકીના ભાગ સાથેનો સંપર્ક તૂટી જતો હતો, જેના કારણે સેનાને રશદ અને હથિયારો પહોંચાડવામાં ભારે મુશ્કેલી પડતી હતી. હવે આ ટનલના કારણે ભારતીય સેના ૧૨ મહિના, એટલે કે આખું વર્ષ સરહદ સુધી પહોંચી શકશે. આ પ્રોજેક્ટથી માત્ર લશ્કરી જ નહીં, પરંતુ ગાંદરબલ અને લદ્દાખના સ્થાનિક વેપાર અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે પણ મોટી તેજી આવશે. શિયાળામાં પણ પ્રવાસીઓ લદ્દાખની સુંદરતા માણી શકશે, જે ત્યાંની સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાને નવી ગતિ આપશે.
કામનું આગામી આયોજન: છેલ્લો પડકાર
૯ જૂને મુખ્ય માળખું જોડાઈ ગયા બાદ, કામ હજુ પૂરું નહીં થાય. ત્યારબાદ ટનલની અંદર કોંક્રિટ લાઇનિંગ, અત્યાધુનિક વેન્ટિલેશન સિસ્ટમ, ઇલેક્ટ્રિફિકેશન અને સુરક્ષા સંબંધિત કામોને યુદ્ધના ધોરણે પૂર્ણ કરવામાં આવશે. આ સુરંગમાં અદ્યતન સુરક્ષા માનકોનું પાલન કરવામાં આવ્યું છે જેથી વાહનોની અવરજવર કોઈ પણ અવરોધ વગર અને સલામત રીતે થઈ શકે.
પર્યાવરણ અને વિકાસનું સંતુલન
આટલી ઊંચાઈ પર ટનલ બનાવવી એ એન્જિનિયરો માટે કોઈ પડકારથી ઓછું નથી. વારંવાર આવતા ભૂસ્ખલન (Avalanche) અને આકરી ઠંડી વચ્ચે દિવસ-રાત કામ કરીને આ ટનલને સાકાર કરવામાં આવી રહી છે. હિમસ્ખલનના જોખમમાંથી મુક્તિ મળવાથી હવે લોકોના જીવનું જોખમ પણ ઘટશે. આ પ્રોજેક્ટ સાબિત કરે છે કે ભારત સરકાર કેવી રીતે દુર્ગમ વિસ્તારોમાં પણ વિકાસની નવી રાહ કંડારી શકે છે.
