અમેરિકાનો ઈરાન પર પ્રચંડ સૈન્ય હુમલો; કેશમ ટાપુ પર બોમ્બમારો, તેહરાને આપી બદલો લેવાની ખુલ્લી ધમકી
વૈશ્વિક રાજનીતિ અને મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ના યુદ્ધે હવે અત્યંત ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું છે. મહાસત્તા અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો સૈન્ય સંઘર્ષ હવે સીધા સૈન્ય હુમલાઓ સુધી પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની આશંકાઓ વધુ મજબૂત બની છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ નજીક સર્જાયેલી આ કટોકટીએ સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્ર અને વૈશ્વિક શાંતિ સામે મોટો પ્રશ્નાર્થચિહ્ન મૂકી દીધો છે.
મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) માંથી અત્યંત ચિંતાજનક જિઓ-પોલિટિકલ સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો વર્ષો જૂનો વિવાદ હવે લોહિયાળ યુદ્ધમાં ફેરવાઈ ગયો છે. અમેરિકાએ ઈરાનના સરહદી અને વ્યૂહાત્મક રીતે અતિ મહત્વના ગણાતા કેશમ (Qeshm) ટાપુ પર જોરદાર લશ્કરી હુમલો કર્યો છે. મંગળવારે મોડી રાત્રે અમેરિકન સંરક્ષણ મંત્રાલય ‘પેન્ટાગોન’ દ્વારા સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે, આ જવાબી હુમલાઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) નજીક ઈરાની સેના દ્વારા અમેરિકાના અત્યાધુનિક ‘અપાચે એટેક હેલિકોપ્ટર’ ને તોડી પાડવાના વિરોધમાં અને તેના જડબાતોડ જવાબ તરીકે કરવામાં આવ્યા છે. આ સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ વ્હાઇટ હાઉસથી જારી કરાયેલા એક કડક નિવેદનમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને સીધું જ દોષિત ઠેરવ્યું છે અને તેની સામે અવિરત સૈન્ય બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. અમેરિકાના આ આક્રમક વલણ સામે ઈરાને પણ પલટવાર કરતાં અત્યંત મજબૂત પ્રતિક્રિયા આપવાની અને અમેરિકન સૈન્ય મથકોને નષ્ટ કરવાની ધમકી આપી છે, જેના લીધે વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધનો ભયાનક ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક કેશમ ટાપુ પર ભયાનક વિસ્ફોટો
ઈરાનના સરકારી મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સે સવારના અહેવાલોમાં જણાવ્યું છે કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં આવેલા કેશમ ટાપુ પર એક પછી એક અનેક શક્તિશાળી વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા છે. આ ટાપુ ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે જીવનરેખા સમાન શિપિંગ માર્ગ પર સ્થિત છે. નોંધનીય છે કે આ ચાલુ યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાને પોતાની વ્યૂહાત્મક પકડ મજબૂત કરવા માટે આ શિપિંગ માર્ગને અસરકારક રીતે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધો હતો, જે અમેરિકા અને તેના મિત્ર દેશો માટે સહનશક્તિની બહારની બાબત હતી.
ઈરાની મીડિયા અને સૈન્ય પ્રવક્તાઓના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાના આ મિસાઈલ અને એરસ્ટ્રાઈક હુમલાઓ ઈરાનની મુખ્ય રાજધાની તેહરાન કે દેશના અન્ય મોટા રહેણાંક શહેરો પર કરવામાં આવ્યા નથી. અમેરિકાએ માત્ર કેશમ ટાપુ પર આવેલા ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) ના સૈન્ય ઠેકાણાઓ, રડાર સિસ્ટમ્સ અને ડિફેન્સ ટર્મિનલ્સને જ નિશાન બનાવ્યા છે. જો કે, અત્યંત સખત નૌકાદળ નાકાબંધીના કારણે આ હુમલામાં ઈરાની સૈન્ય કે નાગરિકોની જાનહાનિ અને નુકસાનનું ચોક્કસ પ્રમાણ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે જાણી શકાયું નથી.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગંભીર ચેતવણી અને ઈરાનની પ્રતિક્રિયા
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વોશિંગ્ટનમાં પત્રકારોને સંબોધિત કરતા સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે, અમેરિકન સૈનિકો અને આપણા અત્યાધુનિક યુદ્ધ વિમાનો કે હેલિકોપ્ટર પર થતા કોઈપણ હુમલાને અમેરિકા સહેજ પણ સહન કરશે નહીં. અપાચે હેલિકોપ્ટરને તોડી પાડવું એ ઈરાનની બહુ મોટી સૈન્ય ભૂલ હતી, જેની કિંમત તેણે ચૂકવવી પડશે. વ્હાઇટ હાઉસે સંકેત આપ્યા છે કે જો ઈરાન પોતાની ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિઓ બંધ નહીં કરે, તો આગામી કલાકોમાં અમેરિકા તેના પર વધુ ઘાતક બોમ્બમારો કરી શકે છે.
બીજી તરફ, ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અને સૈન્ય કમાન્ડરોએ અમેરિકાની આ કાર્યવાહીને ઈરાનની સંપ્રભુતા પર સીધો હુમલો ગણાવ્યો છે. તેહરાન પ્રશાસને એક સત્તાવાર રેડિયો સંદેશમાં જણાવ્યું છે કે, અમેરિકાએ પશ્ચિમ એશિયામાં પોતાની વિનાશક હદ પાર કરી લીધી છે. અમેરિકાના આ હુમલાનો એવો બદલો લેવામાં આવશે કે મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા તમામ યુએસ મિલિટરી બેઝ (લશ્કરી મથકો) સેકન્ડોમાં ધ્વસ્ત થઈ જશે.
વૈશ્વિક બજાર અને તેલ પુરવઠા પર મોટું સંકટ
રાજકીય અને આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, આ હુમલાની સૌથી માઠી અસર વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર પર પડવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ દુનિયાના કુલ તેલ પરિવહનનો ત્રીજો ભાગ વહન કરતો મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગ છે. જો આ યુદ્ધ લાંબુ ખેંચાય છે અને આ વિસ્તાર સંપૂર્ણપણે યુદ્ધભૂમિમાં ફેરવાઈ જાય છે, તો ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને એલપીજી (LPG) ના ભાવો આસમાને પહોંચી જશે, જે વૈશ્વિક મંદીનું કારણ બની શકે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને વિશ્વના અન્ય અગ્રણી દેશો અત્યારે બંને પક્ષોને સંયમ રાખવા અપીલ કરી રહ્યા છે, પરંતુ પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર જઈ રહી હોય તેવું સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યું છે.
