મમતા બેનર્જીને કલકત્તા હાઈકોર્ટનો મોટો ઝટકો: ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્ય વિરોધપક્ષના નેતા તરીકે રહેશે યથાવત
પશ્ચિમ બંગાળના રાજકીય આંગણે હાલમાં એક મોટી ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી માટે કલકત્તા હાઈકોર્ટનો તાજેતરનો નિર્ણય એક મોટા આંચકા સમાન છે. કોર્ટે પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના સ્પીકરના નિર્ણય પર તાત્કાલિક અસરથી રોક લગાવવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે, જેના પરિણામે બળવાખોર ધારાસભ્ય ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્ય વિધાનસભામાં વિરોધપક્ષના નેતા (Leader of Opposition – LoP) તરીકે પોતાનું પદ જાળવી રાખશે.
હાઈકોર્ટનો નિર્ણય: સ્પીકરના આદેશ પર મહોર
પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં જ્યારે ટી.એમ.સી. (TMC) ના આંતરિક વિખવાદે જોર પકડ્યું હતું, ત્યારે તે મામલો કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો. મમતા બેનર્જીના ખેમાએ વિધાનસભાના સ્પીકરના તે નિર્ણયને પડકારતી અરજી કરી હતી, જેમાં ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્યને વિરોધપક્ષના નેતા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. જસ્ટિસ કૃષ્ણ રાવની સિંગલ બેન્ચે આ મામલે સુનાવણી કરતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, જ્યાં સુધી આ કેસની આગામી સુનાવણી પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી સ્પીકરનો નિર્ણય જ માન્ય રહેશે. કોર્ટે કોઈ પણ પ્રકારની વચગાળાની રાહત આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે.
વિવાદની શરૂઆત: શું છે ટી.એમ.સી. માં આંતરિક કકળાટ?
આ સમગ્ર રાજકીય ઘટનાક્રમની શરૂઆત પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી પછી થઈ હતી. ચૂંટણીમાં પાર્ટીની કામગીરી અને ત્યારબાદના આંતરિક સમીકરણોને લઈને પક્ષમાં બે જૂથો પડી ગયા હતા. ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્ય, જેમને પક્ષમાંથી બહાર કરી દેવામાં આવ્યા હતા, તેમણે ટી.એમ.સી. ના ટોચના નેતૃત્વ સામે બળવો પોકાર્યો.
ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્યનો દાવો છે કે તેમને પાર્ટીના 58 જેટલા ધારાસભ્યોનું સમર્થન પ્રાપ્ત છે. આ બળવાખોર જૂથનું વલણ રસપ્રદ છે—તેઓ મમતા બેનર્જીને પોતાના નેતા તરીકે સ્વીકારે છે, પરંતુ પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ અને મમતા બેનર્જીના ભત્રીજા અભિષેક બેનર્જીના નેતૃત્વનો સખત વિરોધ કરી રહ્યા છે. આ આંતરિક સંઘર્ષને કારણે જ બંગાળ વિધાનસભામાં એક અજીબ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
સ્પીકરનો નિર્ણય અને વિરોધ
વિધાનસભાના સ્પીકર રથીન્દ્ર બોસે જ્યારે આ બળવાખોર જૂથના દાવાને સ્વીકારી લીધો અને ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્યને સત્તાવાર રીતે વિરોધપક્ષના નેતા તરીકે જાહેર કર્યા, ત્યારે મમતા બેનર્જીના ખેમામાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો. મમતા બેનર્જીના વિશ્વાસુ અને પક્ષના અધિકૃત ઉમેદવાર સોવંદેબ ચેટર્જીને દરકિનાર કરીને સ્પીકરે લીધેલા આ નિર્ણયને મમતા બેનર્જી જૂથે બંધારણીય નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું.
હાઈકોર્ટમાં કરવામાં આવેલી અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે સ્પીકરનો આ નિર્ણય રાજકીય પક્ષની આંતરિક બાબતોની અવગણના કરે છે અને તે સંપૂર્ણપણે બંધારણીય પ્રક્રિયાની વિરુદ્ધ છે. જોકે, કોર્ટે હાલ માટે સ્પીકરના નિર્ણયને જ કાયદેસર ગણીને તેને યથાવત રાખ્યો છે.
આગળ શું? કાયદાકીય પ્રક્રિયાનો લાંબો માર્ગ
હાઈકોર્ટે આ કેસમાં તમામ પક્ષોને પોતાના પક્ષે દલીલો અને પુરાવા રજૂ કરવા માટે નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે તમામ સંબંધિત પક્ષોને તેમના જવાબ (એફિડેવિટ) દાખલ કરવા માટે કહ્યું છે.
જવાબ આપવા માટેનો સમય: વિરોધ પક્ષોને પોતાનો જવાબ રજૂ કરવા માટે ત્રણ અઠવાડિયાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
પ્રત્યુત્તરનો સમય: ત્યારબાદ અરજદારને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા માટે બે અઠવાડિયાનો સમય મળશે.
આગામી સુનાવણી: આ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતાને જોતા, કોર્ટે આ કેસની આગામી સુનાવણી 28 જુલાઈના રોજ નિયત કરી છે.
ત્યાં સુધી, ઋતબ્રત ભટ્ટાચાર્ય વિધાનસભામાં વિરોધપક્ષના નેતા તરીકેની જવાબદારી સંભાળતા રહેશે.
રાજકીય અસરો: મમતા બેનર્જી માટે પડકાર
આ નિર્ણય મમતા બેનર્જી માટે રાજકીય દ્રષ્ટિએ મોટો ફટકો છે. એક તરફ રાજ્યમાં વિરોધ પક્ષો તો મજબૂત છે જ, પરંતુ હવે પોતાની જ પાર્ટીના બળવાખોર ધારાસભ્યોનું વિધાનસભાની અંદર અવાજ બનવું એ મમતા બેનર્જીની સત્તા અને પક્ષ પરની પકડ માટે એક ચેતવણી સમાન છે. અભિષેક બેનર્જીના નેતૃત્વને લઈને ઉઠેલા આ પ્રશ્નો હવે પક્ષની બહાર નીકળીને વિધાનસભાના ફ્લોર સુધી પહોંચી ગયા છે, જે આવનારા સમયમાં બંગાળના રાજકારણને વધુ ગરમાવે તેવી શક્યતા છે.
