કેરી-મરચાં ભૂલી જશો! આ વીકેન્ડ પર ઘરે બનાવો ગુણકારી મેથી દાણાનું અથાણું, આ રહી સરળ રીત

પેટની દરેક આફત થશે શાંત! રોજ બસ 1 ચમચી ખાઓ ‘મેથી દાણાનું અથાણું’

આપણે ભારતીયોનું જમવાનું ત્યાં સુધી પૂરું નથી થતું, જ્યાં સુધી થાળીના ખૂણામાં થોડું અથાણું ન ચમકે. કેરી, લીલા મરચાં, લીંબુ, ગાજર-મૂળા અને કઠોળનું અથાણું તો તમે તમારી જિંદગીમાં સેંકડો વખત ખાધું હશે. સ્વાદમાં આ અથાણાં બેશક અદ્ભુત હોય છે, પરંતુ ઘણી વખત વધારે પડતા તેલ-મસાલાને કારણે તે પેટમાં એસિડિટી વધારી દે છે.

પરંતુ શું તમે ક્યારેય ‘મેથી દાણાનું અથાણું’ ચાખ્યું છે? આ કોઈ સામાન્ય અથાણું નથી, પરંતુ તમારા પેટ માટે એક પ્રકારની આયુર્વેદિક દવા છે. જો તમે અવારનવાર પેટમાં ગેસ, બ્લોટિંગ (પેટ ફૂલવું), ખાટા ઓડકાર અને મરોડ (પેટનો દુખાવો) જેવી સમસ્યાઓથી પરેશાન રહો છો, તો આ અનોખું અથાણું તમારા રસોડાનો સૌથી મોટો ડોક્ટર સાબિત થઈ શકે છે.

દરરોજ તમારા બપોરના અથવા રાતના જમવા સાથે માત્ર એક નાની ચમચી આ અથાણાનું સેવન કરવાથી તમારી પાચનક્રિયા (Digestion) એટલી મજબૂત થઈ જશે કે પેટની બીમારીઓ છૂ-મંતર થઈ જશે. તો ચાલો, આજે વિગતવાર જાણીએ કે સ્વાસ્થ્ય અને સ્વાદથી ભરપૂર આ મેથી દાણાના અથાણાંને ઘરે સરળતાથી કેવી રીતે બનાવી શકાય.

પેટ માટે વરદાન કેમ છે મેથી દાણા?

મેથી દાણામાં ભરપૂર માત્રામાં ફાઈબર, એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ અને એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી (સોજો વિરોધી) ગુણો જોવા મળે છે. જ્યારે આપણે મેથી દાણાને પલાળીને કે અંકુરિત કરીને તેનું અથાણું બનાવીએ છીએ, ત્યારે તેની તાસીર અને પાચક ગુણો અનેકગણા વધી જાય છે.

શું તમે પણ ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ બનાવવામાં આ ભૂલ કરો છો? જાણી લો બટાકા પસંદ કરવાની સાચી રીત

આ પરંપરાગત રીતે બનાવો કેરીનું અસલી ખાટું-તીખું અથાણું, આંગળીઓ ચાટતા રહી જશો

• ગેસ અને એસિડિટીથી રાહત: મેથી દાણા પેટના અંદરના ભાગને શાંત કરે છે, જેનાથી એસિડ રિફ્લક્સ અને ગેસ બનવાનું તરત જ બંધ થઈ જાય છે.

• મરોડ અને કબજિયાતની રજા: આમાં રહેલું સોલ્યુબલ (દ્રાવ્ય) ફાઈબર આંતરડાની સફાઈ કરે છે અને જૂની કબજિયાત તેમજ પેટના દુખાવામાંથી રાહત અપાવે છે.

• સુગર અને કોલેસ્ટ્રોલ કંટ્રોલ: મેથી દાણા ખાવાથી માત્ર પેટ જ સારું નથી રહેતું, પરંતુ તે બ્લડ સુગર લેવલને પણ સ્થિર રાખે છે અને ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલને ઓછું કરવામાં મદદ કરે છે.

મેથી દાણાનું અથાણું બનાવવાની સામગ્રી

આ પરંપરાગત અને ગુણકારી અથાણું બનાવવા માટે તમારે બહુ વધારે તામઝામની જરૂર નથી. તમારા રસોડામાં હાજર મસાલાઓથી જ આ મિનિટોમાં તૈયાર થઈ જશે:

• મેથી દાણા: 100 ગ્રામ (સાફ કરેલા)

• સરસવનું તેલ (Mustard Oil): 150 ગ્રામ (શુદ્ધ અથવા કાચી ઘાણીનું)

• વરિયાળી: 2 ચમચી (અધકચરી પીસેલી)

• પીળી સરસવના દાણા અથવા રાઈની દાળ: 2 ચમચી

• કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર: 2 ચમચી (સરસ રંગ અને હળવા તીખાશ માટે)

• હળદર પાવડર: 1 નાની ચમચી

• હિંગ: 2 ચપટી (પાચનને બમણું મજબૂત કરવા માટે)

• આમચૂર પાવડર (Dry Mango Powder): 2 ચમચી (મેથીની કડવાશને કાપવા અને ખાટો સ્વાદ આપવા માટે)

• મીઠું: સ્વાદ મુજબ (સાદું મીઠું અને થોડું સંચળ/કાળું મીઠું)

• ગોળ અથવા ખાંડ (ઓપ્શનલ): 1 નાની ચમચી (જો તમને ખાટો-મીઠો સ્વાદ પસંદ હોય તો)

અથાણું બનાવવાની એકદમ સરળ રીત

મેથી દાણાનું અથાણું બનાવવાની પરંપરાગત અને સૌથી શ્રેષ્ઠ રીત નીચે મુજબ છે:

સ્ટેપ 1: મેથીને તૈયાર કરવી

સૌથી પહેલા મેથી દાણાને બરાબર ધોઈ લો. ત્યારબાદ તેને નવશેકા પાણીમાં ઓછામાં ઓછા 5 થી 6 કલાક અથવા આખી રાત પલાળીને રાખી મૂકો. સવાર સુધીમાં મેથીના દાણા ફૂલીને બમણા મોટા અને એકદમ સોફ્ટ થઈ જશે. હવે તેનું બધું પાણી નિતારી લો અને દાણાને એક સુતરાઉ (કોટન) કપડા પર ફેલાવીને પંખાની હવામાં 2 થી 3 કલાક સુકવી લો, જેથી તેની ઉપરની ભેજ પૂરેપૂરી સુકાઈ જાય.

નોંધ: જો તમે ઈચ્છો તો તેને કપડામાં બાંધીને 1 દિવસ માટે છોડી શકો છો, જેનાથી તે અંકુરિત (Sprout) થઈ જશે. અંકુરિત મેથીનું અથાણું વધુ ફાયદાકારક અને ઓછું કડવું હોય છે.

સ્ટેપ 2: તેલ અને હિંગનો વઘાર

એક કડાઈમાં સરસવનું તેલ નાખો અને તેને ત્યાં સુધી ગરમ કરો જ્યાં સુધી તેમાંથી ધુમાડો ન નીકળવા લાગે (આનાથી સરસવના તેલની તીખાશ નીકળી જાય છે). હવે ગેસ બંધ કરી દો અને તેલને થોડું નવશેકું થવા દો. જ્યારે તેલ સહેજ ઠંડુ થાય ત્યારે તેમાં હિંગ નાખો.

સ્ટેપ 3: મસાલાનું મિશ્રણ

હવે નવશેકા તેલમાં જ પીળી સરસવ (અથવા રાઈની દાળ), અધકચરી પીસેલી વરિયાળી, હળદર, કાશ્મીરી લાલ મરચું અને આમચૂર પાવડર નાખીને ચમચી વડે બરાબર મિક્સ કરી લો.

મહેમાનો પણ ઓળખી નહીં શકે! માત્ર ૨૦ મિનિટમાં ઘરે બનાવો શાહી સ્વાદવાળો બટાકાનો હલવો

ઉનાળાના વેકેશનમાં 10 મિનિટમાં બનાવો આ ઇન્સ્ટન્ટ મેકરોની, વર્કિંગ પેરેન્ટ્સ માટે અલ્ટીમેટ સરવાઇવલ રેસીપી!

સ્ટેપ 4: મેથી દાણા અને મીઠું મિક્સ કરો

હવે આ મસાલેદાર તેલમાં સુકવેલા મેથીના દાણા ઉમેરી દો. સાથે જ સ્વાદ મુજબ સાદું મીઠું અને સંચળ મિક્સ કરો. જો તમે આનો સ્વાદ ખાટો-મીઠો રાખવા માંગતા હોવ, તો આ સમયે થોડો છીણેલો ગોળ પણ ઉમેરી શકો છો. બધી વસ્તુઓને આપસમાં સરસ રીતે મિક્સ કરી લો.

સ્ટેપ 5: અથાણું ઠંડુ કરવું અને સ્ટોર કરવું

તમારું લાજવાબ મેથી દાણાનું અથાણું તૈયાર છે! તેને પૂરેપૂરું રૂમ ટેમ્પરેચર પર ઠંડુ થવા દો. ઠંડુ થયા પછી તેને કાચની એક સૂકી અને સાફ બરણીમાં (Glass Jar) ભરીને રાખી દો.

અથાણાંને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખવાની જરૂરી ટિપ્સ

• ભેજથી બચાવો: અથાણાંને હંમેશા સૂકી જગ્યાએ રાખો. જ્યારે પણ ખાવા માટે અથાણું કાઢો, ત્યારે ચમચી એકદમ સાફ અને સૂકી હોવી જોઈએ. ભીના હાથ કે ભીની ચમચીથી અથાણું તરત જ બગડી શકે છે.

• તડકો બતાવવો: જો તમે આ અથાણાંને આખું વર્ષ ચલાવવા માંગો છો, તો બરણી બંધ કરીને 2 થી 3 દિવસ સુધી રોજ થોડા કલાક તડકામાં રાખો. આનાથી મસાલા સરસ રીતે પાકી જાય છે અને અથાણાંની શેલ્ફ લાઈફ વધી જાય છે.

• તેલનું લેવલ: અથાણું જો તમને સૂકું લાગતું હોય, તો થોડું સરસવનું તેલ ગરમ કરી, તેને ઠંડુ કર્યા પછી બરણીમાં ઉપર સુધી રેડી દો. તેલમાં ડૂબેલું રહેવાથી અથાણું ક્યારેય બગડતું નથી.

બજારના પ્રિઝર્વેટિવ્સવાળા મોંઘા અને અનહેલ્ધી અથાણાં ખાવા કરતાં બહેતર છે કે તમે આ વીકેન્ડ પર ઘરે જ આ ‘મેથી દાણાનું અથાણું’ બનાવો. આ સ્વાદમાં થોડું ચટાકેદાર, થોડું ખાટું અને ખૂબ જ અનોખું લાગે છે, જે મેથીની કડવાશને પૂરેપૂરી દબાવી દે છે. આજે જ આ રેસિપી નોટ કરો, તમે પણ ખાઓ અને તમારા પરિવારના પેટને પણ એકદમ તંદુરસ્ત અને ગેસ-મુક્ત બનાવો!