ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા સાથે મુલાકાતની ટ્રમ્પની તૈયારી પર વિદેશ મંત્રીનો કટાક્ષ: ‘વાસ્તવિક દુનિયામાં જીવતા શીખો’
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના અત્યારના તણાવપૂર્ણ માહોલ વચ્ચે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક નિવેદને ફરીથી ચર્ચાઓ જગાવી છે. ટ્રમ્પે ગુરુવારે જાહેરાત કરી હતી કે જો ઈરાન સાથે કોઈ સમજૂતી થતી હોય, તો તેઓ ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનેઈને મળવા માટે તૈયાર છે. જોકે, ઈરાને આ પ્રસ્તાવને ખૂબ જ ઠંડા કલેજે અને કટાક્ષ સાથે ફગાવી દીધો છે.
ટ્રમ્પનું નિવેદન: ‘હું મળવા માટે તૈયાર છું’
વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, “હું ઈરાન સાથે કોઈ ડીલ કરવા માંગુ છું, અને જો તે ડીલ માટે મોજતબા ખામેનેઈને મળવાની જરૂર પડશે, તો મને મુલાકાત કરવામાં કોઈ વાંધો નથી.” ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું કે, “હું એમ નથી કહેતો કે તે મારા પ્રિય વ્યક્તિ છે, પરંતુ જો મુલાકાતથી કોઈ નક્કર પરિણામ આવતું હોય, તો હું ચોક્કસપણે તેમનું સન્માન કરીશ. હું માનું છું કે તેઓ એક વ્યાવસાયિક વ્યક્તિ છે અને કેટલાક વર્તુળોમાં તેમની સારી પ્રતિષ્ઠા પણ છે.” ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મુલાકાતનો પ્રસ્તાવ તેમણે પોતે નથી મૂક્યો, પણ કેટલાક લોકો દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યો છે.
ઈરાનનો વળતો પ્રહાર: ‘વાસ્તવિકતાનો સામનો કરો’
ટ્રમ્પના આ નિવેદન પર ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચીની પ્રતિક્રિયા તીખી રહી હતી. તેમણે અલ જઝીરાના એક અહેવાલનો સંદર્ભ આપતા કહ્યું, “મેં ટ્રમ્પના નિવેદન અંગેનો અહેવાલ જોયો. પણ મને લાગે છે કે આપણે વાસ્તવિક બનવું જોઈએ અને વાસ્તવિક દુનિયામાં જીવવું જોઈએ.” અરાગચીનું આ નિવેદન સ્પષ્ટ કરે છે કે ઈરાન અત્યારે અમેરિકાના આ પ્રકારના પ્રસ્તાવોને ગંભીરતાથી લેવાના મૂડમાં નથી. અરાગચીના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી બંને દેશો વચ્ચેની વાટાઘાટોમાં કોઈ ‘નક્કર પ્રગતિ’ થઈ નથી, જોકે મધ્યસ્થીઓ દ્વારા સંદેશાઓની આપ-લે ચાલુ છે.
યુદ્ધ અને તેલના ભાવનો મુદ્દો
અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાન પર હુમલો કરવામાં આવ્યો ત્યારથી સમગ્ર વિશ્વમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. જોકે, ટ્રમ્પ આ વધારાને ઓછો કરીને દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે, “લોકોને લાગતું હતું કે પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થશે અને તેલના ભાવ બેરલ દીઠ ૩૦૦ ડોલર સુધી પહોંચી જશે, પરંતુ આજે તે ૯૬ ડોલરની આસપાસ છે.” ટ્રમ્પના આ નિવેદન પાછળનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકી જનતાને એવું દર્શાવવાનો છે કે યુદ્ધની અર્થતંત્ર પર અસર તેમના નિયંત્રણમાં છે.
સ્થિતિ હજુ પણ ગંભીર
આ સંઘર્ષની ગંભીરતા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પરથી સમજી શકાય છે. બ્લૂમબર્ગના શિપ-ટ્રેકિંગ ડેટા મુજબ, ગુરુવારે ત્યાંથી જહાજોની અવરજવર જોવા મળી હતી, પરંતુ શુક્રવારે સવારથી કોઈ પણ વ્યાપારી જહાજ ત્યાંથી પસાર થયું નથી. આ સ્થિતિ સૂચવે છે કે યુદ્ધના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારી માર્ગો પણ જોખમમાં છે.
ઈરાનની રણનીતિ શું છે?
ઈરાનના નેતાઓ કદાચ એવું માની રહ્યા છે કે તેઓ આ લાંબો સંઘર્ષ સહન કરી શકશે. ઈરાન પાસે એવી આશા છે કે અમેરિકામાં ચૂંટણીઓ નજીક છે અને જેમ જેમ અમેરિકી મતદારો વચ્ચે યુદ્ધનો વિરોધ વધશે, તેમ તેમ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર દબાણ વધશે. ઈરાન ઈચ્છે છે કે વધતી જતી આંતરિક મુશ્કેલીઓને કારણે ટ્રમ્પ પોતાની જીદ છોડીને કોઈ મધ્યમ માર્ગ પસંદ કરવા મજબૂર થાય.
