સરકારી નિર્ણયથી સુગર સ્ટોક્સમાં તેજી: એથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ અને શેરબજારનું નવું સમીકરણ
તાજેતરમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયે શેરબજારમાં, ખાસ કરીને ખાંડ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓના શેરમાં ઉત્સાહનો માહોલ પેદા કર્યો છે. એથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ પર એક્સાઈઝ ડ્યુટી નાબૂદ કરવાની સરકારી જાહેરાત બાદ, બુધવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સુગર સેક્ટરના શેરોમાં ખરીદારીનું મોજું ફરી વળ્યું હતું. રોકાણકારો આ નિર્ણયને એથેનોલ ઉદ્યોગ માટે ગેમ-ચેન્જર અને ખૂબ જ સકારાત્મક ગણી રહ્યા છે.
શેરબજારમાં સુગર સ્ટોક્સનો દેખાવ
૧૧ જૂન, ૨૦૨૬ના રોજ સવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સુગર સેક્ટરના શેરોમાં તેજી જોવા મળી હતી. સવારે ૯:૩૧ વાગ્યાની આસપાસના આંકડાઓ મુજબ, ‘ધામપુર સુગર મિલ્સ’ અને ‘દ્વારીકેશ સુગર ઈન્ડસ્ટ્રીઝ’ના શેરોમાં ૩ ટકા સુધીનો ઉછાળો નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત, બલરામપુર ચીની મિલ્સ, બજાજ હિન્દુસ્તાન સુગર અને ડાલમિયા ભારત સુગર જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના શેરમાં પણ ૧.૫ ટકાથી ૨ ટકા સુધીની મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી. આ તેજી સ્પષ્ટ કરે છે કે બજાર આ સરકારી પગલાને ખૂબ જ ગંભીરતાથી અને સકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણથી જોઈ રહ્યું છે.
સરકારનો નવો નિર્ણય શું છે?
નાણા મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી તાજેતરની અધિસૂચના મુજબ, સરકાર હવે ૨૨ ટકાથી લઈને ૩૦ ટકા સુધીના એથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ પર એક્સાઈઝ ડ્યુટી વસૂલશે નહીં. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં એથેનોલના ઉત્પાદન અને વપરાશને વેગ આપવાનો છે. અત્યાર સુધી એથેનોલ બનાવવા માટે શેરડી અને તેના આડપેદાશ જેવા કે ‘મોલાસીસ’ (શીરો) નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે થતો આવ્યો છે, જેના કારણે સુગર કંપનીઓને આ નિર્ણયનો સીધો લાભ થવાની અપેક્ષા છે.
૨૨ ટકા અને ૩૦ ટકા મિશ્રણ માટેની શરતો
સરકારે આ કરમુક્તિનો લાભ મેળવવા માટે કેટલાક ચોક્કસ નિયમો અને ધોરણો નિર્ધારિત કર્યા છે:
-
૨૨ ટકા એથેનોલ મિશ્રણ: આ મિશ્રણમાં ૭૮ ટકા પેટ્રોલ અને ૨૨ ટકા એથેનોલ હોવું ફરજિયાત છે.
-
૩૦ ટકા એથેનોલ મિશ્રણ: આ મિશ્રણમાં ૭૦ ટકા પેટ્રોલ અને ૩૦ ટકા એથેનોલનું પ્રમાણ હોવું જોઈએ.
આ ઉપરાંત, મહત્વની શરત એ છે કે પેટ્રોલ અને એથેનોલ બંને પર લાગુ પડતા તમામ કર (Taxes) અગાઉથી ચૂકવેલા હોવા જોઈએ. સાથે જ, આ મિશ્રણ ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS) ના નક્કી કરેલા ધોરણો મુજબનું હોવું અનિવાર્ય છે. આ શરતોનું પાલન કર્યા બાદ જ કંપનીઓ કે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ આ ‘ઝીરો એક્સાઈઝ ડ્યુટી’નો લાભ મેળવી શકશે.
આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
સરકારનો આ નિર્ણય માત્ર ખાંડ ઉદ્યોગ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેના દૂરગામી આર્થિક અને પર્યાવરણીય ફાયદા છે:
૧. કચ્છ તેલની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવી: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ વિદેશથી આયાત કરે છે. એથેનોલ મિશ્રણને પ્રોત્સાહન આપીને સરકાર આયાતનું બિલ ઘટાડવા માંગે છે.
૨. સ્વચ્છ ઈંધણ: એથેનોલ એ પર્યાવરણને અનુકૂળ ઈંધણ છે, જે પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થાય છે.
૩. સુગર મિલ્સની આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો: છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરકારે એથેનોલ બ્લન્ડિંગ પ્રોગ્રામ પર ખૂબ ભાર મૂક્યો છે. વધુ એથેનોલ મિશ્રણના વેચાણથી સુગર મિલ્સ માટે આવકનો એક નવો અને સ્થિર સ્ત્રોત ઊભો થયો છે.
સુગર કંપનીઓને કેવી રીતે ફાયદો થશે?
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે એથેનોલ મિશ્રણનું સ્તર વધવાથી ખાંડ કંપનીઓની વેચાણ ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થશે. જે કંપનીઓ પાસે એથેનોલ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ છે, તેમની માંગમાં વધારો જોવા મળશે. એથેનોલના વધતા વપરાશ સાથે, સુગર કંપનીઓ તેમની શેરડીની ઉપજને વધુ સારી રીતે મેનેજ કરી શકશે અને આવકનું વૈવિધ્યકરણ (Diversification) કરી શકશે. હવે તેમને માત્ર ખાંડના ભાવ વધારા કે ઘટાડા પર નિર્ભર રહેવું નહીં પડે, કારણ કે એથેનોલ તેમનો એક મોટો બિઝનેસ વર્ટિકલ બની રહ્યો છે.
