IT સેક્ટરમાં હાહાકાર! એક જ મહિનામાં નોકરી શોધનારાઓની સંખ્યા ૪ ગણી વધી, એઆઈ (AI)ના કારણે એન્જિનિયર્સ ચિંતામાં
ભારતીય ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) અને ટેક સેક્ટર, જેને ક્યારેક દેશમાં સૌથી સુરક્ષિત અને સૌથી વધુ સેલરી આપતું ક્ષેત્ર માનવામાં આવતું હતું, તે આજે તેના સૌથી ખરાબ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે મોટી-મોટી ટેક કંપનીઓમાં મચેલી છટણી (Layoffs) ની તબાહીની અસર હવે ભારતીય રોજગાર બજાર પર સ્પષ્ટ અને ઊંડી જોવા મળી રહી છે. પરિસ્થિતિ એ છે કે ભારતમાં ટેક પ્રોફેશનલ્સનું હાયરિંગ (નવો સ્ટાફ રાખવાની પ્રક્રિયા) છેલ્લા ૨૮ મહિનાના સૌથી નીચલા સ્તરે (Lowest Level) પહોંચી ગયું છે.
બીજી તરફ, આશરે ૫૬,૦૦૦થી વધુ ભારતીય ટેક પ્રોફેશનલ્સ આ સમયે અચાનક નોકરી છીનવાઈ જવાને કારણે અથવા અસુરક્ષાને લીધે નવી નોકરીની શોધમાં ભટકી રહ્યા છે. સ્ટાફિંગ અને રિસર્ચ ફર્મ ‘એક્સફેનો’ (Xpheno) ના તાજેતરના અહેવાલના ચોંકાવનારા આંકડા દર્શાવે છે કે જોબ માર્કેટમાં અચાનક ઉમેદવારોની પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે, જેને કારણે સ્પર્ધા અત્યંત કપરી અને તણાવપૂર્ણ બની ગઈ છે. ચાલો સમજીએ કે આખરે આઈટી જગતમાં આ ઉથલપાથલ કેમ મચી છે અને આવનારા દિવસોમાં કેવા સંજોગો રહેવાના છે.
જોબ માર્કેટમાં અચાનક આટલી બધી ભીડ કેવી રીતે વધી?
એક્સફેનોના સ્ટડી અનુસાર, જાન્યુઆરી ૨૦ runner (૨૦૨૬) થી લઈને અત્યાર સુધી દુનિયાની ૨૦ સૌથી મોટી ટેક કંપનીઓએ વૈશ્વિક સ્તરે ૧,૦૦૦થી વધુ મોટા પાયે છટણીના દોર ચલાવ્યા છે. આ ગ્લોબલ કંપનીઓ સાથે જોડાયેલા ઓછામાં ઓછા ૫૬,૦૦૦ ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ એવા છે, જેઓ હવે એક્ટિવ થઈને નવું કામ શોધી રહ્યા છે.
આશ્ચર્યની વાત એ છે કે માત્ર એક મહિના પહેલા સુધી નવી નોકરી શોધતા આઈટી પ્રોફેશનલ્સની સંખ્યા માત્ર ૧૨,૦૦૦ની આસપાસ હતી. જ્યારે છ મહિના પહેલા આ આંકડો ૫,૦૦૦ અને એક વર્ષ પહેલા ૪,૦૦૦થી પણ ઓછો હતો. આનો અર્થ એ ભયજનક છે કે છેલ્લા એક મહિનામાં નોકરી શોધનારાઓની સંખ્યામાં ચાર ગણાથી વધુનો વધારો થયો છે. રિપોર્ટ એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે બજારમાં માત્ર એ જ લોકો નથી ફરી રહ્યા જેમની નોકરી ચાલી ગઈ છે, પરંતુ એવા લોકો પણ ગભરાઈને નવી કંપનીઓ શોધી રહ્યા છે જેમને પોતાની વર્તમાન નોકરી સુરક્ષિત નથી લાગી રહી. છેલ્લા એક અઠવાડિયામાં જ લગભગ બે-તૃતીયાંશ ઉમેદવારોએ સતત ભરતી એજન્સીઓ અને કંપનીઓના દરવાજા ખખડાવ્યા છે.
નોકરી ઓછી અને ઉમેદવારો વધારે: તૂટી ગઈ મોલભાવ કરવાની તાકાત
ભારતીય ટેક સેક્ટર આ સમયે એક એવી મંદીનો સામનો કરી રહ્યું છે જ્યાં તકો અત્યંત મર્યાદિત છે. કંપનીઓ ખૂબ જ ફૂંકી-ફૂંકીને પગલાં ભરી રહી છે. આ સુસ્તી પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ મોટા કારણો સામે આવી રહ્યા છે:
૧. કંપનીઓનો સાવચેતીભર્યો ખર્ચ (Cautious Spending): વૈશ્વિક મંદીના ડરથી કંપનીઓએ પોતાના બજેટમાં ભારે કાપ મૂક્યો છે.
૨. એઆઈ (AI) ની વધતી દખલગીરી: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ઓટોમેશનને કારણે હવે ઓછા લોકોમાં વધારે કામ (High Productivity) પતાવવામાં આવી રહ્યું છે.
૩. વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા: અમેરિકા અને યુરોપિયન બજારોમાં ચાલી રહેલી આર્થિક ઉથલપાથલની સીધી અસર ભારતીય આઈટી પ્રોજેક્ટ્સ પર પડી રહી છે.
એક્સફેનોના સીઈઓ ફ્રાન્સિસ પદામાદનના જણાવ્યા અનુસાર, “વર્તમાન માહોલ નોકરી ઈચ્છુકો માટે બિલકુલ સાનુકૂળ નથી. સૌથી વધુ ફટકો ફ્રેશર્સ (Freshers) અને સિનિયર લેવલના અધિકારીઓને પડી રહ્યો છે.” હવે મોટાભાગની કંપનીઓ માત્ર એ જ જગ્યાઓ ભરી રહી છે જે કોઈના છોડવાને કારણે ખાલી થઈ છે (Replacement Hiring). નવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે કોઈ મોટી ભરતી થઈ રહી નથી. આનું પરિણામ એ આવ્યું છે કે ઉમેદવારોની સેલરીને લઈને મોલભાવ કરવાની તાકાત (Negotiation Power) સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ ગઈ છે.
એઆઈ (AI) અને નવી સ્કિલ્સ વાળાની ચાંદી; આખું બજાર બંધ નથી
એઆઈ (AI) અને નવી સ્કિલ્સ વાળાની ચાંદી; આખું બજાર બંધ નથીભલે સામાન્ય કોડિંગ અને પરંપરાગત આઈટી જોબ્સ માટે બજાર ઠંડું હોય, પરંતુ નવી ટેકનોલોજીના જાણકારો માટે તકો હજુ પણ ખુલ્લી છે. ‘માઈકલ પેજ ઈન્ડિયા’ના પ્રાદેશિક નિયામક પ્રાંશુ ઉપાધ્યાયના જણાવ્યા મુજબ, જો તમારી પાસે યોગ્ય અને આધુનિક સ્કિલ્સ છે, તો નિરાશ થવાની જરૂર નથી.
આ સમયે બજારમાં આ સેક્ટર્સની ભારે ડિમાન્ડ છે:
-
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મશીન લર્નિંગ (ML)
-
સાયબર સિક્યોરિટી (Cyber Security)
-
મલ્ટીક્લાઉડ ટેકનોલોજી (Multicloud Tech)
ઘણા પ્રતિભાશાળી યુવાનોને ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCC) અને નવા જમાનાના મજબૂત સ્ટાર્ટઅપ્સમાં સારા પેકેજ પર નોકરીઓ મળી રહી છે. ડેલોઇટ, વોલમાર્ટ ગ્લોબલ, વિપ્રો, ટેક મહિન્દ્રા, એચસીએલટેક, એકસેન્ચર, આઈબીએમ, માઈક્રોસોફ્ટ, ગુગલ, સેલ્સફોર્સ અને ફ્લિપકાર્ટ જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ આજે પણ એવા લોકોને હાથોહાથ લઈ રહી છે જેમની પાસે એડવાન્સ સ્કિલ્સ છે.
સોશિયલ મીડિયા પર છલકાયું કર્મચારીઓનું દર્દ
ટેક કર્મચારીઓ વચ્ચે વધેલો આ ડર અને તણાવ હવે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે. રેડિટ (Reddit) અને લિંક્ડઈન (LinkedIn) જેવા પ્લેટફોર્મ્સ પર પ્રભાવિત કર્મચારીઓ પોતાના કડવા અનુભવો શેર કરી રહ્યા છે.
એક સોફ્ટવેર એન્જિનિયરે રેડિટ પર લખ્યું, “છટણીનો ભોગ બન્યા પછી હું છેલ્લા બે મહિનાથી દિવસ-રાત નોકરી શોધી રહ્યો છું. ૨૦૦થી વધુ જગ્યાએ એપ્લાય કરવા છતાં એક ઇન્ટરવ્યુ કોલ પણ આવ્યો નથી.” તો વળી અન્ય એક યુઝરે લખ્યું કે આજનું જોબ માર્કેટ એટલું ક્રૂર થઈ ગયું છે કે જીવતા રહેવા માટે લોકો ૩૦થી ૪૦ ટકા સુધીના સેલરી કટ (પગારમાં ઘટાડો) પર પણ કામ કરવા તૈયાર છે. હવે પ્રાથમિકતા વધુ પૈસા કમાવવાની નથી, પરંતુ કોઈ પણ રીતે એક સુરક્ષિત નોકરી મેળવવાની રહી ગઈ છે.
આ સમગ્ર સંકટ પરથી એક વાત સ્પષ્ટ છે કે વૈશ્વિક ટેક છટણીએ ભારતીય રોજગાર બજારની કમર તોડી નાખી છે. આવા પડકારજનક સમયમાં પ્રોફેશનલ્સ માટે એકમાત્ર રસ્તો એ જ છે કે તેઓ જૂની પરંપરાગત રીતો છોડીને પોતાને ‘અપસ્કિલ’ (Upskill) કરે. જ્યાં સુધી તમે એઆઈ અને નવી ટેકનોલોજી સાથે પોતાને નહીં ઢાળો, ત્યાં સુધી આ મુશ્કેલ સમયમાંથી બહાર નીકળવું અશક્ય રહેશે.
